California có số án tử hình cao nhất Tây bán cầu, quyết định giảm án toàn bộ 548 tử tù

Theo Hãng tin Reuters, ngày 5-11, Thống đốc bang California (Mỹ) Gavin Newsom tuyên bố giảm án tử hình cho toàn bộ 548 tử tù tại bang này, nơi có số tử tù lớn nhất Tây bán cầu. Ông cho rằng hình phạt tử hình là sai trái về mặt đạo đức.

Tuyên bố được đưa ra trong bức thư dài ba trang gửi "toàn thể người dân California", khi ông Newsom - chính khách Đảng Dân chủ dự kiến tranh cử tổng thống năm 2028 - đang bước vào giai đoạn cuối của nhiệm kỳ thống đốc thứ hai, cũng là nhiệm kỳ cuối cùng.

Theo quyết định mới, án tử hình của cả 548 tù nhân sẽ được giảm xuống thành chung thân không ân xá. Bà Laura Porter, người đứng đầu Chiến dịch xóa bỏ án tử hình tại Mỹ, nhận định đây là đợt giảm án tử hình có quy mô lớn nhất từ trước đến nay.

Ông Newsom nhấn mạnh mình "hành động dựa trên niềm tin sâu sắc và lâu dài rằng cả ở góc độ cá nhân lẫn tập thể, xã hội chúng ta sẽ trở nên mạnh mẽ hơn khi từ bỏ việc nhà nước cho phép tước đoạt mạng sống con người".

Ông thừa nhận các tử tù đã gây ra "tổn thương và đau khổ không thể diễn tả bằng lời", và "nhiều người dân California cảm thấy những kẻ phạm tội ác dã man xứng đáng phải chết".

"Tuy nhiên, trên cương vị thống đốc, tôi đi đến kết luận rằng nhà nước không thể tước đoạt mạng sống của họ một cách hợp lý về mặt đạo đức. Những phạm nhân này sẽ chết trong tù, nhưng không phải do chúng ta ra tay", ông Newsom viết.

Ông Newsom đã ban hành lệnh tạm hoãn thi hành án tử hình từ tháng 3-2019, khoảng hai tháng sau khi nhậm chức nhiệm kỳ đầu tiên. Lần gần nhất California thi hành án tử hình là năm 2006, dưới thời Thống đốc Arnold Schwarzenegger của Đảng Cộng hòa.

Án tử hình vẫn được ghi nhận trong luật pháp California. Tại lần trưng cầu dân ý năm 2016, cử tri bang này bỏ phiếu bác bỏ đề xuất xóa bỏ án tử hình, đồng thời thông qua một biện pháp khác nhằm cải cách và đẩy nhanh quá trình thi hành án.

Cuộc tranh luận về án tử hình tại Mỹ gần đây trở nên nóng hơn sau khi bang Tennessee thi hành án bất thành với tử tù Christa Pike, người đã sống sót sau hai lần bị tiêm thuốc độc ngày 30-9. 

Tranh cãi lại rộ lên khi Bộ trưởng Chiến tranh (Bộ Quốc phòng) Mỹ Pete Hegseth công bố kế hoạch phát sóng trực tiếp sự kiện xử bắn Nidal Hasan, người bị kết án vì sát hại 13 người và làm bị thương hơn 30 người khác trong vụ xả súng tại căn cứ quân sự Fort Hood (bang Texas) ngày 5-11-2009.

Cử tri gốc Việt nói gì về kết quả bầu cử giữa kỳ Mỹ?

Tại California, những cuộc đua sít sao có ứng viên gốc Việt thu hút sự quan tâm của cộng đồng. Trong khi ở Nebraska, ứng viên độc lập nhận được sự ủng hộ đáng kể từ cử tri tại bang.