
Toàn cảnh buổi tọa đàm - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Chiều 17-11, Trung tâm Đào tạo và Truyền thông - Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP.HCM tổ chức tọa đàm "Báo chí hiện đại trong kỷ nguyên số: Xu hướng phát triển và yêu cầu đổi mới nguồn nhân lực".
Tham dự tọa đàm có ông Trần Trọng Dũng, Phó chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam phụ trách phía Nam; ông Nguyễn Huy Ngọc, Vụ trưởng Vụ Địa phương 3, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; ông Tăng Hữu Phong, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy, ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM; bà Lý Việt Trung, Phó chủ tịch chuyên trách Hội Nhà báo TP.HCM.
Cùng dự còn có đại diện 3 cơ quan báo chí trực thuộc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP.HCM và cơ sở đào tạo báo chí - truyền thông trên địa bàn TP.HCM.
Báo chí càng ứng dụng AI càng phải đề cao trách nhiệm người làm báo
Nội dung tọa đàm tập trung vào việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong tác nghiệp báo chí, truyền thông.
Đặc biệt, làm sao xây dựng lại năng lực của cả tòa soạn, từ hạ tầng công nghệ, dữ liệu độc giả, quy trình sản xuất đến phương thức đào tạo đội ngũ kế cận trong kỷ nguyên số.

Ông Tô Đình Tuân, Phó tổng giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP.HCM, Giám đốc Trung tâm Đào tạo và Truyền thông - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Phát biểu khai mạc, ông Tô Đình Tuân, Phó tổng giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP.HCM, Giám đốc Trung tâm Đào tạo và Truyền thông, chia sẻ trí tuệ nhân tạo đang mở ra nhiều khả năng mới nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về kiểm chứng thông tin, bản quyền và trách nhiệm biên tập. Người làm báo cần có tư duy số, khả năng tác nghiệp đa nền tảng, chuyên môn sâu và năng lực phối hợp.
“Càng ứng dụng công nghệ, càng phải giữ vững bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, tinh thần nhân văn và trách nhiệm xã hội”, ông Tuân nhấn mạnh, đồng thời khẳng định AI có thể hỗ trợ nhiều công đoạn nhưng người làm báo và cơ quan báo chí vẫn phải chịu trách nhiệm về nội dung công bố.
Ông cho biết trung tâm sẽ ưu tiên hợp tác với các cơ sở đào tạo theo hướng gắn chương trình học với nhu cầu tòa soạn, tăng thực hành và đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng AI, dữ liệu, nội dung đa nền tảng.

Thạc sĩ Đinh Duy Linh - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Trình bày tham luận, thạc sĩ Đinh Duy Linh (Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông - cơ sở tại TP.HCM) cho rằng AI đang trở thành một hạ tầng thông tin mới của công chúng.
Sự thay đổi này khiến các tòa soạn đối diện bài toán lớn: lượng truy cập từ các kênh tìm kiếm truyền thống suy giảm, trong khi các nền tảng công nghệ và người sáng tạo nội dung ngày càng chiếm ưu thế trong việc tiếp cận độc giả.
Từ thực tế đó, tham luận đề xuất kiến trúc công nghệ tòa soạn tương lai gồm năm lớp và một trục quản trị, trong đó có nền tảng dữ liệu, nền tảng AI, tác tử AI tự động hóa quy trình, phân tích và phân phối nội dung, trải nghiệm và dịch vụ.
Đối với Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP.HCM, ông Linh đề xuất giai đoạn 2026-2028 ưu tiên mô hình triển khai kết hợp những ứng dụng phổ thông có thể thuê dịch vụ, trong khi dữ liệu nhạy cảm, nguồn tin và kho tư liệu cần được đặt trên hạ tầng do cơ quan kiểm soát.
Nhà báo cần được trang bị kiến thức để khai thác AI có trách nhiệm và đạo đức

Nhà báo Lý Việt Trung - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Trao đổi về thực tiễn ứng dụng AI trong báo chí, nhà báo Lý Việt Trung, Phó chủ tịch Hội Nhà báo TP.HCM, nhận thấy nhiều người làm báo mới chỉ sử dụng công nghệ ở mức độ trò chuyện, hỏi đáp kiến thức phổ thông, thậm chí dùng để giải trí.
Theo bà, đây mới là những bước tiếp cận sơ đẳng. Nhà báo cần được trang bị kiến thức để khai thác AI hiệu quả, chính xác, có trách nhiệm và đạo đức.
Bà cũng lưu ý việc sử dụng AI cần có ý thức, bởi mỗi yêu cầu xử lý của công nghệ này đều tiêu tốn năng lượng. Người dùng không nên lạm dụng AI cho những cuộc trò chuyện, truy vấn không cần thiết.
Với vai trò của Hội Nhà báo TP.HCM, bà Trung cho biết sẽ đồng hành với các cơ quan báo chí, tổ chức các lớp đào tạo nhằm thay đổi nhận thức, hướng dẫn đội ngũ làm báo tiếp cận và ứng dụng AI đúng cách.

Nhà báo Nguyễn Thái Bình - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Nhà báo Nguyễn Thái Bình, Phó tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ, cho biết đơn vị đã thành lập Trung tâm Đào tạo, phối hợp với các trường đại học, cao đẳng, học viện để đào tạo đội ngũ chuyên viên và nhà báo chuyên nghiệp.
Theo ông Bình, yêu cầu đầu tiên đối với sinh viên muốn bước vào nghề báo là phải có nền tảng tư duy báo chí. "Muốn làm báo thực sự, muốn đứng được trong các cơ quan báo chí sau này, sinh viên trước tiên phải có tư duy làm báo", ông Bình nói.
Sau nền tảng tư duy, người làm báo cần có sự nhanh nhạy trong phát hiện đề tài và năng lực sử dụng công nghệ. Bởi ở các tòa soạn hiện nay, đặc biệt trong những sự kiện lớn, không thể tiếp tục duy trì cách phân công một người viết, một người quay phim, một người chụp ảnh như trước.
Trung tâm Đào tạo Báo Tuổi Trẻ hướng đến mô hình đào tạo phóng viên đa nền tảng, đa phương tiện, vừa có tư duy báo chí tốt, vừa sử dụng thành thạo công nghệ.
Một lợi thế trong mô hình đào tạo của Báo Tuổi Trẻ là sinh viên được tiếp xúc trực tiếp với môi trường tòa soạn. Trung tâm Đào tạo được bố trí ở lầu 6, phòng phóng viên ở lầu 7 và tòa soạn ở lầu 5, tạo điều kiện để sinh viên quan sát, học hỏi hoạt động thực tế.
Các bạn có thể gặp phóng viên đi trước để học nghề, tìm hiểu cách thức vận hành tòa soạn.
Đề cập việc sử dụng AI, ông Bình khẳng định Báo Tuổi Trẻ không có cách nhìn cực đoan, tuy nhiên, quan điểm của tòa soạn là chỉ sử dụng AI như một công cụ, trợ lý và nguồn tham khảo.
"Không thể dùng AI để sáng tạo ra một sản phẩm báo chí", ông Bình nhấn mạnh.
Từ thực tiễn đào tạo và sản xuất báo chí, thông điệp được ông Bình nhấn mạnh là người làm báo cần biết sử dụng công nghệ nhưng không được đánh mất năng lực nghề nghiệp, khả năng kiểm chứng và trách nhiệm với sản phẩm của mình.
Hợp tác đào tạo sinh viên báo chí dùng AI

TS Triệu Thanh Lê - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Nếu hạ tầng công nghệ là điều kiện để tòa soạn chuyển đổi, chất lượng nguồn nhân lực sẽ quyết định khả năng làm chủ sự thay đổi.
Trình bày tham luận, bà Triệu Thanh Lê, Trưởng Khoa Báo chí và Truyền thông, Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho hay dựa trên khảo sát 276 sinh viên báo chí, truyền thông tại TP.HCM, cho thấy AI đã trở nên quen thuộc với người học.
Từ kết quả khảo sát, nhóm nghiên cứu đề xuất không nên tách việc đào tạo AI thành những thao tác công nghệ đơn thuần mà phải tích hợp vào từng môn học chuyên ngành. Bên cạnh đó, chương trình đào tạo cần tăng cường tư duy phản biện, kỹ năng kiểm chứng, phân tích dữ liệu, báo chí dữ liệu và kiến thức về đạo đức số, bản quyền, quyền riêng tư.

Thạc sĩ Lê Kim Hậu - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Trong khi đó thạc sĩ Lê Kim Hậu, quyền Trưởng Bộ môn Kỹ thuật truyền thông đa phương tiện, Trường đại học Nguyễn Tất Thành, giới thiệu mô hình đào tạo thực chiến, tích hợp AI vào quy trình sản xuất nội dung đa phương tiện.
Bà Hậu cho biết Trường đại học Nguyễn Tất Thành đã hợp tác với Báo Tuổi Trẻ, VTV9, Đài Phát thanh và Truyền hình Vĩnh Long cùng các doanh nghiệp truyền thông. Đáng chú ý, một số học phần được tổ chức thực hành trực tiếp tại Báo Tuổi Trẻ như kỹ năng làm tin và phóng sự, nhiếp ảnh, xử lý ảnh và thiết kế ấn phẩm.
100% các học phần hợp tác này được triển khai theo hướng thực hành, thực chiến.
Trong chương trình đào tạo, AI cũng được tích hợp vào các công đoạn phác thảo ý tưởng, xây dựng kịch bản, đọc lời bình, dựng hình, thiết kế nhân vật và sản xuất podcast, phim ngắn, video.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận