Cá nhân kêu gọi từ thiện: sẽ thêm quy định để tăng tính minh bạch

Trước những bất cập trong quản lý hoạt động từ thiện trên mạng xã hội, Bộ Tài chính đề xuất tăng trách nhiệm công khai tiền tiếp nhận, phân phối của cá nhân kêu gọi đóng góp, lưu giữ sao kê, chứng từ để phục vụ kiểm tra, giám sát.

Đề xuất siết minh bạch dòng tiền từ thiện trên mạng - Ảnh 1.

Bộ Tài chính cho biết Nghị định 93 lần đầu tiên điều chỉnh hoạt động vận động đóng góp tự nguyện của cá nhân, phát huy hiệu quả trong các đợt cứu trợ đại dịch COVID-19, bão Yagi năm 2024 - Đồ họa: LÊ THANH

Trong tờ trình dự thảo nghị định thay thế Nghị định 93/2021 về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện đang được lấy ý kiến rộng rãi, Bộ Tài chính cho biết chính sách hiện hành đã tạo hành lang pháp lý tương đối đầy đủ cho hoạt động từ thiện.

Đáng chú ý, Nghị định 93 lần đầu tiên điều chỉnh hoạt động vận động đóng góp tự nguyện của cá nhân, phát huy hiệu quả trong các đợt cứu trợ đại dịch COVID-19, bão Yagi năm 2024 và nhiều đợt thiên tai khác.

Tuy nhiên, sau gần 5 năm thực hiện, thực tiễn phát sinh nhiều bất cập, nhất là hoạt động kêu gọi từ thiện trên không gian mạng.

Nhiều kênh kêu gọi từ thiện chưa được quản lý

Qua tổng hợp phản ánh của Cơ quan Cảnh sát điều tra thuộc Bộ Công an, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và ý kiến của 25 bộ, cơ quan, địa phương, Bộ Tài chính chỉ ra nhiều bất cập trong hoạt động từ thiện.

Theo đó, việc kêu gọi đóng góp trên mạng xã hội, ứng dụng truyền phát trực tuyến, ví điện tử, mã QR và các nền tảng gây quỹ trực tuyến phát triển nhanh, phạm vi rộng, số lượng giao dịch lớn.

Trong khi đó, Nghị định 93 mới điều chỉnh hoạt động vận động hỗ trợ khắc phục thiên tai, dịch bệnh, sự cố và bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo.

Các cuộc vận động hỗ trợ người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng trợ giúp xã hội và người gặp rủi ro, biến cố đột xuất chưa được bao quát đầy đủ.

Bộ Tài chính đánh giá đây là nhóm hoạt động diễn ra thường xuyên, quy mô ngày càng lớn, chủ yếu do cá nhân thực hiện trên không gian mạng.

Đáng chú ý, đây cũng là nhóm phát sinh phần lớn các vụ việc gây ảnh hưởng xấu trong dư luận xã hội thời gian qua nhưng chưa có cơ sở pháp lý đầy đủ để quản lý, giám sát.

Ngoài ra, quy định về thời hạn tiếp nhận, phân phối đối với cá nhân còn chưa đầy đủ. Trách nhiệm theo dõi, giám sát của chính quyền cơ sở cũng chưa rõ.

Từ thực tế này, Bộ Tài chính đề xuất mở rộng phạm vi điều chỉnh của nghị định, bổ sung hoạt động hỗ trợ người nghèo, người yếu thế và người gặp rủi ro, biến cố đột xuất.

Kêu gọi từ thiện, minh bạch là yêu cầu hàng đầu

Đề xuất siết minh bạch dòng tiền từ thiện trên mạng - Ảnh 2.

Theo dự thảo đối với hoạt động cứu trợ thiên tai, dịch bệnh, sự cố, cá nhân kêu gọi phải mở tài khoản riêng tại ngân hàng thương mại cho từng cuộc vận động để tiếp nhận, quản lý toàn bộ tiền đóng góp tự nguyện - Đồ họa: LÊ THANH

Một nội dung đáng chú ý của dự thảo là tăng trách nhiệm minh bạch của cá nhân đứng ra vận động, tiếp nhận và phân phối tiền từ thiện, kể cả trên mạng xã hội.

Theo đó, Bộ Tài chính đề xuất khi kêu gọi đóng góp trên không gian mạng, cá nhân phải thông báo rõ địa chỉ trang thông tin điện tử, cổng thông tin điện tử, tài khoản mạng xã hội, ứng dụng hoặc kênh khác được sử dụng để kêu gọi, tiếp nhận.

Đối với hoạt động cứu trợ thiên tai, dịch bệnh, sự cố, cá nhân phải mở tài khoản riêng tại ngân hàng thương mại cho từng cuộc vận động để tiếp nhận, quản lý toàn bộ tiền đóng góp tự nguyện, bố trí địa điểm phù hợp để tiếp nhận. Khi nhận tiền mặt hoặc hiện vật, phải có biên nhận nếu người đóng góp yêu cầu.

Trước khi vận động, cá nhân phải công khai mục đích, phạm vi, phương thức, tài khoản tiếp nhận và thời gian cam kết phân phối. Đồng thời, gửi thông báo đến UBND cấp xã nơi cư trú.

Đáng chú ý, trong quá trình tiếp nhận và phân phối, cá nhân phải cập nhật, công khai số liệu ít nhất 7 ngày/lần.

Chậm nhất 15 ngày sau khi kết thúc tiếp nhận, phải công khai tổng số tiền, hiện vật đã nhận. Kết quả phân phối, sử dụng phải được công khai chậm nhất 30 ngày sau khi kết thúc phân phối.

Nội dung công khai còn bao gồm đối tượng, mức hỗ trợ, sao kê tài khoản tiếp nhận và số dư chưa sử dụng hết.

Cá nhân phải ghi chép đầy đủ các khoản tiếp nhận, phân phối theo từng đối tượng, địa bàn hỗ trợ. Kết quả được công khai trên các phương tiện truyền thông và gửi UBND cấp xã nơi cư trú để niêm yết trong 30 ngày.

Dự thảo yêu cầu cá nhân lưu giữ sổ sách, chứng từ, biên nhận, sao kê tài khoản và tài liệu liên quan trong 5 năm kể từ ngày kết thúc phân phối, đồng thời xuất trình khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.

Về thời hạn, dự thảo quy định cá nhân vận động cứu trợ thiên tai, dịch bệnh, sự cố được tiếp nhận đóng góp tối đa 90 ngày kể từ ngày bắt đầu vận động. Việc phân phối phải kết thúc chậm nhất 45 ngày sau khi hết thời gian tiếp nhận, trừ trường hợp thực hiện theo cam kết với người đóng góp.

Trường hợp cần kéo dài do yêu cầu thực tế, cá nhân phải công khai lý do, thời gian hoàn thành và tổng thời gian phân phối không quá 90 ngày.

Đáng chú ý, khi kết thúc thời gian tiếp nhận đã cam kết, cá nhân không được tiếp tục nhận đóng góp và phải thông báo cho ngân hàng nơi mở tài khoản về việc dừng tiếp nhận.

Trường hợp thay đổi mục đích, phạm vi, đối tượng hoặc thời gian vận động, cá nhân phải thông báo lại trong 3 ngày làm việc kể từ ngày quyết định thay đổi, đồng thời công khai lý do.

Người đã đóng góp có quyền yêu cầu hoàn trả khoản đóng góp nếu không đồng ý với nội dung thay đổi.

Đề xuất nghiêm cấm việc ấn định mức đóng góp

Để ngăn ngừa việc lợi dụng hoạt động từ thiện, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung 5 hành vi bị nghiêm cấm.

Trong đó, cấm sử dụng tài khoản chi tiêu cá nhân để tiếp nhận tiền từ thiện; thu phí, hoa hồng hoặc lợi ích khác tính trên nguồn đóng góp; nhân danh cơ quan, tổ chức để kêu gọi khi chưa được đồng ý bằng văn bản.

Dự thảo cũng cấm ấn định mức đóng góp; gắn việc đóng góp với giải quyết thủ tục hành chính hoặc thực hiện quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân; vận động đóng góp để sử dụng cho nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước.

Đáng chú ý, dự thảo quy định khi có dấu hiệu vi phạm hoặc phản ánh, kiến nghị của người đóng góp, cơ quan nhà nước có thẩm quyền được kiểm tra và quyết định việc kiểm toán theo quy định pháp luật.

Đồng thời, chính quyền cơ sở có trách nhiệm theo dõi, kiểm tra, giám sát hoạt động phân phối tiền, hàng cứu trợ của cá nhân trên địa bàn.

Đề xuất siết minh bạch dòng tiền từ thiện trên mạng - Ảnh 3.Cá nhân tiếp nhận tiền từ thiện phải thông báo với chính quyền?

TTO - Cá nhân tham gia vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện để khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh phải thông báo với chính quyền địa phương nơi cư trú, nơi tiếp nhận hỗ trợ và báo cáo khi được yêu cầu.


Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
google Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn.
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên
    Tải App

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất