Không hoang mang nhưng cần chủ động phòng bệnh

Theo Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế, bệnh do vi rút Nipah thuộc nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm (nhóm A), với tỉ lệ tử vong rất cao, dao động từ 40 - 75%. Hiện nay chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh này.

Vi rút Nipah chủ yếu lây truyền từ động vật sang người, thông qua tiếp xúc với động vật nhiễm bệnh hoặc sử dụng thực phẩm, vật phẩm bị nhiễm vi rút. Ngoài ra, bệnh cũng có thể lây truyền từ người sang người khi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh.

Thời gian ủ bệnh thường từ 4 - 14 ngày. Người nhiễm vi rút Nipah ban đầu có thể xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng. Sau đó, bệnh có thể diễn tiến nặng với các dấu hiệu thần kinh như chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức, thậm chí viêm não cấp tính, đe dọa tính mạng.

Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27-12-2025 đến 26-1-2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi mắc bệnh do vi rút Nipah, trong đó 2 trường hợp đã được xét nghiệm khẳng định, xảy ra tại một bệnh viện thuộc bang Tây Bengal.

Trước nguy cơ bệnh do vi rút Nipah xâm nhập vào Việt Nam, Cục Quản lý khám chữa bệnh yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh chủ động triển khai các biện pháp phòng chống dịch.

Cụ thể, Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh tăng cường công tác phòng chống dịch, thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế và những người tiếp xúc gần với các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh, đặc biệt là các trường hợp mới nhập cảnh từ quốc gia có dịch trong vòng 14 ngày.

Siết chặt kiểm soát nhiễm khuẩn, thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện và cách ly nghiêm ngặt tất cả các ca nghi ngờ hoặc xác định mắc vi rút Nipah tại cơ sở điều trị.

Theo dõi, cập nhật sát tình hình dịch bệnh trên thế giới, đồng thời tăng cường truyền thông để người dân không hoang mang, nhưng vẫn chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh cần thiết.

Phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ để kịp thời cách ly, chẩn đoán, điều trị và kiểm soát lây nhiễm trong cộng đồng.

Bộ Y tế đề nghị các đơn vị khẩn trương triển khai thực hiện nghiêm túc nhằm chủ động phòng ngừa, không để dịch bệnh nguy hiểm xâm nhập và lây lan tại Việt Nam.

Trước đó, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế cũng yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát y tế tại cửa khẩu, kịp thời phát hiện các trường hợp nghi ngờ; đồng thời yêu cầu các cơ sở y tế chuẩn bị sẵn sàng phương án điều trị.

Đồng thời sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh trong nước và quốc tế, phối hợp với WHO và các quốc gia liên quan để kịp thời chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng chống dịch phù hợp, hiệu quả, tránh bị động bất ngờ.

Phòng bệnh thế nào?

Để chủ động phòng chống dịch bệnh do vi rút Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm các biện pháp sau:

1. Hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do vi rút Nipah nếu không thực sự cần thiết.

2. Tự theo dõi sức khỏe, trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch, nếu có các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.

3. Đảm bảo vệ sinh thực phẩm: thực hiện "ăn chín, uống sôi", rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước nhựa cây (như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến).

4. Không tiếp xúc gần với động vật có khả năng lây truyền cao như là dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.

5. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, vật phẩm ô nhiễm từ người bệnh; cần sử dụng khẩu trang, găng tay và đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ, mắc bệnh, sau đó rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.

Chuyên gia y tế Việt Nam: Vi rút Nipah không lây kiểu bay xa nhưng chú ý dấu hiệu 'đèn đỏ'

Theo các chuyên gia về y tế tại Việt Nam, vi rút Nipah không lây kiểu 'bay xa' trong không khí, nhưng có thể lan thành cụm ca trong gia đình hoặc nơi chăm sóc nếu tiếp xúc gần mà không phòng hộ tốt.