Bỏ quỹ bình ổn xăng dầu, xử lý âm quỹ ra sao ở loạt doanh nghiệp PV Oil, Anh Phát Petro, Phúc Lộc Ninh...?

Bộ Công Thương đề xuất việc bỏ quỹ bình ổn xăng dầu cùng phương án xử lý số dư quỹ. Vậy với những trường hợp đang âm quỹ bình ổn sẽ xử lý ra sao?

Bỏ quỹ bình ổn xăng dầu, xử lý âm quỹ ra sao ở loạt doanh nghiệp PV Oil, Anh Phát Petro, Phúc Lộc Ninh...? - Ảnh 1.

Phương án xử lý âm quỹ bình ổn với các doanh nghiệp đang có số dư quỹ âm được Bộ Công Thương đề xuất - Ảnh: T.TR

Bộ Công Thương đang có dự thảo lần thứ 15 để trình Chính phủ về Nghị định kinh doanh xăng dầu. Cùng với đề xuất bỏ Quỹ bình ổn để áp dụng các biện pháp bình ổn giá, dự thảo đưa ra phương án xử lý đối với tồn dư Quỹ tại các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu. 

Vấn đề này đã được Bộ Công Thương đưa ra trong nhiều lần dự thảo, đặc biệt tại hội nghị lấy  ý kiến các bên liên quan vào ngày 30-9. Trong đó tại chương về điều khoản thi hành có quy định về chuyển tiếp đối với Quỹ bình ổn giá xăng dầu, dự thảo nêu rõ việc chấm dứt việc trích lập, chi sử dụng Quỹ (trừ nguồn chi tạm ứng từ ngân sách) từ ngày 1-1-2027. 

Hướng xử lý số dư Quỹ bình ổn khi bỏ quỹ

Dự thảo đã quy định, với trường hợp thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu đang hoạt động sẽ phải có trách nhiệm chốt số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu tính đến hết ngày liền kề trước ngày nghị định này có hiệu lực thi hành. 

Nếu số dư quỹ dương, doanh nghiệp sẽ phải chuyển nộp toàn bộ số dư dương trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày Nghị định có hiệu lực thi hành vào tài khoản Quỹ bình ổn giá xăng dầu do Bộ Tài chính mở tại Kho bạc Nhà nước, đồng thời báo cáo số liệu chuyển nộp về Bộ Tài chính và Bộ Công Thương. 

Với trường hợp thương nhân bị thu hồi giấy phép, hoặc không tiếp tục làm đầu mối kinh doanh xăng dầu, nếu đã nộp hết số dư quỹ vào ngân sách, thì sẽ thực hiện đóng Quỹ bình ổn. Nếu chưa nộp hoặc chuyển đủ số dư Quỹ bình ổn, thương nhân có trách nhiệm chuyển toàn bộ số dư còn thiếu vào tài khoản Quỹ, báo cáo số liệu chuyển nộp về Bộ Tài chính và Bộ Công Thương.

Với những doanh nghiệp có kết luận của Tòa án có thẩm quyền về sai phạm trong thực hiện quy định về Quỹ bình ổn giá thì thực hiện theo kết luận của Tòa án. 

Đáng chú ý, với định hướng bỏ Quỹ bình ổn, dự thảo cũng quy định thương nhân kinh doanh xăng dầu phải có trách nhiệm thực hiện kiểm toán độc lập chuyên đề về Quỹ bình ổn giá xăng dầu, chậm nhất 12 tháng kể từ ngày Nghị định có hiệu lực thi hành, và gửi báo cáo kiểm toán về Bộ Tài chính, Bộ Công Thương.

Thời gian qua, giá xăng dầu liên tục biến động do tác động của giá thế giới. Dù vậy, Quỹ bình ổn đã phát huy vai trò và sự hỗ trợ của ngân sách nhà nước, giúp ổn định giá xăng dầu. Tuy vậy, thực tế tình trạng số dư quỹ nói chung và tại các doanh nghiệp có nhiều thay đổi trong năm qua.

Số liệu được Bộ Công Thương công bố cập nhật gần nhất vào tháng 4-2016 về tình hình trích lập, chi sử dụng quỹ bình ổn xăng dầu của các thương nhân đầu mối đến ngày 31-12-2025, số dư Quỹ bình ổn đạt hơn 5.600 tỉ đồng. Riêng phần lãi phát sinh trên số dư quỹ bình ổn dương là 3.089 tỉ đồng. 

Nhiều doanh nghiệp âm quỹ có phải hoàn trả? 

Tuy nhiên, theo thông tin của Bộ Tài chính, số dư quỹ bình ổn đến hết ngày 30-6-2026 còn hơn 196,2 tỉ đồng, dù lãi phát sinh trên số dư quỹ dương lên tới 1.227 tỉ đồng. Nhiều doanh nghiệp trong tình trạng âm quỹ, khi có những trường hợp âm quỹ lên tới cả nghìn tỉ đồng. 

Điển hình, Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV Oil) âm quỹ là hơn 1.437 tỉ đồng, Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ Long Hưng âm quỹ là 163 tỉ đồng, Công ty TNHH Hải Linh âm quỹ là 14,5 tỉ đồng, Công ty TNHH Petro Bình Minh âm quỹ là 85,8 tỉ đồng, Công ty Cổ phần Anh Phát Petro âm quỹ là 134,2 tỉ đồng, Công ty Cổ phần Phúc Lộc Ninh âm quỹ là 91,8 tỉ đồng, Công ty Cổ phần nhiên liệu Phúc Lâm âm quỹ là 47,9 tỉ đồng và Công ty Cổ phần Appollo Oil âm quỹ là 28,1 tỉ đồng. 

Như vậy, kể từ cuối năm 2025 đến hết tháng 6-2026, số dư quỹ bình ổn đã liên tục giảm mạnh. Tác động chủ yếu do biến động giá xăng dầu diễn ra hồi đầu năm do cuộc chiến xung đột tại Trung Đông, khi có thời điểm việc trích lập quỹ lên tới vài nghìn đồng/lít. 

Do đó, dù có một số doanh nghiệp dương quỹ như Petrolimex tồn dư quỹ là hơn 1.000 tỉ đồng, Saigon Petro là 270 tỉ đồng, Công ty CP Thương mại dầu khí Đồng Tháp có số dư là 296 tỉ đồng... cũng không bù đắp được nhiều đơn vị âm quỹ và việc trích lập liên tục để hỗ trợ bình ổn giá xăng dầu. 

Theo hướng xử lý của Bộ Công Thương nêu trong dự thảo, thương nhân có kết quả kiểm toán Quỹ nếu có số dư dương và nhiều hơn số liệu đã báo cáo, thì xác định theo số liệu kiểm toán và thương nhân có trách nhiệm chuyển tiền chênh lệch vào tài khoản quỹ do Bộ Tài chính mở tại Kho bạc. Nếu số liệu kiểm toán ít hơn số liệu đã báo cáo thì xác định theo số liệu đã báo cáo; nếu nộp dư số tiền sẽ được hoàn trả.

Đặc biệt, với những thương nhân đang có số dư âm Quỹ bình ổn, nếu kết quả kiểm toán có số dư nhiều hơn số liệu đã báo cáo, thì sẽ xác định theo số liệu đã báo cáo. Nếu kiểm toán ít hơn số liệu đã báo cáo thì xác định theo số liệu kiểm toán. Trường hợp số dư tài khoản không đủ hoàn trả vào Quỹ, Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính để báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định.

Dự thảo cũng nhấn mạnh, thương nhân kinh doanh xăng dầu sẽ phải chịu trách nhiệm về hồ sơ số liệu báo cáo, kết quả kiểm toán độc lập chuyên đề về Quỹ. Nếu trường hợp phát hiện thực hiện không đúng quy định về quỹ, có kết luận kiến nghị xử lý thì phải thực hiện theo quy định của pháp luật.

Đối với Quỹ bình ổn giá xăng dầu được tạm ứng từ nguồn ngân sách nhà nước, dự thảo quy định Bộ Công Thương xây dựng phương án hoàn trả Quỹ. Nếu đến ngày 1-1-2027 số dư chưa đủ hoàn trả ngân sách, cơ quan điều hành sẽ tiếp tục thực hiện trích lập cho đến khi đủ thực hiện hoàn trả với thời hạn không quá 12 tháng kể từ ngày trích lập quỹ.

Theo Bộ Tài chính, tổng số dư quỹ bình ổn được trích lập từ nguồn ngân sách đến ngày 30-6 là 1.714 tỉ đồng.

Bỏ quỹ bình ổn xăng dầu, xử lý âm quỹ ra sao ở loạt doanh nghiệp PV Oil, Anh Phát Petro, Phúc Lộc Ninh...? - Ảnh 3.Nếu bỏ quỹ bình ổn, giá xăng dầu được ‘kìm’ thế nào?

Thanh tra Chính phủ vừa kiến nghị nghiên cứu chấm dứt Quỹ bình ổn giá xăng dầu để chuyển sang cơ chế kết hợp dự trữ quốc gia và thuế. Tuy nhiên bao giờ thị trường xăng dầu mới "cai" được quỹ bình ổn?


Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
google Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn.
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên
    Tải App

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất