Trả lời thẩm vấn tại tòa ngày hôm nay (24-3), bà Nguyễn Thị Bình - 53 tuổi, cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình - nhiều lần bật khóc khẳng định việc "chia lớp" khi tổ chức dạy thêm "là đúng phương pháp giáo dục" để đảm bảo chất lượng dạy học "chứ không phải vì thu tiền".

Đôi lúc phiên thẩm vấn bị ngắt quãng bởi bà Bình gục mặt xuống bàn khóc nức nở. Chủ tọa phải trấn an "bị cáo bình tĩnh" thì "mới bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình được".

Cựu Hiệu trưởng Bình bị tòa án xét xử về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, với cáo buộc lạm thu tiền dạy thêm hơn 1 tỉ.

Bà Phạm Thị Minh Nguyệt, 50 tuổi, cựu kế toán của nhà trường, cũng bị đưa ra xét xử về cùng tội danh.

Cựu Hiệu trưởng khai "chia lớp" dạy thêm không phải vì tiền

Theo hồ sơ vụ án, các quy định pháp luật nêu rõ giá thu tiền học thêm cụ thể được tính theo tiết học và tùy theo sĩ số lớp, càng đông mức càng giảm. Mức thu thấp nhất 6.000 đồng một học sinh một tiết với lớp có sĩ số hơn 40 người. Mức thu cao nhất mỗi em 26.000 đồng/tiết với lớp dưới 10 học sinh. Còn lại mức thu dao động từ 9.000 đồng/tiết đến 13.000 đồng/tiết mỗi em.

Cáo trạng nêu năm học 2013-2014, Trường THCS Ba Đình được Phòng Giáo dục và Đào tạo quận cấp phép.

Nhà trường đã tổ chức dạy thêm các môn văn, toán, Anh, lý, hóa cho học sinh. Hiệu trưởng Bình chỉ đạo kế toán Nguyệt và thống nhất với các giáo viên thu tiền học thêm 15.000 đồng/tiết/học sinh.

Trong khi các lớp học đều có sĩ số từ 20 đến hơn 30 học sinh, theo quy định của thành phố chỉ được thu từ 7.000 - 9.000 đồng/tiết/học sinh.

Cơ quan truy tố cáo buộc tổng số tiền nhà trường thu từ dạy thêm hơn 2,1 tỉ đồng, trong đó gần 1,1 tỉ đồng là thu vượt quy định. "Đây là số tiền phụ huynh học sinh có con tham gia học thêm trong nhà trường bị thiệt hại", cáo trạng nêu.

Trả lời thẩm vấn tại tòa, cựu Hiệu trưởng Bình thể hiện quan điểm không đồng ý với nội dung cáo trạng của viện kiểm sát quy kết, còn kế toán Nguyệt trình bày "không đồng ý với một số nội dung trong cáo trạng".

Chủ tọa đặt nhiều câu hỏi để làm rõ quyết định số 22 của UBND TP Hà Nội và thông tư liên quan nêu điều kiện tổ chức dạy thêm học thêm phải có đơn của học sinh được phụ huynh xác nhận, không ép buộc, khi xếp lớp phải căn cứ vào học lực của học sinh...

Chủ tọa đặt vấn đề qua nghiên cứu hồ sơ nhận thấy việc tổ chức dạy thêm tại Trường THCS Ba Đình chưa có đơn của học sinh, mà chủ yếu là thỏa thuận với phụ huynh. "Như thế đã đủ điều kiện chưa?", chủ tọa hỏi.

Cựu Hiệu trưởng Bình cầm theo tập tài liệu đứng trước bục khai báo khẳng định: "Trường chúng tôi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo nguyên tắc thông tư và theo nguyện vọng của phụ huynh học sinh".

Chủ tọa tiếp tục công bố nội dung thông tư, nhắc lại quy định học sinh có nguyện vọng học thêm phải có đơn đăng ký và được sự đồng ý của phụ huynh. Chủ tọa phân tích học sinh là người biết rõ nhất mình kém môn nào, trên cơ sở đó để nhà trường xếp lớp.

"Toàn bộ quá trình học thêm ở đây chúng tôi tổ chức đúng phương pháp, đúng thông tư", bà Bình khẳng định.

Tiếp tục trình bày, nữ cựu Hiệu trưởng nghẹn giọng nói "chưa bao giờ tổ chức dạy thêm sai quy định".

"Chúng tôi tổ chức dạy thêm, học thêm vì học sinh, vì giáo viên, nhưng sau 12 năm nó biến thành cái tội…", bà Bình khai và ngồi thụp xuống ghế, gục mặt xuống bàn òa khóc.

Chủ tọa nhắc phiên tòa đang đánh giá công khai các chứng cứ, lời khai, "bị cáo phải bình tĩnh mới bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình được".

Chủ tọa thẩm vấn nhiều giáo viên từng tham gia dạy thêm tại nhà trường để làm rõ thực tế, thời điểm 13 năm trước nhiều lớp có số lượng học sinh học lực khá giỏi ngang nhau. Nếu tổ chức dạy thêm chung một lớp với sĩ số từ 20 đến hơn 30 học sinh, thì nhà trường chỉ được phép thu học phí theo quy định từ 7.000 - 9.000 đồng/tiết/học sinh.

Tuy nhiên thực tế các lớp học thêm tại trường đều được chia đôi số học sinh có học lực ngang nhau và thu 15.000 đồng/tiết.

Trả lời về thực trạng trên, có giáo viên phân trần rằng việc "chia nhỏ" lớp học không phải vì mục đích thu tiền cao, mà vì mục tiêu "bồi dưỡng các con tập trung mũi nhọn thi vào cấp III".

Liên quan thực trạng trên, cựu Hiệu trưởng Bình khai "việc chia lớp không phải để thu tiền của các con, tôi xin khẳng định điều này".

"Nhà trường chúng tôi tổ chức dạy theo đúng thông tư. Lương tâm nhà giáo, mục đích chia nhóm là phương pháp sư phạm để đảm bảo chất lượng dạy học, không có phụ huynh nào có ý kiến", bà Bình trình bày.

Chủ tọa: Dạy thêm, học thêm phải theo nguyên tắc, không được vượt quá quy định pháp luật

Trước lời khai trên, chủ tọa phân tích mọi việc làm không được vượt quá quy định pháp luật, dạy thêm học thêm phải theo nguyên tắc.

Chủ tọa nói "không phủ nhận nhiệt huyết của bị cáo đã làm cho học sinh những năm đó", đồng thời đưa ra phân tích "mức cứng" thu với những lớp tổ chức dạy thêm có trên 40 học sinh, hay dưới 30, 20 học sinh thì mức thu tiền không giống nhau.

Tham gia thẩm vấn, đại diện viện kiểm sát đặt câu hỏi mức thu tiền học thêm 15.000 đồng một tiết, bị cáo dựa vào văn bản nào?

Cựu Hiệu trưởng Bình phân trần khi bắt đầu năm học, tại hai cuộc họp với giáo viên chủ nhiệm và đại diện ban phụ huynh các lớp, nhà trường đã phổ biến các quy định chứ chưa triển khai dạy thêm học thêm.

Sau đó phụ huynh về họp các lớp, phổ biến tiếp quy định và có nguyện vọng đăng ký học thêm. Từ đó nhà trường triển khai nhiệm vụ.

"Triển khai học thêm là nhiệm vụ, chứ không phải mục đích trục lợi. Đây là nhiệm vụ có từ trước, khi tôi về làm Hiệu trưởng thì phổ biến quy định mới", bà Bình nói.

Bà Bình lý giải "các bác trong ban phụ huynh" có ý kiến các mức thu theo quy định là bất cập. Bởi nếu một lớp học thêm có 10 học sinh theo quy định thu 10.000 đồng nhưng nếu lớp chỉ 9 học sinh thì mức thu lại là 26.000 đồng một tiết.

Theo bà Bình, việc theo dõi các mức thu khác nhau theo quy định "không khả thi" và "như thế bất cập, không công bằng với cả học sinh, cả giáo viên".

Cựu Hiệu trưởng Bình lý giải mình không phải làm người quyết định mức thu 15.000, mà dựa trên đề xuất của ban phụ huynh và "trên cơ sở vận dụng linh hoạt thông tư", quyết định liên quan có sự thống nhất của tập thể.

"Đây cũng là mức thu cũ tại trường trước khi tôi làm Hiệu trưởng", bà Bình cho biết và nói thêm mức thu 15.000 này có sự thỏa thuận với phụ huynh, đã gửi đến Phòng Giáo dục và Đào tạo quận và được cơ quan này đồng ý.

"Chúng tôi thấy việc thực hiện máy móc theo quy định thì không thể thực hiện được. Có những lớp dưới 10 em nhà trường được phép thu 26.000 đồng nhưng vẫn chỉ thu mức chung 15.000, vậy chúng tôi trục lợi ở đâu?", cựu Hiệu trưởng phân bua.

Chủ tọa ngắt lời bị cáo, phân tích việc thu tiền nhiều hay thu ít hơn đều là thu không đúng với quy định pháp luật. "Thu nhiều hơn không đúng, thu ít hơn làm lợi cho người ta cũng không đúng. Rất hiểu cái tâm của bị cáo, hội đồng xét xử sẽ xem xét đầy đủ, khách quan", chủ tọa nói.

Cựu hiệu trưởng ở Hà Nội ra tòa vì lạm thu tiền dạy thêm từ 13 năm trước

Cơ quan tố tụng cáo buộc bà Nguyễn Thị Bình, cựu hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình (Hà Nội), chỉ đạo "áp giá" dạy thêm gấp đôi quy định và lập hai hệ thống sổ sách kế toán để "che giấu khoản thu vượt" hơn 1 tỉ đồng.