Bắt tay chủ động là chào đón hay thể hiện quyền lực?

Bắt tay là cử chỉ quen thuộc trong giao tiếp, từ những lần gặp gỡ đầu tiên đến các cuộc họp, buổi ký kết hay lúc chia tay. Tuy nhiên không phải ai cũng biết khi nào nên chủ động đưa tay ra trước, bắt tay trong bao lâu và ứng xử thế nào nếu đối phương không đáp lại.

Bắt tay khi nào, ai nên chủ động?

TS Nguyễn Tăng Nghị - Trưởng khoa lịch sử và quan hệ quốc tế, Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM) - cho rằng bắt tay là hoạt động giao tiếp phổ biến, mang ý nghĩa chào hỏi, tạm biệt và thể hiện sự kết nối. Trong những nghi thức ngoại giao, cái bắt tay còn xuất hiện khi trao tặng quà hoặc thực hiện các hoạt động mang tính lễ nghi.

"Cần phân biệt hành động chủ động bắt tay với kiểu bắt tay nhằm thể hiện quyền lực. Người đưa tay ra trước có thể muốn làm quen, mở đầu cuộc trò chuyện hoặc thể hiện thiện chí. Vì vậy không nên chỉ dựa vào việc ai chủ động bắt tay để đánh giá vị thế của một người", TS Nguyễn Tăng Nghị cho biết thêm.

Người đẹp Đào Hà - top 5 Hoa hậu Việt Nam 2016, top 5 Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2019, CEO Công ty Elite Etiquette chuyên đào tạo nghi thức giao tiếp - cho biết ý nghĩa của cái bắt tay có thể thay đổi tùy thời điểm.

Khi mới gặp, bắt tay thể hiện sự chào đón. Sau cuộc họp, cử chỉ này có thể thay lời cảm ơn hoặc lời chào tạm biệt. Trong các buổi ký kết, bắt tay thường tượng trưng cho sự đồng thuận và hợp tác.

Về việc ai nên chủ động bắt tay, Đào Hà nói theo nghi thức truyền thống thường ưu tiên người có chức vị cao hơn hoặc lớn tuổi hơn đưa tay ra trước. Trong giao tiếp nam nữ, phụ nữ cũng thường được ưu tiên chủ động. Tuy nhiên những quy tắc này ngày càng linh động, nhất là trong môi trường kinh doanh. Chủ nhà, người chủ trì hoặc người đón tiếp có thể chủ động bắt tay để thể hiện sự chào đón.

“Điều quan trọng là không nên áp dụng các nguyên tắc một cách cứng nhắc. Một người chủ động bắt tay trước không đồng nghĩa muốn thể hiện quyền lực, cũng như người chờ đối phương đưa tay ra trước không có nghĩa là ở vị thế thấp hơn”, người đẹp Đào Hà bày tỏ.

TS Nguyễn Tăng Nghị nhấn mạnh người chủ động bắt tay cần biết quan sát phản ứng của đối phương, nhất là khi có sự khác biệt về tuổi tác, vị trí xã hội hoặc trong những tình huống giao tiếp có yếu tố văn hóa, tôn giáo.

Theo chuyên gia, thay vì vội vàng tiến đến và đưa tay ra, người chủ động bắt tay nên chú ý những tín hiệu từ đối phương để nhận biết họ có sẵn sàng bắt tay hay không để tránh bị từ chối.

“Đó không phải là cảm nhận, mà là một quá trình tôi luyện, quan sát, học tập, tích lũy và thực hành. Thì may ra chúng ta mới đọc tình huống được”, ông nói.

Bắt tay như thế nào để tạo thiện cảm?

Một cái bắt tay đúng mực không nhất thiết phải kéo dài hay siết thật chặt. Theo Đào Hà, khi mới gặp, hai bên chỉ nên bắt tay trong vài giây, lắc nhẹ khoảng 2-3 nhịp rồi thả tay tự nhiên.

Lực nắm cần vừa phải, đủ chắc chắn nhưng không gây khó chịu. Qua quá trình đào tạo học viên, cô nhận thấy ba lỗi thường gặp là bắt tay quá nhẹ, chỉ nắm đầu ngón tay; bắt tay quá mạnh; giữ tay đối phương quá lâu.

“Nhiều người nghĩ rằng siết tay thật chặt sẽ thể hiện sự tự tin và nhiệt tình, nhưng đôi khi lại khiến đối phương khó chịu”, Đào Hà chia sẻ.

Bên cạnh lực nắm và thời gian, tư thế cũng góp phần tạo nên ấn tượng. Hai người nên hướng cơ thể về phía nhau, đứng thẳng, thả lỏng vai và giữ khoảng cách vừa đủ để bắt tay thoải mái. Nếu đối phương đang đứng, chúng ta cũng nên đứng lên bắt tay khi có thể.

Đặc biệt, ánh mắt và nụ cười là những yếu tố không nên bỏ qua. Khi bắt tay, cần tập trung vào người đối diện, nhìn nhau tự nhiên và mỉm cười thân thiện. Việc vừa bắt tay vừa nhìn điện thoại, đảo mắt quan sát xung quanh hoặc tỏ ra hời hợt có thể khiến đối phương cảm thấy không được tôn trọng.

TS Nguyễn Tăng Nghị cũng lưu ý khi bắt tay nên tháo găng tay, bỏ kính râm và bảo đảm bàn tay khô ráo trước khi bắt tay. Theo ông, một cái bắt tay đúng phép không chỉ nằm ở hình thức mà còn ở thái độ chân thành và sự tập trung dành cho người đối diện.

“Bắt tay là bắc cầu cho một mối quan hệ, mở rộng một mối quan hệ tốt đẹp. Cho nên câu chuyện ở chỗ mình phải biết trân trọng tất cả mọi thứ”, ông chia sẻ.

Ôm, hôn má một lần, có nơi ba lần: Giao tiếp thế nào là phù hợp?

Cái bắt tay kéo dài bao lâu, lời chào đi kèm cái ôm, hôn má một lần hay ba lần, khuy áo vest nên cài lúc nào... đều gửi đi những thông điệp trong giao tiếp.