Nhìn qua, rất khó tin đây là một nhà máy sản xuất hàng tiêu dùng toàn cầu với sản lượng hàng triệu sản phẩm mỗi ngày, song đây lại là thực tế bên trong của không ít nhà máy hiện nay ở Việt Nam. 

Nhà máy không bóng công nhân

Trên diện tích khoảng 12ha, hơn 40 dây chuyền sản xuất của Unilever tại Khu công nghiệp Tây Bắc Củ Chi (TP.HCM) hoạt động với mức tự động hóa trên 95%. Các kỹ sư gọi đây là mô hình "Dark Factory" (nhà máy tối), tức nhà máy có khả năng vận hành gần như tự động, không cần sự hiện diện thường xuyên của con người.

Điều gây ấn tượng nhất với bất kỳ ai không nằm ở số lượng robot hay mức độ hiện đại của thiết bị, mà ở sự thay đổi trong vai trò của con người. Công nhân không còn đứng cạnh từng dây chuyền để kiểm tra từng sản phẩm. Thay vào đó, họ làm việc trong các phòng điều hành phía sau lớp kính, theo dõi dữ liệu, giám sát hệ thống và xử lý những tình huống phát sinh.

Tại khu vực kiểm tra chất lượng, hàng loạt camera liên tục ghi lại hình ảnh sản phẩm trên dây chuyền trước khi chuyển đến hệ thống AI mang tên DeOC (Digital Eyes of Consumer).

Chỉ trong tích tắc, AI (trí tuệ nhân tạo) "soi" từng sản phẩm qua màu sắc, nhãn mác, seal, hình dạng hay bề mặt để phát hiện những lỗi rất nhỏ mà mắt người có thể bỏ sót. 

Các kỹ sư Unilever cho biết hệ thống Al này đạt độ chính xác tới 99%, giúp giảm khoảng 90% khiếu nại liên quan đến chất lượng sản phẩm.

Bên cạnh đó, AI cũng hiện diện trong công tác an toàn lao động thông qua hệ thống AI CCTV (camera), tự động phát hiện những trường hợp không tuân thủ quy định bảo hộ hoặc thao tác sai quy trình.

Điều đặc biệt của nhà máy này nằm ở trung tâm điều hành khi nền tảng OLE Insights tại đây liên tục cập nhật dữ liệu từ toàn bộ nhà máy. AI theo dõi tình trạng thiết bị, tốc độ sản xuất, chất lượng sản phẩm và nhanh chóng phát hiện những dấu hiệu bất thường. Khi dây chuyền giảm hiệu suất hoặc phát sinh lỗi, AI sẽ hỗ trợ kỹ sư phân tích nguyên nhân và đề xuất hướng cải tiến.

Theo các kỹ sư tại nhà máy, AI ở đây không còn chỉ là công cụ hỗ trợ, nó đang dần trở thành "đồng nghiệp số", cùng các kỹ sư điều hành cả dây chuyền sản xuất.

Khi AI trở thành "đồng nghiệp" mới của người lao động 

Theo các chuyên gia, AI hiện nay đang được nhắc đến như một "đồng nghiệp" mới của người lao động trong nhà xưởng, đang từng bước thay đổi cách các nhà máy vận hành.

Ông Phạm Văn Hùng, đại diện Công ty cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam, cho hay doanh nghiệp của ông hiện có khoảng 57 trang trại, trong đó hai trang trại công nghệ cao đang thí điểm tích hợp robot, AI và hệ thống tự động hóa.

Ở các trang trại của BAF, AI đóng vai như một "bác sĩ" trực 24/7. Hệ thống camera tích hợp AI theo dõi từng cá thể heo, ghi nhận thân nhiệt, hành vi ăn uống, di chuyển để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.

Trong khi đó ông Phạm Văn Việt, Phó chủ tịch Hội Dệt may thêu đan TP.HCM, cho hay trong các nhà máy dệt may, công nghệ này đã được ứng dụng vào các công đoạn như làm rập, thiết kế sơ đồ cắt và cắt vải, giúp tối ưu nguyên liệu, rút ngắn thời gian sản xuất và nâng cao độ chính xác.

4 năm tại ĐH Văn Lang: Từ biết dùng AI đến tạo sản phẩm bằng AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) nay đã chính thức trở thành ‘mẫu số chung’ trong chương trình đào tạo của toàn bộ 64 ngành học tại Trường ĐH Văn Lang, chuẩn bị cho sinh viên khả năng thích ứng trước làn sóng đào thải của thị trường lao động.