Buổi chiều đầu tháng 5 tại Bệnh xá đảo Trường Sa (tỉnh Khánh Hòa), chúng tôi có dịp gặp BS.CK1 trung tá Nguyễn Trường Xuân khi đoàn đại biểu Bộ Y tế do Thứ trưởng Trần Văn Thuấn dẫn đầu đến thăm hỏi, động viên các y bác sĩ đang công tác trên đảo.

Ra đảo để cống hiến

Trước đó, chỉ vài ngày đặt chân lên quần đảo Trường Sa nhận nhiệm vụ, bác sĩ Nguyễn Trường Xuân tiếp nhận một ca đa chấn thương nặng từ đảo Phan Vinh chuyển đến. Bệnh nhân bị chấn thương ngực kín, gãy nhiều xương sườn, tràn máu - tràn khí màng phổi và giập phổi.

"Là bác sĩ nội khoa và có chứng chỉ siêu âm nên ngay khi tiếp nhận bệnh nhân, bác sĩ Xuân đã trực tiếp siêu âm đánh giá mức độ tổn thương và xác định vị trí tràn dịch, tràn máu. Qua siêu âm, bác sĩ Xuân phát hiện không chỉ có tổn thương ở phổi mà còn có dấu hiệu tràn dịch ổ bụng. 

Ê kíp nhanh chóng dẫn lưu màng phổi, hội chẩn với bệnh viện trong bờ và chuyển bệnh nhân bằng trực thăng vào đất liền điều trị", bác sĩ, trung tá Nguyễn Tiến Giang, Bệnh xá trưởng Bệnh xá đảo Trường Sa, kể lại dấu ấn khó quên với người đồng nghiệp đặc biệt của mình.

Cuối tháng 4-2026, bác sĩ Trường Xuân cùng đoàn công tác của Bệnh viện Quân y 354 lên đường ra quần đảo Trường Sa tiếp nhận nhiệm vụ tại Bệnh xá Đảo Trường Sa, thay lực lượng của Bệnh viện Quân y 175. Đây là lần đầu tiên Bệnh viện Quân y 354 đảm nhận nhiệm vụ này nên công tác chuẩn bị được thực hiện kỹ lưỡng, lựa chọn những y, bác sĩ có chuyên môn và bản lĩnh vững vàng. 

"Chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, với tinh thần tất cả vì Trường Sa thân yêu", bác sĩ Trường Xuân chia sẻ.

Thượng tá Lê Minh Ngọc, kỹ thuật viên xét nghiệm, từng nhiều lần cùng bác sĩ Trường Xuân đi ra cầu cảng để tiếp nhận bệnh nhân, nhận xét bác sĩ Xuân là người giàu kinh nghiệm. Không chỉ hỗ trợ đồng đội chuẩn bị trước chuyến đi, anh còn thường xuyên động viên các thành viên trẻ thích nghi với môi trường đặc biệt nơi đảo xa.

"Dù ngày hay đêm, hễ có bệnh nhân cấp cứu cập đảo, dưới sự chỉ huy của bệnh xá trưởng, bác sĩ Trường Xuân và ê kíp đều lập tức lên đường tiếp nhận. Có hôm bệnh nhân vào lúc 5h30 sáng. Hễ có thông báo từ đơn vị là anh em lập tức lên đường. Dù 2h - 3h sáng cũng sẵn sàng đi", thượng tá Ngọc kể.

Theo bác sĩ Trường Xuân, trong điều kiện y tế ngoài đảo còn hạn chế, siêu âm đóng vai trò đặc biệt quan trọng để kịp thời phát hiện tổn thương và xử trí cấp cứu. Ngoài ra, làm quân y ngoài đảo đòi hỏi bác sĩ phải có kiến thức chuyên môn vững vàng và khả năng xử lý tình huống độc lập, bởi điều kiện kết nối, hỗ trợ chuyên môn không phải lúc nào cũng thuận lợi như trong đất liền.

"Chính môi trường ấy rèn cho người quân y sự quyết đoán, tinh thần trách nhiệm và bản lĩnh của người lính", anh chia sẻ và bảo bên cạnh nhiệm vụ chuyên môn, các y, bác sĩ ở Trường Sa còn tham gia huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu như những quân nhân thực thụ.

"Không phải ai cũng có cơ hội..."

Hơn 20 năm trở lại đảo nhận nhiệm vụ, bác sĩ Trường Xuân thấy rất nhiều sự đổi thay ở nơi này. Khi còn là một chàng trai trẻ đến Trường Sa nhận nhiệm vụ, ngày đó, Trường Sa còn vô vàn thiếu thốn. 

Đảo chưa có điện năng lượng mặt trời, mỗi ngày chỉ phát máy nổ khoảng nửa giờ để xem thời sự. Rau xanh khan hiếm vì đất trồng ít. Điều kiện khám chữa bệnh cũng còn rất sơ sài... 

"Từ ngày đó đến nay, tôi thấy Đảng, Nhà nước và quân đội đã đầu tư cho Trường Sa rất lớn. Điều kiện sinh hoạt, y tế bây giờ thay đổi rõ rệt", anh xúc động nói.

Nếu trước kia quân y chủ yếu điều trị nội khoa, cấp phát thuốc và xử lý các vết thương nhỏ thì nay, các bệnh xá đã có thể thực hiện nhiều ca phẫu thuật từ trung phẫu trở xuống như mổ bụng, xử trí chấn thương hay cố định gãy xương. Thuốc men và trang thiết bị được bổ sung đầy đủ, hiện đại hơn rất nhiều.

Đặc biệt, hệ thống telemedicine giúp các y bác sĩ ngoài đảo có thể kết nối trực tiếp với chuyên gia trong đất liền để hội chẩn và nhận hỗ trợ chuyên môn đối với những ca bệnh nặng. "Điều đó mở rộng cơ hội sống cho bệnh nhân rất nhiều so với trước đây", bác sĩ Trường Xuân nói.

Hai lần mang trên mình nhiệm vụ ở quần đảo Trường Sa là niềm tự hào đặc biệt đối với bác sĩ Trường Xuân. "Không phải ai cũng có cơ hội thực hiện nhiệm vụ ở nơi đầu sóng ngọn gió này. Tôi thấy mình đã góp được một phần nhỏ bé để bảo vệ biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc", bác sĩ Trường Xuân bày tỏ.

Tình yêu biển đảo cũng được anh lặng lẽ truyền lại cho hai cậu con trai qua những câu chuyện đời thường về Trường Sa. Đó là câu chuyện về những bữa cơm với đồ hộp, những luống rau xanh hiếm hoi giữa nắng gió mặn mòi, những rạn san hô rực rỡ dưới biển sâu hay sự gian khổ nhưng đầy tự hào của người lính đảo. 

"Các cháu bảo sau này cũng muốn vào quân đội như bố để được đến những nơi mà không phải ai cũng có cơ hội trải nghiệm", anh kể ánh mắt ánh lên niềm xúc động.

Lần trở lại Trường Sa này, bác sĩ Trường Xuân và đồng đội còn mang theo rất nhiều hạt giống rau xanh từ đất liền. "Ở ngoài này thiếu rau xanh là chính, nên chúng tôi chuẩn bị rất nhiều hạt giống để trồng và dùng chung với anh em trên đảo", anh nói.

Với bác sĩ Nguyễn Trường Xuân, Trường Sa không chỉ là nơi thực hiện nhiệm vụ. Đó còn là nơi hun đúc lý tưởng, rèn luyện ý chí và khắc sâu tình yêu Tổ quốc trong trái tim người lính quân y. Sau hơn 20 năm nhìn lại, anh tin Trường Sa sẽ còn tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn nữa, trở thành biểu tượng của sức sống, của chủ quyền và niềm tự hào Việt Nam giữa trùng khơi.

Gặp bác sĩ ‘chạy như bay’ vào phòng mổ, cứu sản phụ ngưng tim đang được cộng đồng khen rần rần

Hình ảnh bác sĩ rời xe cấp cứu lao "nhanh như chớp" về phía phòng mổ, cứu sản phụ ngưng tim, được mạng xã hội ví 'kịch tính hơn cả điện ảnh'. Đó là BSCKI Trịnh Ngọc Thạnh (Bệnh viện Chợ Rẫy) được điều động cấp cứu liên viện trong ca trực.