Theo Hãng tin Reuters, ngày 20-1, Chính phủ Anh chính thức cấp phép cho Trung Quốc xây dựng đại sứ quán lớn nhất của nước này tại châu Âu, đặt ngay trung tâm thành phố London.

Động thái cho thấy London kỳ vọng cải thiện quan hệ với Bắc Kinh, bất chấp các cảnh báo từ giới chính trị Anh và Mỹ về nguy cơ cơ sở này có thể bị lợi dụng cho hoạt động gián điệp.

Dự án đại sứ quán mới được quy hoạch tại Royal Mint Court - khu đất có lịch sử gần 200 năm, nằm gần Tháp London - đã bị trì hoãn suốt ba năm, do vấp phải phản đối mạnh mẽ từ người dân địa phương, các nhà lập pháp và nhà hoạt động dân chủ Hong Kong tại Anh.

Bắc Kinh đã mua khu đất này với giá 255 triệu bảng Anh (khoảng 343 triệu USD). Theo hồ sơ quy hoạch, đại sứ quán mới có diện tích sàn khoảng 55.000m², lớn gấp gần 10 lần trụ sở hiện nay của Trung Quốc tại London và thuộc nhóm cơ sở ngoại giao lớn nhất thế giới.

Quyết định phê duyệt được công bố ngay trước chuyến thăm Trung Quốc dự kiến trong tháng này của Thủ tướng Keir Starmer, chuyến thăm đầu tiên của một lãnh đạo Anh kể từ năm 2018.

Một số quan chức hai nước cho biết chuyến công du này phụ thuộc lớn vào việc dự án đại sứ quán có được thông qua hay không.

Trước những lo ngại về an ninh, các cơ quan tình báo Anh khẳng định mọi rủi ro đều có thể được kiểm soát.

Phát biểu trước Quốc hội, Bộ trưởng An ninh Anh Dan Jarvis thừa nhận Trung Quốc "đã và đang gây ra các mối đe dọa đối với an ninh quốc gia", song cho biết sau khi đánh giá kỹ lưỡng, chính phủ được đảm bảo rằng an ninh của Vương quốc Anh vẫn được bảo vệ.

Tuy nhiên, người dân địa phương tuyên bố sẽ xem xét khởi kiện, cho rằng quyết định này là bất hợp pháp nếu chính phủ đã bí mật cam kết với Bắc Kinh trước khi quy trình quy hoạch hoàn tất.

Trung Quốc mua lại khu đất Royal Mint Court từ năm 2018, nhưng đơn xin xây dựng từng bị hội đồng địa phương bác bỏ vào năm 2022. Năm ngoái, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã trực tiếp đề nghị Thủ tướng Starmer can thiệp.

Chính phủ Anh sau đó đã tiếp quản thẩm quyền quy hoạch và mở cuộc điều tra công khai để lắng nghe ý kiến các bên.

Một số chính trị gia Anh và Mỹ cảnh báo không nên cho phép Trung Quốc xây dựng đại sứ quán gần trung tâm tài chính lịch sử của London, lo ngại nguy cơ nghe lén các tuyến cáp quang ngầm.

Giới an ninh Anh cũng từng cảnh báo việc mở rộng quy mô đại sứ quán có thể kéo theo sự gia tăng gián điệp Trung Quốc tại Anh - cáo buộc mà Bắc Kinh nhiều lần bác bỏ.

Trong một động thái hiếm hoi, lãnh đạo Cơ quan tình báo nội địa và Cơ quan tình báo tín hiệu Anh đã gửi thư chung, thừa nhận không thể loại bỏ hoàn toàn mọi rủi ro tiềm ẩn, song khẳng định chính phủ đã triển khai các biện pháp bảo vệ cần thiết.

Hàng trăm người biểu tình tại London trước ngày phê duyệt ‘siêu đại sứ quán’ Trung Quốc

Dự án đại sứ quán Trung Quốc lớn nhất châu Âu tại Anh bị trì hoãn suốt 7 năm qua đã gần đến ngày ‘chốt’ quyết định.