Nghiên cứu do nhóm khoa học tại Đại học Monash, Úc thực hiện, đăng trên tạp chí Alzheimer's and Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring, phân tích dữ liệu của hơn 2.000 người trưởng thành trong độ tuổi 40–70. 

Kết quả cho thấy thực phẩm chế biến sẵn, đặc biệt là nhóm thực phẩm siêu chế biến, chiếm tới khoảng 41% tổng năng lượng tiêu thụ hằng ngày.

Đáng chú ý, cứ mỗi 10% tăng thêm của nhóm thực phẩm này trong khẩu phần ăn, khả năng tập trung của người tham gia lại giảm có thể đo lường được. Đồng thời, nguy cơ liên quan đến sa sút trí tuệ cũng tăng lên theo cùng xu hướng.

Để dễ hình dung, các nhà nghiên cứu cho biết việc tăng 10% này tương đương với việc thêm một gói khoai tây chiên hoặc một phần đồ ăn nhanh vào chế độ ăn mỗi ngày. Những thay đổi nhỏ nhưng lặp lại liên tục có thể tạo ra tác động đáng kể lên chức năng não bộ, đặc biệt là khả năng chú ý và tốc độ xử lý thông tin.

Tuy đây là nghiên cứu quan sát, chưa thể khẳng định quan hệ nhân, quả, nhưng các dữ liệu cho thấy một mối liên hệ nhất quán giữa chế độ ăn giàu thực phẩm chế biến sẵn và hiệu suất nhận thức kém hơn.

Khái niệm thực phẩm siêu chế biến không chỉ dừng ở việc "nấu chín" hay "đóng gói", mà thường là những sản phẩm công nghiệp đã qua nhiều công đoạn xử lý, chứa nhiều phụ gia, hương liệu, chất bảo quản hoặc đường và muối ở mức cao.

Một số ví dụ phổ biến gồm: nước ngọt có gas, nước tăng lực, trà sữa đóng chai, khoai tây chiên, snack, bim bim các loại, xúc xích, thịt nguội, đồ hộp, mì ăn liền, đồ ăn nhanh như gà rán, pizza công nghiệp, bánh kẹo, bánh ngọt đóng gói, kem và món tráng miệng từ sữa.

Điểm chung của các thực phẩm này là tiện lợi, dễ ăn và có thời hạn bảo quản dài, nhưng lại thường nghèo vi chất dinh dưỡng và chứa nhiều thành phần có thể ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.

Các nhà khoa học cho rằng quá trình chế biến sâu có thể phá vỡ cấu trúc tự nhiên của thực phẩm, đồng thời đưa vào các hợp chất không có trong thực phẩm tươi. Những yếu tố này có thể tác động đến hệ vi sinh đường ruột, từ đó ảnh hưởng đến trục ruột, não, một cơ chế ngày càng được quan tâm trong khoa học thần kinh.

Ngoài ra, chế độ ăn giàu thực phẩm chế biến sẵn cũng thường liên quan đến các vấn đề như béo phì, tăng huyết áp và tiểu đường, những yếu tố nguy cơ đã được chứng minh có ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe não bộ.

Một điểm đáng chú ý khác là ngay cả khi tuân theo các chế độ ăn được xem là lành mạnh như chế độ ăn Địa Trung Hải, việc tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn vẫn có thể làm suy giảm lợi ích của chế độ ăn này. Điều đó cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở "ăn gì", mà còn ở "mức độ chế biến" của thực phẩm.

Dù cần thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ cơ chế, các chuyên gia cho rằng việc giảm dần thực phẩm chế biến sẵn và ưu tiên thực phẩm tươi, ít qua xử lý là một bước đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ sức khỏe não bộ.

Thêm nhiều vụ học sinh ngộ độc thực phẩm

Chưa đầy một tháng, TP.HCM đã ghi nhận 2 vụ nghi ngộ độc thực phẩm khiến hàng trăm học sinh phải nhập viện điều trị sau khi ăn suất ăn bán trú. Đáng lo ngại, một số em đã có chuyển biến nặng, thậm chí phải thở máy nguy kịch.