Theo kết luận điều tra mới được ban hành, ba chủ doanh nghiệp bị cáo buộc thu tiền chênh của người lao động rồi để ngoài sổ sách gồm các ông: Nghiêm Quốc Hưng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Hoàng Long; Nguyễn Đức Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty Sona; Nghiêm Văn Định, Giám đốc Công ty Incoop3.

Những người này bị đề nghị truy tố tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Nhóm cựu lãnh đạo nhận hối lộ của các doanh nghiệp đưa người đi xuất khẩu lao động ở nước ngoài gồm: Nguyễn Bá Hoan, cựu Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (cũ); Tống Hải Nam, Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước; Phạm Viết Hương và Nguyễn Gia Liêm (đều là Cục phó); Lê Thanh Hà (Trưởng phòng Hàn Quốc) cùng 3 người khác.

Thu chênh cả trăm triệu mỗi lao động

Các doanh nghiệp tổ chức đưa người đi xuất khẩu lao động phải đăng ký hợp đồng cung ứng lao động và chỉ được thực hiện sau khi có sự đồng ý của Bộ.

Tuy nhiên, lợi dụng quyền hạn được giao, ông Nguyễn Bá Hoan khi đương chức Thứ trưởng đã tạo ra quy trình riêng, gây nhiều khó khăn để "hành" doanh nghiệp.

Kết quả điều tra bổ sung xác định ông Hoan đã giao Cục trưởng Tống Hải Nam và các lãnh đạo cục gây khó khăn, tạo rào cản cho doanh nghiệp.

Để "gỡ vướng", Chủ tịch Công ty Hoàng Long Nghiêm Quốc Hưng đã chỉ đạo cấp dưới thu thêm của người lao động các khoản phí không đúng quy định để "chi phí đối ngoại", trả phí môi giới và chiếm hưởng cá nhân. Một phần tiền này sẽ được Hưng dùng để "duy trì mối quan hệ", hối lộ cựu Thứ trưởng Hoan cùng nhóm lãnh đạo Cục của Bộ.

Theo kết luận điều tra, từ năm 2020-2024 Hưng chỉ đạo cấp dưới thu thêm các khoản phí ngoài quy định từ 45 - 135 triệu đồng/người, tùy theo thị trường, ngành nghề và công ty tiếp nhận.

Mức phí thực tế mà người lao động phải chi trả cao hơn nhiều so với mức quy định. Cụ thể, lao động đi Nhật Bản theo quy định chỉ phải đóng 57 triệu đồng, nhưng thực tế bị thu tới 144 triệu đồng/người, mỗi người bị công ty ăn chặn 87 triệu đồng.

Đối với mỗi lao động đi Đài Loan, mức tối đa họ phải trả là 78 triệu nhưng công ty thu thực tế lên 123 triệu, "ăn chênh" 45 triệu.

Đáng chú ý, với các chương trình lao động kỹ thuật cao sang Hàn Quốc, người lao động bị doanh nghiệp ăn chặn lên tới 153 triệu đồng trên mỗi người. Cụ thể, theo quy định mức thu tối đa 140 triệu nhưng công ty "nâng giá" lên 293 triệu mỗi lao động.

Kết quả điều tra xác định trong 4 năm, công ty của Hưng đã đưa hơn 15.000 người lao động Việt Nam đi xuất khẩu lao động tại Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản với tổng số tiền thu thực tế hơn 1.800 tỉ.

Hai hệ thống kế toán để che giấu 1.200 tỉ

Ông Hưng bị cáo buộc chỉ đạo nhân viên lập hai hệ thống sổ sách kế toán, vừa hợp thức tiền chênh lệch, vừa che giấu doanh thu thực tế.

Hưng chỉ đạo bộ phận kế toán sử dụng phần mềm Misa để hạch toán các khoản thu chi đúng quy định, có hóa đơn chứng từ đầy đủ để báo cáo tài chính và quyết toán thuế với Nhà nước. Phần mềm Smart Soft dùng để theo dõi nội bộ, hạch toán các khoản thu ngoài, phí dịch vụ thu bằng tiền mặt không có hóa đơn, chứng từ.

Thủ quỹ Nguyễn Thị Duyên được giao nhiệm vụ viết phiếu thu bằng tay xác nhận đã thu tiền nhưng không ghi rõ số liệu cụ thể để đưa cho người lao động. Sau đó, Duyên đánh máy lại một phiếu thu khác với số tiền thấp hơn (theo định mức quy định) để chuyển cho bộ phận kế toán làm báo cáo thuế.

Tính đến năm 2024, nhóm của Hưng đã đưa 15.000 lao động đi nước ngoài, thu thực tế hơn 1.800 tỉ đồng. Tuy nhiên, doanh nghiệp đã để ngoài sổ sách, không khai báo thuế số tiền hơn 1.200 tỉ đồng.

Hành vi trên của Hưng và nhân viên bị cáo buộc gây thiệt hại về thuế cho Nhà nước hơn 241 tỉ đồng.

Còn tại Công ty Sona, Chủ tịch Nguyễn Đức Nam chủ yếu đưa người đi lao động ở ba nước Nhật Bản, Hàn Quốc và Litva. Để vận hành công việc xuất khẩu lao động, ông Nam phải chi tiền cho môi giới và “phí bôi trơn” cho nhóm bị can là lãnh đạo Bộ và Cục Quản lý lao động ngoài nước.

Do đó, Nam cùng cấp dưới thu phí lao động vượt định mức 1.900 - 2.100 USD/người đi Nhật. Đối với lao động đi Hàn Quốc bị thu cao hơn từ 5.000 - 5.500 USD. Còn người đi lao động ở Litva bị "ăn chặn" từ 2.200 - 2.300 USD/người.

Số tiền thu trái phép cũng không được công ty đưa vào sổ sách kế toán, do nhân viên quản lý riêng. Trong bốn năm, Công ty Sona đã thu sai quy định của 1.043 lao động, bỏ ngoài sổ sách doanh thu 29,2 tỉ đồng.

Tại Công ty Incoop 3, Tổng giám đốc Nghiêm Văn Định chỉ đạo nhân viên và môi giới thu thêm 500 - 1.000 USD mỗi lao động, trong đó môi giới được giữ 300 USD, phần còn lại chuyển cho công ty và dùng hối lộ cán bộ. Công ty đã đưa 293 lao động đi Hàn Quốc và thu trái quy định 6 tỉ đồng.

Dùng tiền ăn chặn mang đi hối lộ

Trong số 1.200 tỉ để ngoài sổ sách, ông Hưng đã chỉ đạo chi hơn 200 tỉ đồng cho các trưởng phòng và nhân viên trong công ty.

Theo kết luận, từ năm 2023-2025 Công ty Hoàng Long đã làm thủ tục xuất cảnh 129 lao động theo chương trình Visa E7-3. Để được phê duyệt các hợp đồng này và "giữ mối quan hệ" với lãnh đạo Bộ, Cục thì Tổng giám đốc Hưng đã chi tổng cộng gần 240.000 USD (tương đương gần 6 tỉ đồng).

Ông Hưng đã hai lần hối lộ Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan 170.000 USD. Lần đầu Tổng giám đốc Hưng gặp ông Hoan trực tiếp đưa 100.000 USD, còn lần sau nhờ con rể đưa 70.000 USD.

Ngoài số tiền trên, ông Hoan bị cáo buộc đã nhận 50 triệu đồng từ Nguyễn Đức Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty Sona, để chỉ đạo đẩy nhanh việc phê duyệt hồ sơ.

Bên cạnh đó, cựu Thứ trưởng Hoan còn khai vào các dịp lễ, Tết, nhận tiền từ các doanh nghiệp như Hoàng Long, Sona và Incoop3 tổng số tiền lên tới 450.000 USD (khoảng hơn 11 tỉ) và 90 triệu đồng.

Cục trưởng Tống Hải Nam đã nhận tổng cộng 74.000 USD và 100 triệu (tương đương 1,8 tỉ) từ ba doanh nghiệp trên để tạo điều kiện phê duyệt hồ sơ hợp đồng xuất khẩu lao động. Ngoài ra, Nam còn nhận 3,7 tỉ của họ vào các dịp lễ, Tết.

Cựu Thứ trưởng Hoan cùng nhóm cán bộ cấp dưới còn bị cáo buộc nhận hối lộ liên quan hoạt động cấp giấy phép xuất khẩu lao động.

Theo kết luận, Cục trưởng Nam nhận 4,65 tỉ đồng và 36.000 USD (tương đương 5,5 tỉ) để tạo điều kiện cấp 29 giấy phép.

Cựu Thứ trưởng Hoan đã nhận 950 triệu tiền mặt và 2 đồng hồ trị giá 450 triệu (tổng 1,4 tỉ) từ Cục trưởng Nam để tạo điều kiện duyệt, ký 14 giấy phép.

Chuyên viên Nguyễn Thành Hưng bị cáo buộc theo chỉ đạo của Nam, gây khó khăn nhũng nhiễu để nhận 7,7 tỉ từ các doanh nghiệp "chạy" 26 giấy phép.

Kết quả điều tra bổ sung xác định cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan nhận hối lộ và hưởng lợi tổng 5,75 tỉ; Cục trưởng Nam nhận hối lộ với vai trò chủ mưu, cầm đầu tổng 7,3 tỉ (hưởng lợi 4,5 tỉ); Nguyễn Thành Hưng nhận hối lộ với vai trò đồng phạm giúp sức tổng 7,7 tỉ (hưởng lợi 3,1 tỉ).

Hai cựu Cục phó Phạm Viết Hương nhận 500 triệu và Nguyễn Gia Liêm nhận 168 triệu.

Cách cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan 'hành' doanh nghiệp để nhận hối lộ 5,7 tỉ

Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị cáo buộc đã chỉ đạo cấp dưới gây khó khăn, tạo rào cản đối với các doanh nghiệp xuất khẩu lao động buộc họ phải "chi phí đối ngoại". Ông nhận hối lộ 5,7 tỉ và nhận quà các dịp lễ, Tết 450.000 USD.