18 năm vợ chồng nhà giáo Jrai đi dạy hai ngả, mỗi tuần chỉ có 36 tiếng bên con

Dưới chân núi lửa Chư Đăng Ya, bên hồ T'Nưng xanh biếc, có những giáo viên đang ngày ngày bám trường, bám lớp ở những buôn làng xa xôi của Gia Lai. Trong số đó có thầy Glin và cô H'Xinh, đôi vợ chồng người Jrai đã dành gần trọn thanh xuân để gieo chữ cho học trò vùng khó.

Bám buôn làng, giữ học trò ở lại trường

Trong ngôi nhà nhỏ ở làng Pleiku Roh (thành phố Pleiku), tiếng chuông báo thức lúc 4h sáng ngày đầu tuần đã trở nên quen thuộc suốt gần hai thập kỷ. Thầy Glin và cô H'Xinh nhẹ nhàng rời giường, tránh làm thức giấc ba đứa con đang say ngủ, rồi chuẩn bị hành trang, giáo án.

4h30, hai chiếc xe máy rời nhà theo hai hướng trên những cung đường còn tối đen. Thầy Glin đi khoảng 80km đến Trường THCS Lê Đình Chinh ở Ia Lâu, huyện Chư Prông cũ (nay là xã Ia Lâu, tỉnh Gia Lai), còn cô H'Xinh vượt quãng đường tương tự đến Trường THPT Võ Văn Kiệt ở Ia Piar, huyện Phú Thiện cũ (nay là Trường THPT Trần Quốc Tuấn, cơ sở 2, xã Phú Thiện, tỉnh Gia Lai).

Suốt 18 năm, những cung đường bụi mờ mùa khô, bùn lầy mùa mưa đã trở thành một phần cuộc sống của đôi vợ chồng giáo viên. Họ đi hai hướng khác nhau, nhưng cùng chung một hành trình: đưa con chữ đến với học trò vùng khó.

Ia Lâu là vùng đất còn nhiều khó khăn, cái nắng gay gắt và cái nghèo vẫn đeo bám không ít gia đình. Ở đây, việc dạy chữ đôi khi không khó bằng vận động học sinh đến lớp.

Có những mùa rẫy, lớp học vắng hoe, thầy Glin lại chạy xe đến từng chòi rẫy, từng plei (làng) xa xôi để vận động học trò trở lại trường. Thầy hiểu rằng con chữ có thể mở ra cơ hội để các em thoát khỏi cuộc sống quanh năm gắn với nương rẫy.

Cách đó gần trăm cây số, cô H'Xinh cũng miệt mài vận động học sinh đến lớp tại Trường THPT Võ Văn Kiệt. Với nhiều học sinh Jrai, việc học lên cấp ba là thử thách lớn khi phải vượt quãng đường xa. Không ít em muốn nghỉ học để lập gia đình hoặc làm rẫy phụ giúp cha mẹ.

Nhìn học trò, cô H'Xinh thấy lại hình ảnh của mình ngày trước. Nỗ lực của chồng cũng tiếp thêm động lực để cô hoàn thành chương trình ngữ văn tại Đại học Sư phạm Huế.

Là người con của buôn làng, cô dùng chính hành trình học tập của mình để động viên học trò, nhất là các nữ sinh Jrai, tiếp tục đến trường. Cô muốn các em hiểu rằng phụ nữ hoàn toàn có thể chủ động xây dựng tương lai nếu được học hành đến nơi đến chốn.

Những lời tâm tình ấy dần tác động đến học trò. Các em không chỉ cố gắng học tập mà còn trở thành người vận động cha mẹ quan tâm hơn đến việc học, góp phần hạn chế tình trạng tảo hôn ^(*).

Những cuộc sum họp ngắn ngủi bên ba con nhỏ

Đằng sau những giờ lên lớp là những tháng ngày gia đình cách xa. Suốt cả tuần, thầy Glin và cô H'Xinh mỗi người một nơi, tá túc trong những căn nhà công vụ đơn sơ. Ba đứa con từ khi chào đời đến nay được gửi ông bà ngoại ở làng Pleiku Roh chăm sóc.

Với họ, những bữa cơm gia đình sum vầy vốn bình dị với nhiều người lại là điều chỉ có thể chờ đến cuối tuần.

"Nhiều khi nhớ con thắt ruột, chỉ biết gọi video call để nhìn mặt chúng. Thấy con khóc đòi ba mẹ, mình cũng chỉ biết gạt nước mắt, bảo con ngoan rồi cuối tuần mẹ về..." - cô H'Xinh nghẹn ngào.

Chiều thứ Bảy, khi tiếng trống trường vừa dứt, hai người lại từ hai ngả hối hả lên xe, vượt quãng đường xa để trở về nhà. Trong ngày nghỉ ít ỏi, thầy tranh thủ sửa lại chiếc cửa, cô nấu thêm món ngon cho ông bà và các con.

Nhưng niềm vui sum họp chỉ kéo dài chưa đầy 36 tiếng. Rạng sáng thứ Hai, khi các con còn chưa thức giấc, hai chiếc xe máy lại rời nhà, đưa thầy cô trở về với những lớp học ở buôn làng xa.

Các con dường như hiểu được sự vất vả của cha mẹ nên sớm biết tự lập, chăm ngoan và học giỏi. Đó cũng là động lực để thầy Glin và cô H'Xinh tiếp tục những chuyến đi trên cung đường đã quá quen thuộc.

Khi được hỏi về việc xin chuyển công tác để vợ chồng được gần nhau, cô H'Xinh chỉ cười hiền: "Vùng khó nào cũng cần giáo viên, mình là người địa phương, mình không bám trụ thì ai sẽ làm thay?".

--------------

^(*) Tảo hôn hiện nay tuy đã giảm nhiều nhưng vẫn tồn tại ở các vùng sâu. Học sinh nữ nếu nghỉ học sớm ở nhà dễ bị gia đình ép "bắt chồng" sớm (13 tuổi) theo tục lệ Jrai, nên các thầy cô ra sức động viên các em tiếp tục đi học lên để xóa hẳn tảo hôn - NV.

Thầy giáo cặm cụi bán bánh tét, nhang từ 3h sáng để mua sách tặng học trò

Dậy từ 3-4h sáng để bán bánh tét, bán nhang, dành dụm tiền mua sách cho học trò. Với thầy, món quà quý nhất có lẽ là khi các em biết yêu và tìm đến sách...