Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư 38/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trong đó đưa ra nhóm 10 chỉ số hoạt động dùng để đo lường hiệu quả thực tế của các cơ sở này. 

Đánh giá bằng 10 chỉ số nào?

Chỉ số đầu tiên là tỉ lệ nhập học trên số chỉ tiêu công bố trong kế hoạch tuyển sinh hằng năm, yêu cầu đạt từ 50% trở lên. Đây được đánh giá là chỉ số phản ánh khả năng thu hút người học, mức độ phù hợp của ngành nghề đào tạo và uy tín của cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Chỉ số thứ hai là tỉ lệ biến động quy mô đào tạo trong 2 năm không giảm quá 30%, nhằm theo dõi sự ổn định của quy mô đào tạo, hạn chế tình trạng sụt giảm mạnh về người học hoặc mở rộng thiếu bền vững so với năng lực tổ chức đào tạo.

Ở nhóm chỉ số liên quan đến tổ chức giảng dạy, thông tư quy định tỉ lệ thời lượng giảng dạy do nhà giáo cơ hữu đảm nhiệm phải đạt từ 60% trở lên. 

Một chỉ số quan trọng khác là tỉ lệ chương trình đào tạo được rà soát, cập nhật theo yêu cầu thị trường lao động, sự phát triển của khoa học, công nghệ và phản hồi của các bên liên quan, yêu cầu đạt từ 60% trở lên. 

Thông tư cũng quy định tỉ lệ chương trình đào tạo có sự tham gia của người sử dụng lao động trong quá trình đào tạo phải đạt từ 70% trở lên, thể hiện ở các hoạt động hướng dẫn thực hành, thực tập, đánh giá kết quả học tập, góp ý hoặc xây dựng chương trình đào tạo. 

Về chuyển đổi số trong đào tạo, tỉ lệ môn học, mô đun bảo đảm các điều kiện giảng dạy trực tuyến phải đạt từ 20% trở lên. 

Ở nhóm chỉ số đầu ra, thông tư quy định tỉ lệ người học hoàn thành chương trình đào tạo đúng hạn phải đạt từ 60% trở lên. 

Đáng chú ý, tỉ lệ người học đã tốt nghiệp có việc làm phù hợp nhóm ngành, nghề đào tạo, tự tạo việc làm hoặc tiếp tục học nâng cao trình độ phải đạt từ 70% trở lên. 

Thông tư còn đưa mức độ hài lòng vào bộ chỉ số đánh giá. Tỉ lệ người học và người đã tốt nghiệp hài lòng với chất lượng đào tạo phải đạt từ 70% trở lên. Đồng thời tỉ lệ người sử dụng lao động hài lòng với khả năng đáp ứng yêu cầu công việc của người học tốt nghiệp cũng phải đạt từ 70% trở lên.

Theo quy định, cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải tự đánh giá hằng năm. Kết quả tự đánh giá phải được công khai, đồng thời là căn cứ để nhà trường rà soát, cải tiến nhằm duy trì và nâng cao mức độ đáp ứng chuẩn.

Áp lực nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp 

TS Vũ Đình Bảy - Hiệu trưởng Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An (TP.HCM) - nhận xét các chỉ số định lượng trong thông tư sẽ tạo ra quá trình sàng lọc tự nhiên, buộc các trường trung cấp, cao đẳng phải nhìn lại năng lực thật của mình, từ tuyển sinh, tổ chức đào tạo, đội ngũ, chương trình đến kết quả việc làm của người học. 

Những cơ sở không đủ năng lực đáp ứng chuẩn sẽ chịu áp lực rất lớn, qua đó góp phần làm hệ thống tinh gọn, chuyên nghiệp và thực chất hơn.

Ở góc độ quản trị, ông Bảy cho rằng các trường cũng sẽ phải coi trọng hơn mức độ hài lòng của người học và đánh giá của doanh nghiệp trở thành thước đo cụ thể, uy tín của mỗi cơ sở giáo dục nghề nghiệp sẽ được kiểm chứng bằng đầu ra. 

"Điều này cũng tạo áp lực để các trường chấm dứt cách đào tạo dựa trên năng lực sẵn có, chủ động bắt tay với doanh nghiệp, cập nhật chương trình theo nhu cầu thị trường, qua đó góp phần nâng cao giá trị bằng cấp nghề và vị thế của trường nghề trong xã hội", ông Bảy nói.

ThS Nguyễn Đăng Lý, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Quốc tế TP.HCM, cho rằng nhiều nội dung trong bộ chỉ số như chất lượng đào tạo, việc làm sau tốt nghiệp, mức độ hài lòng của người học, sự tham gia của doanh nghiệp hay cập nhật chương trình đào tạo đã được nhà trường triển khai từ trước. 

Với từng chỉ số, trường cũng xây dựng các tiêu chí đo lường cụ thể để khảo sát, theo dõi và điều chỉnh hoạt động đào tạo.

Riêng với nhóm chỉ số liên quan đến tuyển sinh, ông Lý cho rằng các trường nghề rất muốn đạt kết quả cao, nhưng cần được đặt trong bối cảnh cạnh tranh nguồn tuyển với khối đại học ngày càng lớn. 

Vì vậy ông cho rằng cần có chính sách phân luồng sau THPT thực chất hơn, đồng thời có thêm cơ chế khuyến khích người học lựa chọn học nghề và tham gia thị trường lao động bằng kỹ năng nghề.

Bộ Giáo dục siết chuẩn trường nghề: Tối thiểu 60% tốt nghiệp đúng hạn, 70% có việc làm

Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra 10 chỉ số đánh giá hoạt động của các trường nghề, như tỉ lệ nhập học phải đạt tối thiểu 50%, tỉ lệ tốt nghiệp đúng hạn tối thiểu 60%...