Từ những ca ghép thành công, những cuộc đời mới đang dần được viết tiếp.

Từ "cửa tử" trở về và hành trình hồi sinh của y học hiện đại

Ba năm sau ngày bước ra khỏi phòng ghép tế bào gốc, thầy giáo Nguyễn Văn Hải (quê Quảng Trị) đã trở lại với cuộc sống trọn vẹn theo một cách mà chính anh từng nghĩ mình không bao giờ có được. Anh đứng lớp trở lại, điều hành một công ty du lịch nhỏ tại địa phương và mỗi ngày đều sống với cảm giác biết ơn, như một người vừa được trao thêm một cuộc đời.

Ít ai biết rằng chỉ hai ngày trước Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11 năm ấy, người thầy trẻ phải đối diện cú sốc lớn nhất đời mình khi bác sĩ chấn đoán anh mắc ung thư máu.

"Tôi bàng hoàng đến trống rỗng", anh Hải nhớ lại khoảnh khắc cầm trên tay kết quả chẩn đoán. Từ một người khỏe mạnh, bỗng chốc anh trở thành bệnh nhân ung thư, đối diện với điều trị hóa chất kéo dài và những bất định về tương lai.

May mắn đầu tiên đến khi anh đáp ứng điều trị, đạt lui bệnh. May mắn tiếp theo là người em trai sẵn sàng hiến tế bào gốc và có chỉ số HLA phù hợp hoàn toàn. Với sự chung tay hỗ trợ của cộng đồng, anh Hải đủ điều kiện bước vào ca ghép tế bào gốc.

Những ngày nằm trong phòng cách ly sau ghép là ký ức không thể quên. Sốt kéo dài, nôn ói, kiệt sức, không thể ăn uống. "Nó giống như bước qua cửa tử", anh Hải nói. Trước đó vốn ít vận động, nhưng nghe lời bác sĩ, anh tập đi bộ, đạp xe ngay trong phòng ghép, từng chút một níu cơ thể mình trở lại.

"Sau ca ghép, tôi có cảm giác mình được sống lại. Mọi thứ xung quanh đều trở nên đáng quý hơn bao giờ hết", anh chia sẻ.

Gần một năm sau ghép, thầy giáo Nguyễn Văn Hải chưa thể đi dạy trở lại. Anh lặng lẽ theo dõi trường lớp, học trò qua những dòng chia sẻ, những bức ảnh được gửi từ xa. Những tin nhắn chúc mừng 20-11 của học trò trở thành liều thuốc tinh thần quý giá giúp anh vượt qua giai đoạn khó khăn nhất.

Ngày sức khỏe ổn định, anh trở lại bục giảng, nơi anh luôn xem là sứ mệnh đời mình. Không dừng lại ở đó, người thầy yêu khám phá còn thử sức ở lĩnh vực mới thành lập công ty du lịch, quảng bá vẻ đẹp Quảng Bình - Quảng Trị, tạo việc làm cho lao động địa phương.

Từ một người không thích vận động, nay thể thao trở thành thói quen hằng ngày của anh. Từ một bệnh nhân từng đứng bên lằn ranh sinh tử, anh trở thành người lan tỏa năng lượng sống tích cực. Dù không còn đủ điều kiện hiến máu, anh vẫn tích cực vận động hiến máu và trích lợi nhuận kinh doanh để giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn.

"Ngày sinh nhật thứ hai" của người mẹ trẻ

Nếu anh Hải gọi quãng đời sau ghép là "được sống lại", thì với chị Đào Thị Thanh Thanh (27 tuổi, Tuyên Quang), ngày bắt đầu ghép tế bào gốc chính là "ngày sinh nhật thứ hai".

Ở tuổi 27, khi đang có một gia đình hạnh phúc và cậu con trai còn rất nhỏ, chị nhận chẩn đoán ung thư máu. "Tôi không sợ chết bằng việc nghĩ nếu mình không còn, con sẽ ra sao", chị nghẹn ngào nhớ lại.

Điều trị hóa chất không mang lại kết quả như mong đợi. Nhưng chị không cho phép mình gục ngã. Hy vọng được nhen lên khi chị có cơ hội ghép tế bào gốc phù hợp HLA hoàn toàn từ em trai.

Những ngày trong phòng cách ly là chuỗi đau đớn cả thể xác lẫn tinh thần. "Có lúc tôi quỳ gối cầu xin để mình không phải chịu đựng thêm nữa. Nhưng rồi tôi tự nhủ: có thể hôm nay không tốt, nhưng biết đâu ngày kia sẽ tốt hơn", chị kể.

Sau gần hai tháng, ca ghép thành công. Ngày 24-10-2019, với chị Thanh, là ngày được sinh ra lần thứ hai.

Cuộc sống sau ghép không hoàn toàn êm đềm. Chị trở thành mẹ đơn thân khi sức khỏe chưa hồi phục hoàn toàn. Trở về quê, rồi lại quay lên thành phố, chị bắt đầu lại từ con số không với kinh doanh thiết bị văn phòng, sau đó thử sức ở lĩnh vực bất động sản.

Năm 2025, chị khai trương cửa hàng máy tính thứ hai. Con trai chị thi đỗ vào một trường THCS chất lượng cao. "Ngày trước, tôi chỉ mong sống đến khi con học hết tiểu học. Giờ tôi dám đặt mục tiêu xa hơn", chị mỉm cười và nói rằng không dám nhận mình thành công mà chỉ biết ơn vì mình còn sống.

Ghép tế bào gốc thắp lên hy vọng cho bệnh nhân ung thư

Theo TS.BS Võ Thị Thanh Bình - Trưởng khoa ghép tế bào gốc, Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, y học thế giới đang chứng kiến sự phát triển rất nhanh của các phương pháp điều trị bệnh lý về máu, đặc biệt là bệnh ác tính.

"Bên cạnh hóa trị, điều trị đích, các kỹ thuật như CAR-T, kháng thể kép và đặc biệt là ghép tế bào gốc, cả tự thân và đồng loại vẫn là phương pháp mang lại hiệu quả bền vững", bà Bình cho biết.

Dù tiếp cận ghép tế bào gốc đồng loại muộn hơn khoảng 11 năm so với một số đơn vị trong nước, Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương hiện đã trở thành một trong những trung tâm ghép hàng đầu, với số ca ghép tiệm cận các trung tâm lớn.

Theo TS Bình, bệnh huyết học "lành tính" không đồng nghĩa với "nhẹ". Những bệnh như suy tủy xương, tan máu bẩm sinh nếu không điều trị triệt để vẫn có nguy cơ tử vong hoặc để lại gánh nặng nặng nề cho gia đình và xã hội.

"Ghép tế bào gốc đồng loại hiện nay là phương pháp duy nhất có thể giúp nhiều bệnh nhân khỏi bệnh thực sự", bà nhấn mạnh.

Trước đây, cơ hội ghép phụ thuộc gần như hoàn toàn vào anh chị em ruột phù hợp HLA, khiến chỉ khoảng 25% bệnh nhân có cơ hội. Hiện nay, nhờ các kỹ thuật ghép từ máu dây rốn, ghép nửa hòa hợp từ bố mẹ, anh chị em, hoặc kết hợp nhiều nguồn ghép, khả năng tìm được nguồn ghép phù hợp đã tăng lên 90 - 100%.

Với các bệnh lý huyết học ác tính, tỉ lệ khỏi bệnh sau ghép có thể đạt 60 - 70%. Khác với ghép tạng, bệnh nhân ghép tế bào gốc chỉ cần dùng thuốc ức chế miễn dịch trong thời gian nhất định, sau đó có thể trở lại cuộc sống gần như bình thường.

"Ghép tế bào gốc không chỉ là một kỹ thuật, mà là hành trình của cả một tập thể, từ bác sĩ, điều dưỡng, hệ thống xét nghiệm, ngân hàng máu đến chính bệnh nhân", bác sĩ Bình nói.

Bác sĩ Bình cũng cho hay việc học hỏi kinh nghiệm từ các trung tâm hàng đầu thế giới như Nhật Bản, Mỹ, cùng sự hỗ trợ của chuyên gia quốc tế đã giúp y học Việt Nam rút ngắn khoảng cách với thế giới.

Và ở cuối hành trình ấy, là những con người như thầy giáo Hải, như người mẹ trẻ Thanh, những minh chứng sống động cho giá trị của khoa học, của niềm tin và của khát vọng được sống. Và mùa xuân của họ những ngày này rực rỡ vì họ đã qua được ranh giới sinh tử, vững vàng tiến về phía trước.

Bệnh viện Nhi đồng 1 lần đầu ghép tế bào gốc cứu sống bệnh nhi người Mông suy tủy nặng

Theo thống kê mỗi năm Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) có khoảng 50 bệnh nhi bị suy tủy vô căn, bệnh viện đã thực hiện thành công ca ghép tế bào gốc đầu tiên, mang lại hy vọng cứu sống nhiều bệnh nhi tương lai.