
Không phải tất cả các loại xe máy đều rủi ro hơn ô tô như quan điểm xưa nay - Ảnh: Electrek
Theo Cơ quan An toàn giao thông đường cao tốc quốc gia Mỹ (NHTSA), năm 2024 có 6.228 người đi xe máy thiệt mạng vì tai nạn giao thông, chiếm 16% tổng số trường hợp tử vong trên đường bộ tại nước này.
Tính theo quãng đường di chuyển, tỉ lệ tử vong của người đi xe máy cao gấp gần 27 lần so với người ngồi trên ô tô con.
Tuy nhiên, theo trang Electrek, không phải tất cả xe máy và người điều khiển đều có mức độ rủi ro như nhau. Sự phát triển của xe máy điện cỡ nhỏ có thể góp phần cải thiện an toàn giao thông, không phải vì động cơ điện an toàn hơn động cơ xăng, mà bởi những thay đổi trong thiết kế và cách sử dụng xe.
Vì sao xe máy có nguy cơ tai nạn chết người cao?
Khác với ô tô, xe máy không có khung bảo vệ bao quanh, vùng hấp thụ lực va chạm, dây an toàn hay túi khí để bảo vệ người ngồi khi xảy ra tai nạn.
Tuy nhiên, đặc điểm cấu tạo không phải yếu tố duy nhất quyết định mức độ nguy hiểm.
Theo Viện Bảo hiểm an toàn đường cao tốc Mỹ (IIHS), khoảng 35% số người đi xe máy thiệt mạng trong năm 2024 liên quan đến các vụ tai nạn chỉ có một xe tham gia.
Trong số những người lái xe máy thiệt mạng ở các vụ tai nạn đơn lẻ, khoảng 40% có nồng độ cồn trong máu vượt ngưỡng quy định tại Mỹ.
Một yếu tố đáng chú ý khác là độ tuổi người lái và loại xe sử dụng.
Trong nhóm người thiệt mạng khi điều khiển mô tô thể thao hiệu suất cao (supersport) năm 2024, có tới 59% dưới 30 tuổi. Tỉ lệ này ở nhóm xe cruiser và mô tô tiêu chuẩn chỉ là 19%, còn mô tô đường trường là 7%.
Dù các con số trên không chứng minh xe công suất lớn trực tiếp gây ra tai nạn, chúng cho thấy sự khác biệt về đặc điểm người sử dụng giữa các dòng xe.
Theo Electrek, một vấn đề của thị trường mô tô là người thiếu kinh nghiệm vẫn có thể mua được những mẫu xe hiệu suất cao.
Chẳng hạn, một chiếc mô tô thể thao đã qua sử dụng có thể nặng khoảng 180kg, công suất hơn 100 mã lực và đạt tốc độ rất cao. Trong khi đó, người điều khiển gần như không có kết cấu bảo vệ nếu mất kiểm soát.
Xe máy điện nhỏ gọn có thể thay đổi điều gì?
Trong nhiều năm, các nhà sản xuất xe máy điện chủ yếu tập trung phát triển những mẫu xe có hiệu suất tương đương mô tô chạy xăng.
Tuy nhiên, thị trường gần đây bắt đầu xuất hiện nhiều sản phẩm theo hướng ngược lại. Điển hình là LiveWire S4 Honcho, mẫu mô tô điện nhỏ gọn hướng đến nhu cầu di chuyển đô thị, thay vì theo đuổi tốc độ tối đa hay khả năng tăng tốc vượt trội.

Người Mỹ vốn thích xe to, từ ô tô tới xe hai bánh, nhưng nay điều đó dần thay đổi - Ảnh: Electrek
Xu hướng này còn thấy rõ hơn ở các thị trường xe máy phát triển như Việt Nam, Trung Quốc.
Theo Electrek, chính những hạn chế của công nghệ pin có thể vô tình thúc đẩy xu hướng này.
Việc chế tạo một mô tô điện công suất lớn không quá khó, nhưng trang bị đủ pin để duy trì tốc độ cao trên quãng đường dài lại khiến xe nặng và đắt hơn.
Vì vậy các nhà sản xuất có thêm động lực phát triển xe máy điện nhỏ gọn, tốc độ tối đa khoảng 95 - 120km/h, phạm vi hoạt động vừa đủ cho nhu cầu hằng ngày và giá bán dễ tiếp cận hơn.
Nếu những mẫu xe này trở nên phổ biến, người dùng có thể không còn coi mô tô công suất lớn là lựa chọn tất yếu khi muốn nâng cấp xe.
Xe máy điện an toàn hơn với người mới
Một lợi thế khác của xe máy điện nằm ở cách vận hành.
Phần lớn xe máy điện không có ly hợp, không cần sang số và không gặp tình trạng chết máy như mô tô chạy xăng. Người lái chỉ cần điều khiển tay ga và phanh.
Điều này giúp người mới giảm bớt các thao tác phải xử lý, từ đó có thể tập trung hơn vào việc quan sát giao thông, phanh, vào cua và kiểm soát hướng di chuyển.

Những chiếc xe máy điện công suất vừa phải sẽ phù hợp cho những người bắt đầu làm quen với việc điều khiển xe trên đường - Ảnh: Yamaha
Ngoài ra, xe điện có thể tạo nên một lộ trình làm quen xe hai bánh hợp lý hơn cho người trẻ.
Nếu trước kia những người ít kinh nghiệm ở Mỹ thường chuyển thẳng từ xe đạp sang mô tô thể thao 600cc, người dùng có thể bắt đầu với xe đạp điện, tiếp đến là xe máy điện tốc độ khoảng 80km/h, rồi nâng cấp lên các mẫu có khả năng chạy 120 - 130km/h.
Quá trình tăng dần hiệu suất này được kỳ vọng giúp người lái tích lũy kinh nghiệm trước khi sử dụng những chiếc xe mạnh hơn.
Tất nhiên, xe máy điện không mặc nhiên an toàn hơn xe chạy xăng. Mô tơ điện có khả năng cung cấp mô men xoắn tức thời, nên việc điều khiển tay ga thiếu chính xác vẫn có thể gây nguy hiểm.
Ngoài ra, xe máy điện vẫn thiếu những kết cấu bảo vệ thường thấy trên ô tô. Khi xảy ra va chạm, loại động cơ sử dụng không làm thay đổi đáng kể bất lợi này.
Nhưng theo Electrek, tác động đáng chú ý nhất của quá trình điện hóa đối với an toàn không nằm ở những công nghệ như ABS hay kiểm soát lực kéo. Sự phổ biến của các mẫu xe điện nhỏ gọn, công suất vừa phải và dễ tiếp cận sẽ khuyến khích người dùng lựa chọn những chiếc xe phù hợp hơn với kinh nghiệm và nhu cầu di chuyển của mình.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận