Theo Hãng tin AFP ngày 10-7, Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) công bố báo cáo thường niên lần thứ 10 về bụi khí quyển. Mỗi năm có khoảng 2 tỉ tấn bụi phát tán vào khí quyển và có thể di chuyển hàng ngàn km qua các châu lục và đại dương.

Các nguồn phát sinh bụi chủ yếu là những sa mạc lớn như Sahara ở châu Phi, Gobi ở châu Á và sa mạc Ả Rập ở Trung Đông.

WMO cho biết bão cát và bão bụi là hiện tượng tự nhiên, nhưng tình trạng quản lý đất và nguồn nước kém, hạn hán và suy thoái môi trường đang ngày càng góp phần làm gia tăng hiện tượng này.

Tổng thư ký WMO Celeste Saulo cảnh báo bão cát, bão bụi làm suy giảm chất lượng không khí, ảnh hưởng đến sức khỏe, giảm năng suất nông nghiệp, gây gián đoạn giao thông, đồng thời tạo áp lực lên hệ thống nước, năng lượng và các hệ sinh thái.

Nồng độ bụi trung bình toàn cầu năm 2025 đạt 12,1 microgram/m³, giảm nhẹ so với mức 12,5 microgram/m³ của năm trước.

Tại khu vực biên giới Mỹ - Mexico, WMO ghi nhận 12 đợt bão bụi trong năm 2025, nhiều nhất kể từ năm 1935 - thời điểm nước Mỹ đối mặt với thảm họa "Dust Bowl" (bát bụi).

Thành phố El Paso, bang Texas có 50 ngày xuất hiện bụi, cao gấp hơn hai lần mức trung bình hằng năm.

Đỉnh điểm vào ngày 18-3, nồng độ PM10 (bụi mịn có đường kính từ 10 micromet trở xuống) trung bình trong ngày tại El Paso đạt 2.064 microgram/m³, còn mức cao nhất theo giờ lên tới 8.142 microgram/m³ - cao nhất tại Texas kể từ khi bang này bắt đầu theo dõi chỉ số PM theo giờ khoảng 27 năm trước.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mức PM10 trung bình hằng năm được khuyến nghị là 15 microgram/m³, hoặc 45 microgram/m³ trong vòng 24 giờ.

Trong khi đó Trung Quốc hứng chịu đợt bão cát và bão bụi nghiêm trọng nhất trong một thập niên vào tháng 4-2025 xét về cường độ, thời gian kéo dài và phạm vi ảnh hưởng. Bụi từ Mông Cổ khiến nồng độ PM10 theo giờ tại một số nơi đạt 3.000-4.000 microgram/m³.

Bắc Phi và Trung Đông cũng ghi nhận nhiều đợt bão bụi lớn từ tháng 3 đến tháng 5-2025. Một số khu vực ở Iraq, Kuwait và Trung Á có hoạt động bão bụi nhiều hơn so với năm trước.

WMO cho rằng do bão cát và bão bụi có thể vượt qua biên giới giữa các quốc gia, các nước cần tăng cường chia sẻ dữ liệu phục vụ cảnh báo sớm.

Cơ quan này cũng nhận định trí tuệ nhân tạo (AI) có tiềm năng cải thiện khả năng dự báo bão cát, bão bụi, dù vẫn cần thêm nghiên cứu để đánh giá hiệu quả của công nghệ này.

WMO nâng dự báo: Sẽ có El Nino cường độ mạnh, cảnh báo nhiệt độ toàn cầu tăng cao

Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) nâng dự báo El Nino mạnh sẽ nhanh chóng hình thành trong vài tháng tới, có thể làm tăng nhiệt độ toàn cầu và gia tăng thời tiết cực đoan.