Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Trị, khu vực tỉnh Quảng Bình trước đây) vừa ghi nhận thêm 17 loài chim mới, nâng tổng số loài trong vườn này lên 353. Các loài mới được ghi nhận trong nhiều dạng sinh cảnh, từ rừng thường xanh trên núi đá vôi, núi đất đến sông suối, đất ngập nước và vùng chuyển tiếp giữa rừng với đồng cỏ.

Thử nghiệm 2 điểm ngắm chim hoang dã

Theo Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, kết quả trên không chỉ bổ sung dữ liệu về đa dạng sinh học mà còn cho thấy tiềm năng lớn để phát triển những sản phẩm du lịch mới dựa vào hệ sinh thái rừng.

Du lịch xem chim hoang dã là loại hình đã phát triển hiệu quả tại nhiều vườn quốc gia trong cả nước, nhưng hiện chưa được khai thác bài bản tại Quảng Trị dù nhu cầu và tiềm năng lớn.

Thông qua khảo sát một số khách du lịch, ban quản lý nhận thấy có nhiều du khách quan tâm, yêu thích các loài chim hoang dã, muốn được trải nghiệm ngắm chim, đặc biệt là các loài chim có lông vũ sặc sỡ.

Ông Đinh Huy Trí - Phó giám đốc Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng - cho biết trong khuôn khổ nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh về điều tra khu hệ chim hoang dã, nhóm nghiên cứu tiến hành điều tra thực tại 13 tuyến, thu thập dữ liệu về thành phần loài, sinh cảnh, phân bố và những tác động đến khu hệ chim.

Đồng thời xây dựng thử nghiệm 2 điểm quan sát chim tại Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng và Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu - Khe Nước Trong.

Không phải cứ nhiều chim là mở tour

Anh Trần Xuân Mùi - chuyên viên Phòng khoa học và Hợp tác quốc tế Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, thành viên nhóm nghiên cứu - cho biết khác với những tour tham quan thông thường, quan sát chim đòi hỏi người tổ chức phải hiểu rõ tập tính, sinh cảnh và thời điểm xuất hiện của từng loài.

Theo anh Mùi, một số loài chim đặc hữu hoặc có giá trị bảo tồn như chích đá vôi, khướu đá mun có thể trở thành đối tượng hấp dẫn đối với những người yêu thích quan sát chim. Tuy nhiên, việc "dẫn dụ" chim nếu thực hiện không đúng cách có thể gây tác động đến tập tính tự nhiên của chúng.

"Quan trọng nhất là phải tạo điều kiện để du khách quan sát chim trong môi trường tự nhiên, hạn chế tối đa việc tác động vào chúng. Với những loài đặc hữu, quý hiếm thì càng phải thận trọng, không thể vì muốn khách nhìn thấy mà làm ảnh hưởng đến sinh cảnh hoặc tập tính của chim", anh Mùi chia sẻ.

Theo nhóm nghiên cứu, một điểm quan sát chim cần hội tụ nhiều yếu tố, trong đó có sự đa dạng về loài, khả năng bắt gặp chim, đặc điểm sinh cảnh, điều kiện tiếp cận và mức độ tác động của con người.

Do đó việc xây dựng điểm quan sát chim không đơn thuần là dựng một chòi quan sát rồi đưa khách vào rừng. Nhóm nghiên cứu đã xây dựng cơ sở dữ liệu và bản đồ GIS về phân bố chim, qua đó xác định những khu vực có giá trị để phục vụ công tác bảo tồn và nghiên cứu phát triển du lịch sinh thái.

Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cho biết việc phát triển du lịch quan sát chim phải đặt trong nguyên tắc bảo tồn. Những khu vực có giá trị sinh thái cao cần được bảo vệ nghiêm ngặt, trong khi các khu vực phù hợp mới được lựa chọn để đưa khách trải nghiệm.

Về Phong Nha ngắm sông Son đỏ ngầu, nghe truyền thuyết mối tình gắn liền với tên sông

Những ngày này, dòng sông Son nổi tiếng chảy qua vùng di sản Phong Nha - Kẻ Bàng mang một màu đỏ phù sa. Người dân Phong Nha lưu truyền nhiều truyền thuyết khác nhau lý giải về nguồn gốc tên gọi dòng sông.