Vụ đập ngăn mặn vừa vận hành đã gây ngập nhà, ruộng lúa của dân: Quy định vận hành khi mưa lũ ra sao?

Chiều 23-10, ông Nguyễn Duy Quang - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa - cho biết sẽ tổ chức đoàn, phối hợp với các đơn vị liên quan đi kiểm tra thực tế công trình đập ngăn mặn trên sông Cái Nha Trang và các vấn đề liên quan tình trạng ngập nhà, ruộng lúa của dân mà Tuổi Trẻ đã phản ánh.

Đánh giá tác động công trình đập ngăn mặn là cần thiết, cấp bách

Trước đó chiều 22-10, phường Tây Nha Trang cũng đã có giấy mời các đơn vị gồm: Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Khánh Hòa (đơn vị vận hành đập ngăn mặn), Ban Quản lý dự án phát triển tỉnh Khánh Hòa (chủ đầu tư), phường Bắc Nha Trang, Công ty cổ phần Cấp thoát nước Khánh Hòa... để bàn phương án xử lý tình trạng ngập tại khu vực thượng lưu đập ngăn mặn.

Theo đại diện UBND phường Tây Nha Trang, sau khi kiểm tra thực tế vị trí đập ngăn mặn và các vị trí ngập, các thành viên thống nhất sẽ có văn bản để kiến nghị lên cơ quan chức năng có thẩm quyền.

Trong báo cáo gửi UBND tỉnh Khánh Hòa, hôm 21-10, UBND phường Tây Nha Trang cho biết qua nghiên cứu nội dung báo cáo, đối chiếu với kết quả kiểm tra, khảo sát hiện trạng ngập úng tại địa phương, địa phương này nhận thấy việc vận hành công trình đập ngăn mặn có thể ảnh hưởng đến mực nước thượng lưu, khả năng tiêu thoát nước và đời sống, sản xuất của Nhân dân tại các khu vực ven sông Cái Nha Trang.

Trong bối cảnh địa bàn đã chịu ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng của đợt mưa lũ tháng 11-2025, việc kiểm tra, đánh giá tác động và đề xuất giải pháp vận hành phù hợp với công trình đập ngăn mặn là cần thiết, cấp bách.

Qua khảo sát, UBND phường Tây Nha Trang đồng thời ghi nhận mực nước sông Cái Nha Trang tại khu vực cửa xả dâng cao, có hiện tượng nước chảy ngược vào hệ thống thoát nước, làm nước thoát chậm.

Từ đó địa phương này kiến nghị UBND tỉnh cần thiết xem xét tổng thể các yếu tố trên, không tách rời khi đánh giá ảnh hưởng của việc vận hành đập ngăn mặn.

Ngoài ra những hiện tượng nêu trên cho thấy cần làm rõ mức độ tác động của mực nước thượng lưu đập đối với đất sản xuất, nhà ở ven sông và khả năng tiêu thoát nước của các khu vực có hệ thống thoát nước kết nối với sông Cái. Đặc biệt là khu vực phường Tây Nha Trang, phường Bắc Nha Trang và các khu vực có liên quan.

Trong điều kiện xảy ra mưa lớn kéo dài, lũ thượng nguồn và mực nước sông Cái Nha Trang dâng cao, việc điều tiết mực nước tại đập ngăn mặn cần được xem xét đồng bộ với yêu cầu thoát lũ, tiêu úng nhằm tránh làm gia tăng phạm vi, độ sâu và thời gian ngập tại những khu vực vốn đã có nguy cơ ngập cao.

Do đó phường Tây Nha Trang kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo sở, ngành, đơn vị liên quan sớm xác định nguyên nhân, mức độ tác động cụ thể (dựa trên kết quả khảo sát, số liệu quan trắc và tính toán chuyên môn) để có phương án tối ưu.

Lúc mưa, lũ đập ngăn mặn vận hành ra sao?

Theo quyết định ban hành quy trình vận hành đập ngăn mặn trên sông Cái Nha Trang do UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành ngày 9-10-2023, có quy định về vận hành thứ tự cửa van đập, cửa van âu thuyền của đập; đặc biệt là trong mùa mưa lũ.

Theo đó vào mùa mưa, khi dự báo có tin bão gần, áp thấp nhiệt đới hoặc mưa lớn có khả năng gây ngập lụt, úng (mưa, lũ, bão…) thì đập ngăn mặn trên sông Cái Nha Trang phải mở toàn bộ cửa đập và âu thuyền để đưa về trạng thái tự nhiên. Mực nước ngay tại đập giữ ở cao trình +1,33m.

Tất cả các trường hợp có mưa, liên quan việc vận hành tiêu thoát nước trên sông Cái Nha Trang và công trình đập ngăn mặn, phải theo dõi, dự báo và thông báo trước tới các đơn vị quản lý hồ chứa thượng lưu trong lưu vực. Điều này là để điều tiết xả lũ hợp lý, hạn chế ngập lụt vùng hạ du, đảm bảo khả năng thoát lũ trên sông Cái Nha Trang.

Đối với các đơn vị quản lý hồ chứa thượng lưu trong lưu vực khi có kế hoạch điều tiết xả lũ phải thông báo cho đơn vị quản lý đập ngăn mặn trên sông Cái Nha Trang biết để theo dõi và chủ động mở cửa đập thoát lũ.

Các hồ chứa hệ thống liên hồ trong lưu vực sông Cái Nha Trang cần thực hiện xả lũ hợp lý theo hệ thống để đảm bảo an toàn công trình và hạn chế ngập lụt hạ du.

Đồng thời theo dõi diễn biến lượng mưa tại các trạm thủy văn khu giữa của lưu vực sông Cái Nha Trang. Dự báo, cảnh báo sớm để hạn chế ngập lụt hạ lưu, đảm bảo khả năng thoát lũ trên sông.

Theo dõi mực nước trên sông tại các trạm Đồng Trăng và Cầu Thành I (Diên Khánh) để vận hành đập thoát lũ kịp thời.

Theo thiết kế, khi mở cả 5 cửa (độ mở mỗi cửa 5m) thì dòng nước chảy qua đập ngăn mặn đạt lưu lượng tối đa đến 2.149m³/s.

Ông Nguyễn Duy Quang cũng cho rằng công trình đập ngăn mặn đang trong thời gian bảo hành, do đó chủ đầu tư sẽ phải kiểm tra toàn diện các vấn đề liên quan.

Sau đợt kiểm tra, Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa sẽ đồng thời cho tập huấn công tác vận hành đập ngăn mặn cho đơn vị khai thác. "Đập có chức năng ngăn mặn, nên lúc mưa lớn, nước từ thượng nguồn về sẽ mở tất cả cửa xả. Nên sẽ không xảy ra tình trạng ngăn nước như người dân lo lắng" - ông Quang nói.

Báo cáo vụ đập ngăn mặn 760 tỉ đồng vừa vận hành đã gây ngập nhà, ruộng lúa của dân

Đơn vị vận hành công trình đập ngăn mặn sông Cái Nha Trang đã báo cáo cơ quan chức năng về tình hình khi vận hành gây ngập nhà, ruộng lúa của dân.