Những ngày qua, vụ việc Đội Quản lý thị trường số 1, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn phối hợp với lực lượng chức năng kiểm tra, tạm giữ 80kg xác ve sầu khô đang được vận chuyển đi tiêu thụ thu hút sự quan tâm của dư luận.

Đội Quản lý thị trường số 1 cho biết số lượng xác ve sầu khô trên xe khách được xác định là nguyên liệu làm thuốc. Song, tài xế không xuất trình được giấy chứng nhận, bảng kê hoặc hợp đồng thu mua để chứng minh nguồn gốc dược liệu thu mua nên lực lượng chức năng đã tạm giữ để tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định.

Từ vụ việc trên, nhiều người băn khoăn rằng việc lực lượng chức năng yêu cầu giấy tờ của lô hàng xác ve sầu sấy khô có đúng quy định hay không?

Tạm giữ 80kg xác ve sầu khô để xác minh là đúng quy định

Dưới góc độ pháp lý, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường (Đoàn luật sư Hà Nội) cho hay việc lực lượng quản lý thị trường kiểm tra, lập biên bản, tạm giữ lô hàng 80kg xác ve sầu khô để xác minh là phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.

Mặc dù xác ve sầu là sản vật tự nhiên, việc thu gom không bị pháp luật cấm, song khi được thu mua, vận chuyển với số lượng lớn nhằm mục đích kinh doanh thì vẫn thuộc diện quản lý của pháp luật về thương mại, hóa đơn chứng từ, nguồn gốc hàng hóa.

"Trong vụ việc này, lực lượng chức năng kiểm tra khi chủ hàng chưa xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của lô hàng, nên việc lập biên bản để xác minh là cần thiết, đúng chức năng, nhiệm vụ.

Đây là biện pháp nhằm bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động lưu thông hàng hóa, phòng ngừa tình trạng buôn bán hàng hóa không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng, đặc biệt đối với các nguyên liệu được sử dụng trong lĩnh vực y học cổ truyền", luật sư Cường đánh giá.

Luật sư cũng cho rằng cần nhìn nhận vụ việc một cách khách quan. Việc tạm giữ để xác minh không đồng nghĩa với việc cơ quan chức năng đã kết luận hàng hóa vi phạm, mà là quy trình nghiệp vụ nhằm làm rõ nguồn gốc, tính hợp pháp của hàng hóa trước khi đưa ra hướng xử lý tiếp theo theo đúng quy định pháp luật.

Kinh doanh xác ve sầu khô không rõ nguồn gốc có thể bị xử phạt

Một vấn đề khác được nhiều người băn khoăn là việc thu gom xác ve sầu khô để làm thuốc có phải chứng minh nguồn gốc hoặc khai báo theo quy định hay không.

Lý giải vấn đề trên, luật sư Cường thông tin theo quy định pháp luật hiện hành, việc người dân thu gom xác ve sầu khô để sử dụng thông thường hoặc với số lượng nhỏ lẻ trong dân gian thì không đặt ra yêu cầu phải khai báo.

Tuy nhiên, khi thu gom với số lượng lớn nhằm mục đích kinh doanh, vận chuyển, buôn bán hoặc làm nguyên liệu phục vụ sản xuất thuốc, dược liệu thì tổ chức, cá nhân vẫn phải thực hiện nghĩa vụ chứng minh tính hợp pháp của hàng hóa theo quy định về thương mại và quản lý thị trường.

"Hiện nay, xác ve sầu khô được sử dụng như một nguyên liệu trong y học cổ truyền, nên khi lưu thông trên thị trường với tính chất hàng hóa thương mại, cơ quan chức năng có quyền yêu cầu xuất trình hóa đơn, chứng từ, giấy tờ mua bán hoặc các tài liệu liên quan để chứng minh nguồn gốc hàng hóa.

Điều này nhằm bảo đảm kiểm soát chất lượng, an toàn vệ sinh, tránh tình trạng trà trộn hàng hóa không rõ nguồn gốc hoặc hàng hóa không bảo đảm điều kiện sử dụng làm dược liệu", luật sư nhận định.

Do đó, có thể hiểu rằng pháp luật không cấm việc thu gom xác ve sầu khô, nhưng khi hoạt động này mang tính chất kinh doanh thương mại, cá nhân, tổ chức cần chủ động lưu giữ giấy tờ, thông tin mua bán, thu gom để chứng minh nguồn gốc hợp pháp của hàng hóa. Đây cũng là trách nhiệm chung đối với các loại hàng hóa lưu thông trên thị trường hiện nay.

Ông Cường cho biết với trường hợp thu gom xác ve sầu khô nhưng không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp, tùy theo tính chất, mức độ và giá trị hàng hóa, cá nhân hoặc tổ chức có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định pháp luật.

Ngoài việc bị xử phạt tiền, hàng hóa vi phạm còn có thể bị tịch thu nếu không đủ căn cứ chứng minh tính hợp pháp.

Vì vậy, người dân và các cơ sở thu mua cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, chủ động lưu giữ giấy tờ mua bán, thông tin thu gom, vận chuyển để tránh các rủi ro pháp lý phát sinh trong quá trình kinh doanh.

Thực hư vụ xe chở xác ve sầu cần giấy tờ chứng minh nguồn gốc

Trước tranh luận trên mạng xã hội liên quan đến việc vận chuyển xác ve sầu phải xuất trình giấy tờ, đại diện Đội Quản lý thị trường số 1 (Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn) cho biết đây là nguyên liệu làm thuốc nên cần chứng minh nguồn gốc.