Theo quy định hiện nay, quản lý chất lượng thuốc trên thị trường là trách nhiệm của hệ thống quản lý nhà nước về dược, trong đó Cục Quản lý dược, Bộ Y tế và Sở Y tế thực hiện các hoạt động quản lý, thanh tra, kiểm tra; hệ thống kiểm nghiệm thuốc thực hiện việc lấy mẫu, kiểm nghiệm khi có yêu cầu.

Đối với cơ sở bán lẻ, nhà thuốc cũng có trách nhiệm tự kiểm soát chất lượng thuốc trong quá trình nhập, bảo quản và bán thuốc. Quy định về GPP yêu cầu người phụ trách chuyên môn tham gia kiểm soát chất lượng thuốc khi nhập về và trong quá trình bảo quản.

Nhà thuốc kiểm soát thuốc ra sao?

Theo quy định hiện nay, thuốc trước khi đến tay người bệnh phải trải qua nhiều tầng kiểm soát chất lượng. Với các nhà thuốc, việc kiểm tra thuốc nhập vào không chỉ dừng ở việc kiểm tra giấy tờ, nhưng cũng không có nghĩa nhà thuốc phải lấy mẫu từng lô thuốc để gửi kiểm nghiệm.

Theo quy định về thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc (GPP), khi nhập thuốc, nhà thuốc phải kiểm tra các thông tin liên quan đến sản phẩm và kiểm tra trực tiếp tình trạng thuốc. Nội dung kiểm tra gồm hạn dùng, tình trạng nguyên vẹn của bao bì, thông tin trên nhãn, nguồn gốc xuất xứ và chất lượng cảm quan của thuốc.

Nhà thuốc cũng phải kiểm soát để không nhập những thuốc không được phép lưu hành, thuốc quá hạn, thuốc không rõ nguồn gốc, thuốc đã bị đình chỉ hoặc có quyết định thu hồi.

Cũng theo quy định, nhà thuốc không phải tự lấy mẫu từng lô thuốc nhập về rồi gửi phòng kiểm nghiệm để xác định thành phần, hàm lượng hay chất lượng.

Việc lấy mẫu và kiểm nghiệm là một biện pháp kiểm soát chất lượng chuyên sâu, được thực hiện trong hệ thống kiểm tra, giám sát chất lượng thuốc của cơ quan quản lý và các cơ sở kiểm nghiệm thuốc theo quy định.

Trong quá trình cơ quan chức năng thanh tra, kiểm tra hoặc khi có dấu hiệu nghi ngờ, cơ quan có thẩm quyền có thể tiến hành lấy mẫu thuốc để kiểm nghiệm nhằm xác định những vấn đề mà kiểm tra bằng mắt thường hoặc đối chiếu giấy tờ không thể phát hiện, chẳng hạn thuốc không đúng thành phần, không đạt hàm lượng hoặc nghi ngờ thuốc giả.

Việc kiểm soát thuốc trên thị trường là trách nhiệm của cả hệ thống quản lý dược, từ khâu đăng ký, nhập khẩu, phân phối đến bán lẻ và giám sát chất lượng sau lưu hành.

Thời gian qua, trong quá trình hậu kiểm, Cục Quản lý dược cũng thường xuyên thu hồi các sản phẩm không đạt tiêu chuẩn sau khi kiểm nghiệm.

Người dân nghi ngờ mua phải thuốc giả nên làm gì?

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Tạ Mạnh Hùng, Phó cục trưởng Cục Quản lý dược, Bộ Y tế, cho biết khi phát hiện hoặc nghi ngờ mua phải thuốc giả, thuốc không bảo đảm chất lượng, người dân trước hết nên tạm ngưng sử dụng sản phẩm và giữ lại thuốc cùng hóa đơn, chứng từ mua hàng để làm căn cứ xác minh.

Nếu xuất hiện bất kỳ lo ngại nào về sức khỏe hoặc hiệu quả điều trị, người dân nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và tư vấn kịp thời.

Người dân cũng có thể phản ánh vụ việc tới sở y tế, cơ quan quản lý thị trường hoặc chính quyền địa phương để các cơ quan chức năng kiểm tra, xác minh và xử lý theo quy định.

"Về trách nhiệm bồi thường, theo pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và Bộ luật Dân sự, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc sản xuất, nhập khẩu hoặc kinh doanh sản phẩm vi phạm có thể phải bồi thường thiệt hại thực tế phát sinh cho người tiêu dùng khi có đủ căn cứ xác định trách nhiệm.

Thiệt hại có thể bao gồm các chi phí hợp lý liên quan đến việc khám, điều trị và những tổn thất thực tế khác theo quy định. 

Việc xác định trách nhiệm và mức bồi thường cụ thể phải căn cứ vào tính chất vụ việc, kết quả kiểm nghiệm, kết luận của cơ quan chức năng, hồ sơ y tế và các tài liệu chứng minh thiệt hại", ông Hùng nêu rõ.

Khởi tố 2 người pha thuốc hóa dược, tân dược giảm đau vào 'thuốc Đông y gia truyền' để bán

Thấy thuốc Đông y bán chậm vì hiệu quả không nhanh, Hà Quang Phước pha trộn thuốc hóa dược, tân dược có thành phần giảm đau vào thuốc cổ truyền nhằm tạo tác dụng nhanh hơn, thu hút người mua.