Với máy bay chở khách đang cất hoặc hạ cánh, một chiếc drone xuất hiện trong khu vực hoạt động có thể tạo rủi ro lớn, buộc nhà chức trách phải hành động, ngay cả khi chưa xác định nó có thực sự gây nguy hiểm hay không.

Một drone ảnh hưởng hàng trăm chuyến bay

Trung tâm An toàn bay châu Âu Eurocontrol từng cảnh báo những gián đoạn tại sân bay có thể nhanh chóng lan truyền trong mạng lưới hàng không châu Âu.

Khi một sân bay bị đóng hoặc giảm công suất, tác động không chỉ dừng ở những chuyến bay đang có mặt tại đó mà còn có thể ảnh hưởng đến máy bay, hành khách và lịch khai thác tại những sân bay khác.

Điều này giải thích vì sao một sự cố drone kéo dài vài chục phút vẫn có thể tạo ra số phút chậm chuyến lớn hơn nhiều.

Trong tài liệu về quản lý sự cố drone tại sân bay trên trang web của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), Cơ quan An toàn hàng không châu Âu (EASA) nhấn mạnh vấn đề khó nhất không chỉ là phát hiện drone mà còn là xác định mức độ đe dọa và phối hợp phản ứng.

Một sân bay có thể phải huy động nhiều bên - từ kiểm soát không lưu, nhà khai thác sân bay, hãng hàng không đến cảnh sát - để xác định tình hình và quyết định khi nào nối lại hoạt động bình thường.

Đây cũng là lý do Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) yêu cầu các sân bay xây dựng trước phương án ứng phó với drone trái phép, thay vì chờ đến khi sự cố xảy ra mới bắt đầu xác định ai chịu trách nhiệm và phải làm gì.

Một vấn đề lớn khác là nếu không xác định được vị trí, hướng bay hoặc người điều khiển, việc mở lại đường băng đồng nghĩa với việc đưa máy bay trở lại khu vực có nguy cơ chưa được loại trừ.

Do đó, phản ứng thận trọng có thể gây ra một khoảng thời gian gián đoạn nhưng được xem là cần thiết để tránh hậu quả nghiêm trọng hơn.

Tổn thất hàng chục triệu USD

Sự cố tại sân bay Gatwick, Anh, là minh chứng rõ nhất cho quy mô thiệt hại khi có tổng cộng 115 lần phát hiện drone trên bầu trời sân bay trong thời gian từ ngày 19 đến 21-12-2018.

Hoạt động của sân bay bị gián đoạn nghiêm trọng trong khoảng 33 giờ. Khoảng 1.000 chuyến bay bị hủy hoặc chuyển hướng, ảnh hưởng đến khoảng 140.000 hành khách, ước tính thiệt hại cho ngành hàng không tới gần 74 triệu USD.

Ngay cả những sự cố quy mô nhỏ hơn cũng có thể dẫn đến chi phí đáng kể, đặc biệt nếu chúng khiến đường băng phải đóng cửa.

Đối với mười sân bay lớn nhất châu Âu, chi phí phát sinh do chậm trễ khi đóng cửa đường băng trong 30 phút ước tính dao động từ 375.000 - 593.000 USD. 

Đây là gánh nặng thực sự đối với ngành hàng không, nhất là khi số lượng các sự cố này đã tăng mạnh trong những năm gần đây.

Một nghiên cứu về tác động kinh tế của các vụ đóng sân bay do drone, đăng trên tạp chí Journal of Transportation Security, cho thấy chi phí không chỉ đến từ sân bay. 

Các hãng hàng không phải chịu thêm chi phí đổi chuyến, bố trí lại máy bay và tổ bay, trong khi hành khách có thể phải được cung cấp khách sạn, thức ăn và phương tiện thay thế.

Với một kịch bản giả định tại Frankfurt (Đức) - một trong những sân bay bận rộn nhất châu Âu - nếu sân bay bị đóng trong 48 giờ, doanh thu của sân bay có thể giảm khoảng 3,3 triệu euro, chi phí liên quan đến hành khách và hãng hàng không ước tính khoảng 34,3 triệu euro.

Tổng cộng, thiệt hại trong kịch bản này lên tới gần 37,6 triệu euro (43,3 triệu USD). Con số này không phải dự báo rằng mọi sự cố drone tại Frankfurt đều gây thiệt hại hàng chục triệu euro, song cho thấy thời gian gián đoạn và quy mô sân bay có thể làm chi phí tăng rất nhanh.

Gatwick cho thấy thực tế rõ ràng như vậy. Đáng nói là drone trong vụ Gatwick không cần phải va chạm với máy bay để tạo ra khoản thiệt hại đó. Chính sự không chắc chắn về mối đe dọa đã khiến sân bay phải hạn chế hoạt động.

Tóm lại, một drone nặng vài kilôgram có thể tạo ra tác động kinh tế lớn hơn rất nhiều lần giá trị của chính nó. Trong một mạng lưới hàng không vận hành với hàng nghìn chuyến bay mỗi ngày, một điểm gián đoạn nhỏ có thể trở thành hiệu ứng domino.

Các nước dựng 'hàng rào' trên không để chặn drone quanh sân bay như thế nào?

Trước nguy cơ drone đe dọa an toàn hàng không, nhiều quốc gia đang dựng những “hàng rào trên không” vô cùng chặt chẽ quanh sân bay.