Một lần tôi phải ngồi nhiều giờ ở sân bay vì chuyến bay bị hoãn, thông báo phát ra từ loa sân bay khá ngắn gọn: hoạt động khai thác tạm thời bị gián đoạn vì lý do an toàn. Hành khách thở dài, nhiều người tỏ vẻ khó chịu vì lịch trình bị đảo lộn.

Tôi cũng vậy. Nhưng nhiều năm sau, khi có dịp quen biết một vài người làm trong lĩnh vực hàng không, tôi mới hiểu rằng phía sau hai chữ "an toàn" là vô số áp lực và trách nhiệm mà hành khách hiếm khi nhìn thấy.

Câu chuyện diều và drone xuất hiện gần khu vực sân bay Nội Bài (TP Hà Nội), Cát Bi (TP Hải Phòng) một lần nữa thu hút sự chú ý của dư luận. Hàng chục chuyến bay bị ảnh hưởng vì vật thể bay không người lái và diều xuất hiện trong khu vực hạn chế bay.

Ngay hôm sau, một chiếc diều xuất hiện gần đường cất cánh, thêm bảy chuyến bay phải dừng chờ khởi hành.

Một người bạn làm trong ngành kiểm soát không lưu từng kể với tôi rằng điều khiến họ căng thẳng nhất là khi xuất hiện một biến số không thể dự đoán. Chim trời, drone, bóng bay hay diều đều thuộc nhóm nguy cơ ấy.

Chỉ cần có báo cáo từ tổ lái hoặc kiểm soát viên không lưu về một vật thể lạ, quy trình an toàn lập tức được kích hoạt. Máy bay phải dừng chờ. Đường cất, hạ cánh phải kiểm tra. Các lực lượng quân sự, cảng vụ, an ninh sân bay cùng tham gia xác minh.

Người thả diều thường chỉ là những đứa trẻ hoặc người lớn tìm niềm vui giải trí. Người điều khiển drone nhiều khi đơn giản muốn quay vài thước phim đẹp đăng mạng xã hội. Họ vô tư không nghĩ rằng việc mình làm gây hậu quả như thế nào!

Đó cũng là lý do vì sao câu chuyện không nên dừng lại ở việc xử phạt. Điều quan trọng hơn là nâng cao nhận thức cộng đồng về an toàn hàng không.

Chúng ta đã quen với việc không vượt đèn đỏ, không ném đá lên đường cao tốc, không đốt rơm rạ gần khu dân cư. Nhưng ý thức về vùng cấm bay, vùng hạn chế bay dường như vẫn còn khá xa lạ với nhiều người.

Trong khi đó, drone ngày càng phổ biến, giá thành rẻ hơn, khả năng tiếp cận dễ dàng hơn. Nếu không có cơ chế quản lý phù hợp, các sự cố tương tự hoàn toàn có thể gia tăng trong tương lai.

Nhiều quốc gia đã xây dựng hệ thống đăng ký drone, quy định vùng bay điện tử, ứng dụng cảnh báo tự động khi người điều khiển tiến gần khu vực sân bay. Việt Nam có lẽ cũng cần đẩy nhanh những giải pháp tương tự.

Cùng với đó là việc rà soát các khu dân cư, bãi đất trống, khu vui chơi nằm gần sân bay để tăng cường tuyên truyền.

Một tấm biển cảnh báo, một buổi truyền thông trong trường học hay một chiến dịch phổ biến trên mạng xã hội đôi khi hiệu quả hơn rất nhiều so với những mức phạt chỉ được áp dụng sau khi sự cố đã xảy ra.

Tôi vẫn nhớ cảm giác ngồi chờ ở sân bay Nội Bài trong lần công tác mấy năm trước. Khi đó tôi chỉ mong chuyến bay sớm cất cánh để kịp công việc đang chờ ở TP.HCM.

Bây giờ nghĩ lại, tôi thấy biết ơn những người đã quyết định cho máy bay chờ thêm vài chục phút. Bởi trong hàng không, một sai sót nhỏ trong an toàn có thể để lại nỗi đau cho rất nhiều gia đình.

Mở đợt cao điểm tuyên truyền ngăn chặn UAV, diều tại khu vực sân bay

Trước tình trạng thiết bị bay không người lái (UAV), diều gây ảnh hưởng các chuyến bay tại sân bay Nội Bài, Cát Bi, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương có sân bay tăng cường biện pháp phòng ngừa, xử lý nghiêm vi phạm.