Vẫn nhiều ý kiến trái chiều

17/11/2012 07:30 GMT+7

TT - Dự thảo Luật hợp tác xã (HTX) sửa đổi đã đến giờ “G” để Quốc hội bấm nút thông qua ngay tại kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa XIII đang diễn ra.

Tuy nhiên, vẫn còn ý kiến tranh luận gay gắt về một số nội dung của dự luật này. Trao đổi với Tuổi Trẻ, đại biểu Quốc hội TRẦN ĐÌNH LONG - phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Quốc hội - nói:

x0AvTOEZ.jpgPhóng to
Công nhân sơn mành trúc xuất khẩu tại HTX mây tre lá mành trúc xuất khẩu Bình Minh, TP.HCM Ảnh: Thanh Đạm

- Cần khẳng định HTX là một tổ chức kinh doanh, một loại hình quan hệ sản xuất và đảm bảo trình độ sản xuất của các loại hình sản xuất kinh doanh theo mô hình HTX từ thấp đến cao, phù hợp với mọi đối tượng. Không thể gò nó trở về thời kỳ của tổ hợp tác được. Cần sửa đổi bản chất của HTX theo hướng một loại hình doanh nghiệp, vừa có tính chất cộng đồng, tương hỗ, giúp đỡ lẫn nhau, vừa liên hiệp hợp tác sản xuất, đồng thời cũng nhằm mục đích phát triển sản xuất lớn. Có như thế mới đảm bảo cho HTX hiện tại tồn tại và tiếp tục phát triển, không phải đăng ký lại, không phải tổ chức lại và cũng không phải giải thể.

"Tôi nhận thấy nguyên tắc và chế độ phân phối trong HTX có ý nghĩa quyết định sự ra đời, tồn tại và phát triển hoặc ngược lại. Tuy nhiên, theo quy định của dự thảo thì khó có thể có HTX tồn tại!"

ĐB Trần Đình Long

* Một số ý kiến cho rằng có tình trạng lợi dụng danh phận HTX để hưởng các chính sách ưu đãi nhưng thực chất đó không phải là HTX, cần đưa HTX về đúng bản chất xã hội của nó?

- Nếu mô hình HTX đang hoạt động sản xuất kinh doanh hiện nay không vi phạm pháp luật thì điều đó không có nghĩa là lợi dụng. Nếu nói lợi dụng thì phải chỉ ra các HTX đó làm điều gì để hưởng lợi. Tôi nói thẳng là không có sản xuất kinh doanh, không có lợi nhuận thì không lấy gì để phục vụ thành viên HTX. Điều đó cần khẳng định. Còn bây giờ bảo quay ngược HTX lại theo trình độ sản xuất nhỏ, nói gì thì nói, theo quy luật phát triển của xã hội là không phù hợp.

* Theo dự thảo luật, trong vòng 36 tháng kể từ khi luật có hiệu lực, các HTX hiện tại phải tổ chức và hoạt động theo luật mới hoặc chuyển sang các loại hình tổ chức khác, chẳng hạn như doanh nghiệp. Theo ông, liệu có khả thi?

- Quy định này đã phủ nhận thực tế khách quan, không có tính kế thừa chính sách pháp luật hiện hành và hậu quả khó lường. Bởi vì hiện nay cả nước có hơn 18.000 HTX đang hoạt động sản xuất kinh doanh trên các lĩnh vực, ngành nghề khác nhau, thực hiện đúng chính sách, pháp luật, tại sao nay phải tổ chức lại hoặc chuyển sang hình thức khác, nếu không thì phải giải thể? Trường hợp bị giải thể có gây thiệt hại do luật mới ban hành thì Nhà nước có bồi thường, hỗ trợ gì không? Chính sách pháp luật của Nhà nước đối với thành phần kinh tế tập thể thay đổi như vậy liệu người dân có đủ lòng tin theo định hướng phát triển thành phần kinh tế này không?

* Dự thảo luật quy định giao thẩm quyền cho Chính phủ hướng dẫn để đưa vào điều lệ quy định tỉ lệ cung ứng sản phẩm, dịch vụ hoặc việc làm cho tổ chức, cá nhân không phải là thành viên của HTX. Ông có bình luận gì về điều luật này?

- Dự thảo như thế này thì đóng khung HTX không làm ăn gì được cả. Định hình phát triển HTX theo dự thảo của luật là khoanh HTX lại, đi lại mô hình sản xuất nhỏ, thủ công chứ không phải là sản xuất lớn. Không thể có chuyện ra điều luật hạn chế quyền sản xuất, quyền phân phối sản phẩm, dịch vụ... Còn hợp tác theo nghĩa tương trợ, thân ái, giúp đỡ lẫn nhau... bây giờ chắc là không còn bao nhiêu. Trong thời buổi này, nếu nói không có nhu cầu sản xuất lớn thì không bao giờ có hợp tác

* Nhưng cơ quan soạn thảo muốn nhấn mạnh lợi ích hơn vấn đề lợi nhuận trong hoạt động và định hướng phát triển của HTX?

- Lợi ích phải xuất phát từ yêu cầu cuộc sống và phát triển kinh tế chứ không có lợi ích theo kiểu anh giúp tôi ba công để rồi tôi sẽ trả lại anh ba công. Không thể có lợi ích khi không mang lại lợi nhuận. Quan niệm đó chỉ có thể có ở các hợp tác giản đơn, giúp đỡ lẫn nhau, giống thời nguyên thủy. Và như thế cũng ở trình độ thời nguyên thủy thôi, không phải trình độ của lực lượng sản xuất như hiện nay.

* Nhưng đã đến giờ “G” bấm nút thông qua, ông sẽ chọn nút nào?

- Đã đến giờ bấm nút rồi thì phải bấm thôi, còn hậu quả như thế nào thì tùy sự tiếp thu. Bản thân tôi không đồng ý. Tôi khẳng định như thế. Tôi đọc điều 4, điều 8, điều 49 và điều 64 của dự thảo là những nội dung cốt lõi nhất, tôi thấy đấy không phải là HTX.

Tôi không thể bấm nút để rồi làm cho khoảng 18.000 HTX các loại, mô hình lớn nhỏ khác nhau, trên các lĩnh vực kinh doanh phải dừng lại, hoặc chuyển sang doanh nghiệp, hoặc đăng ký lại theo HTX mà tôi cho là trở lại thời nguyên thủy hoặc phải giải tán. Tôi không bao giờ đồng ý chuyện đấy.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư ĐẶNG HUY ĐÔNG:

“Chúng tôi đã làm nghiêm túc”

Những nhóm đối tượng bị ảnh hưởng, chúng tôi không bỏ qua, đều đã lắng nghe, kể cả nhóm “vỏ là HTX, ruột là doanh nghiệp”. Trước hết phải khẳng định chúng tôi làm rất nghiêm túc, đã trải qua khoảng tám năm dự thảo, lấy ý kiến.

Một số ông chủ HTX nói thẳng vào HTX để hưởng các chính sách về HTX, chẳng hạn như giảm thuế. Chúng tôi đến TP Hải Phòng thấy có những bảng hiệu như “HTX: công ty TNHH một thành viên...”. Ở đây những người đó làm như vậy không có gì sai so với luật HTX hiện hành.

Tuy nhiên, khi đánh giá lại nghị quyết của trung ương về kinh tế tập thể, trong đó có HTX, thấy rằng chính việc để nhập nhèm đấy thời gian qua HTX không phát triển, thậm chí các chỉ tiêu đặt ra cho HTX đều đi xuống. Do vậy, không thể nói Luật HTX năm 2003 đang đúng được. Buộc chúng tôi đi đến nhận định một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trì trệ này là chính sách không đi đến với nhóm đối tượng là HTX thực thụ.

Chúng tôi nhận thấy có hơn 3.000 HTX tập trung ở các đô thị công nghiệp, đặc biệt là HTX tiểu thủ công nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp. Số này thật sự làm ảnh hưởng chính sách và đã bị lợi dụng chính sách. Phải nói thẳng như thế. Một HTX mà toàn bộ tài sản của một ông chủ và thêm bốn người con nữa làm xã viên thì khác gì với doanh nghiệp? Tất cả bà con vào đấy làm hưởng lương.

Chính sách phải đi đúng đối tượng, nếu không thì hàng loạt người sẵn sàng rạch tay ra để nói mình có sẹo và hưởng chính sách thương binh. Như vậy chẳng có ảnh hưởng gì cả, hơn 3.000 HTX thuộc dạng nói trên nếu thật sự hoạt động tốt như một doanh nghiệp. Vậy tại sao số này lại được chính sách khác so với hơn 600.000 doanh nghiệp đang sống theo Luật doanh nghiệp.

Trong HTX không bao giờ dùng chữ lợi nhuận mà dùng chữ lợi ích. Với doanh nghiệp, nhiều người góp vốn là để hưởng lợi nhuận theo tỉ lệ góp vốn. Còn ở HTX lợi ích là sự chia sẻ dịch vụ dùng chung giữa các xã viên. Chúng tôi đã tính toán có HTX chỉ dùng chung hai dịch vụ thôi đã tiết kiệm, có lợi được 10 triệu đồng/ha đất sản xuất. Đấy là lợi ích mà mỗi xã viên đều được hưởng.

QUỐC THANH thực hiện
Bình luận (0)
    Xem thêm bình luận
    Bình luận Xem thêm
    Bình luận (0)
    Xem thêm bình luận