Bộ phim As Deep as the Grave trở thành tâm điểm tranh luận tại Hollywood suốt mấy ngày qua khi ê kíp sử dụng AI để tái tạo hình ảnh và giọng nói của Val Kilmer sau khi ông qua đời. Theo nhà sản xuất, toàn bộ vai diễn được dựng từ dữ liệu lưu trữ và công nghệ tạo sinh với sự đồng thuận của gia đình.

Từ đó, nhiều đơn vị truyền thông quốc tế cũng lập tức đặt ra câu hỏi: Nếu khán giả vẫn "tin" vào nhân vật ấy thì đó có còn là diễn xuất?

"Diễn viên AI" sẽ đoạt Oscar? 

Tạp chí Vanity Fair từng nhận định cuộc đua giải thưởng đang trở thành "mặt trận mới" của tranh luận về AI tại Hollywood, khi các hiệp hội chưa có quy chuẩn thống nhất cho công nghệ này.

Trong khi đó, nhiều báo cáo khác cũng chỉ ra rằng mùa giải Oscar 2025 đã chứng kiến các phim sử dụng AI nhưThe Brutalist (được dùng trong hậu kỳ âm thanh - sửa giọng tiếng Hungary) vẫn được đề cử dù gây tranh cãi về mức độ can thiệp của công nghệ vào diễn xuất.

Thậm chí, câu hỏi "AI có thể thắng Oscar?" đã trở thành một chủ đề thảo luận rộng rãi trong giới làm phim, khi ranh giới giữa công cụ hỗ trợ và "tác giả sáng tạo" ngày càng mờ đi.

Những quan điểm trái chiều trong ngành

Trong nội bộ ngành công nghiệp, các quan điểm hiện vẫn chia rẽ rõ rệt. Một số nghệ sĩ bày tỏ lo ngại AI sẽ "xâm nhập" vào các hạng mục giải thưởng. Diễn viên Matthew McConaughey thậm chí cảnh báo AI có thể sớm xuất hiện trong danh sách đề cử Oscar, buộc ngành phải tạo ra những hạng mục mới.

Ở chiều ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng điều cốt lõi của diễn xuất vẫn là trải nghiệm con người, thứ mà AI khó có thể thay thế hoàn toàn. 

Trước những quan ngại này, các tổ chức trao giải lớn hiện vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng. 

Viện Hàn lâm Oscar giữ quan điểm trung lập: AI không làm tăng hay giảm cơ hội đề cử, nhưng nhấn mạnh yếu tố "con người" trong sáng tạo. Vấn đề nằm ở chỗ, trong trường hợp như "Val Kilmer số", "con người" ở đây là ai? Là diễn viên gốc? Là ê kíp kỹ thuật? Hay là người tạo ra các thuật toán?

Một số hiệp hội khác như SAG-AFTRA (đơn vị trao giải Actor Awards) lại có lập trường cứng rắn hơn, không chấp nhận các màn trình diễn hoàn toàn do AI tạo ra. Và điều này đang tạo ra một nghịch lý: Phim dùng AI vẫn có thể tranh Oscar. Nhưng "diễn viên AI" lại có thể không được công nhận là diễn viên.  

Chung quy lại, tất cả các quy định hiện tại của ngành công nghiệp điện ảnh thế giới đều chưa được viết ra để xử lý những trường hợp như "Val Kilmer số".

Khi công nghệ chạy nhanh hơn luật lệ

Thực tế, tranh luận này không hoàn toàn mới. Trước đây, Hollywood từng phải nhiều lần điều chỉnh cách nhìn về diễn xuất. Từ motion capture (ghi lại chuyển động) của Andy Serkis đến diễn xuất giọng nói trong Her, hay các nhân vật CGI trong Avatar đều gây tranh cãi ít nhiều. 

Ngay cả việc "hồi sinh" kỹ thuật số Peter Cushing hay "trẻ hóa" Carrie Fisher trong bộ phim Rogue one: A star wars story, vốn liên quan đến các vai diễn mà những diễn viên này đã từng đảm nhận trước đó, cũng đã phải gánh chịu một lượng đáng kể sự chỉ trích. 

Nhưng với "AI toàn tập" như trường hợp của Val Kilmer, thách thức lần này sâu hơn với những lo ngại không chỉ là cách diễn mà là ai đang diễn. 

Vậy nên trước khi quyết định AI có thể giành Oscar hay không, ngành điện ảnh sẽ phải trả lời một câu hỏi căn bản hơn: Oscar là giải thưởng dành cho công nghệ hay dành cho con người? 

Với việc "hồi sinh" Val Kilmer trong As Deep as the Grave, tranh luận có thể chưa ngã ngũ. Nhưng có một điều chắc chắn là Hollywood đang bước vào một kỷ nguyên mà khái niệm "diễn xuất", điều tưởng chừng rất rõ ràng lại trở nên mơ hồ hơn bao giờ hết.

Dù tranh cãi chưa ngã ngũ, các hãng phim vẫn không ngừng chạy hết ga hết số với hàng loạt dự án mới. Một số dự báo cho thấy sản phẩm có yếu tố AI có thể chiếm tới 10-30% sản lượng phim và truyền hình trong vài năm tới.

Điều này đồng nghĩa với việc câu hỏi "AI có thể thắng Oscar không?" sẽ không còn là giả định mà sớm trở thành một tình huống thực tế buộc ngành phải đối mặt.

Dùng AI hồi sinh Val Kilmer: Bước tiến công nghệ hay sự mạo hiểm đạo đức?

Đoạn trailer bộ phim sử thi 'As Deep as the Grave' vừa ra mắt tại CinemaCon 2026 đã gây kinh ngạc khi đưa tài tử quá cố Val Kilmer trở lại màn ảnh rộng bằng công nghệ AI thế hệ mới.