Theo Hãng tin AFP, ngày 20-6, ông Kyrylo Budanov, chánh văn phòng Tổng thống Ukraine, và Đại sứ Ukraine tại Warsaw Vasyl Bodnar nối bước Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha khi tuyên bố trả lại những huân chương mà Ba Lan đã trao tặng cho họ, nhằm thể hiện sự đoàn kết với ông Zelensky.

Họ cho rằng quyết định của Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki có lợi cho Nga, sau khi ông Nawrocki hôm 19-6 thu hồi Huân chương Đại bàng trắng - huân chương cao quý nhất của Ba Lan - từ Tổng thống Zelensky.

Ba Lan là một trong những đồng minh chủ chốt của Kiev tại châu Âu trong xung đột Nga - Ukraine. Tuy nhiên, quan hệ Ba Lan - Ukraine trở nên căng thẳng sau khi ông Zelensky gần đây đặt tên cho một đơn vị quân đội theo "tên các anh hùng Quân đội Khởi nghĩa Ukraine (UPA)". 

Vấn đề nằm ở chỗ: Warsaw cho biết trong Thế chiến 2, UPA đã sát hại khoảng 100.000 dân thường Ba Lan tại khu vực ngày nay thuộc miền tây Ukraine, và Ba Lan coi đây là hành động diệt chủng. 

Trong khi đó những người theo chủ nghĩa dân tộc Ukraine lại tôn vinh UPA vì đã chiến đấu cho một nhà nước Ukraine độc lập, bất chấp mối liên hệ của lực lượng này với Đức Quốc xã.

Ông Kyrylo Budanov, chánh văn phòng Tổng thống Ukraine, cho biết ông sẽ trả lại Huân chương Công trạng Ba Lan hạng Sĩ quan vàng. 

"Động thái của Ba Lan là món quà dành cho Nga. Họ chắc chắn sẽ lợi dụng điều này để chống lại cả hai quốc gia chúng ta" - ông Budanov bình luận trên mạng xã hội. 

Đại sứ Ukraine tại Warsaw Vasyl Bodnar cũng tuyên bố trả lại Huân chương Công trạng Ba Lan hạng Hiệp sĩ, đồng thời cho rằng quyết định của ông Nawrocki là "cử chỉ nhắm vào toàn thể người Ukraine".

Ông Sybiha có phản ứng tương tự vào hôm 19-6 sau quyết định mà ông mô tả là "vô lý, bốc đồng và thiếu tôn trọng".

Các quan chức Nga đã hoan nghênh quyết định của Ba Lan. "Tổng thống Ba Lan cuối cùng đã tước Huân chương Đại bàng trắng của ông Zelensky" - Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev nói.

Khi cuộc xung đột Nga - Ukraine bước sang năm thứ năm, Ukraine đang tìm cách củng cố sự đoàn kết quốc gia trong cuộc chiến chống lại Nga, thông qua việc tôn vinh một số nhân vật lịch sử.

Theo báo Ukrainska Pravda, ông Zelensky gần đây đã trao danh hiệu vinh dự "mang tên các anh hùng UPA" cho Trung tâm Tác chiến đặc biệt độc lập miền bắc, thuộc Lực lượng Tác chiến đặc biệt của Các lực lượng vũ trang Ukraine.

Sắc lệnh của Tổng thống Ukraine nêu rõ quyết định này được đưa ra nhằm khôi phục các truyền thống lịch sử của quân đội quốc gia, đồng thời ghi nhận việc đơn vị trên hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao trong việc bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và nền độc lập của Ukraine.

Ông Nawrocki cho rằng quyết định của Kiev trong việc vinh danh UPA "không chỉ gây phẫn nộ" mà còn "gây thất vọng sâu sắc", phá hoại tiến trình hòa giải giữa hai nước.

Quan hệ Ba Lan - Ukraine lên mức căng thẳng mới

Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki quyết định thu hồi Huân chương Đại bàng trắng, phần thưởng cao quý nhất của nước này, đối với nhà lãnh đạo Ukraine Volodymyr Zelensky.