Theo Hãng tin Reuters, phát biểu tại cuộc họp báo chung ở căn cứ không quân Uppsala ngày 28-5, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết thỏa thuận mua tiêm kích đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác quốc phòng giữa hai nước.

"Gripen là lựa chọn tốt nhất và tối ưu nhất cho Ukraine. Hôm nay chúng ta đã cùng nhau tiến thêm một bước quan trọng trên hành trình hợp tác này", Thủ tướng Kristersson phát biểu.

Tổng thống Zelensky cũng khẳng định việc sở hữu các tiêm kích Gripen sẽ mở ra "một trang mới" cho lực lượng không quân nước này.

Ông Zelensky cho biết Kiev dự định mua toàn bộ 150 tiêm kích Gripen theo thỏa thuận khung đã ký với Thụy Điển trước đó.

Năm ngoái, hai nước đã ký thỏa thuận mở đường cho việc Thụy Điển bán tới 150 tiêm kích Saab Gripen E cho Ukraine. Tuy nhiên, việc bàn giao dòng tiêm kích mới này dự kiến phải đến năm 2030 mới bắt đầu.

Trong thời gian chờ đợi, Thụy Điển sẽ chuyển giao 16 chiếc Gripen C/D đời cũ vào năm tới nhằm giúp Ukraine nhanh chóng tăng cường năng lực phòng không.

Theo ông Zelensky, Ukraine đã dành 2,5 tỉ euro (khoảng 2,8 tỉ USD) từ gói vay 90 tỉ euro (khoảng 102 tỉ USD) của Liên minh châu Âu (EU) để phục vụ kế hoạch mua tiêm kích Gripen.

Gripen được xem là lựa chọn tiết kiệm chi phí hơn so với các chiến đấu cơ hiện đại như F-35 của Mỹ. Tiêm kích này nổi bật nhờ khả năng bảo trì đơn giản, tốc độ phản ứng nhanh và có thể hoạt động từ các đường băng dã chiến hoặc đường bộ thông thường.

Hiện không quân Ukraine đang vận hành song song các máy bay thời Liên Xô cùng nhiều dòng chiến đấu cơ phương Tây được viện trợ kể từ sau khi xung đột với Nga bùng phát.

Thụy Điển hiện là một trong những quốc gia hỗ trợ lớn nhất cho Ukraine. Stockholm đã viện trợ tổng cộng khoảng 13,75 tỉ USD cho Kiev dưới cả hình thức quân sự lẫn dân sự và sẽ tiếp tục dành thêm khoảng 8,6 tỉ USD cho các gói hỗ trợ trong năm nay và năm tới.

Ukraine tin có thể giành lại thế chủ động trước Nga trong 6 tháng tới

Ukraine cho rằng cuộc chiến với Nga đang bước vào giai đoạn chuyển giao, khi tốc độ tiến công của Matxcơva chậm lại và Kiev bắt đầu tạo được sức ép mới trên chiến trường.