10/01/2026 11:30 GMT+7

Tuyển sinh đại học sẽ có một số điều chỉnh, thí sinh cần lưu ý gì?

TRẦN HUỲNH

Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có những lưu ý đặc biệt với thí sinh về những thay đổi lớn trong tuyển sinh đại học 2026.

Trong hơn 5.000 học sinh có mặt tại buổi tư vấn ở Trường đại học Tây Nguyên (tỉnh Đắk Lắk) sáng 10-1, hầu hết đều có nhiều băn khoăn về những quy định mới trong tuyển sinh đại học năm nay.

Sẽ có nhiều quy định mới

TS Nguyễn Mạnh Hùng - đại diện Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) - cho biết có nhiều đổi mới, trong đó nghị quyết 71 của Bộ Chính trị và các luật lĩnh vực giáo dục ảnh hưởng đến một số thay đổi về thi và tuyển sinh năm 2026.

Hiện nay quy chế thi tốt nghiệp THPT đã được đưa lên cổng thông tin điện tử của Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến các bên liên quan.

Quy chế thi THPT 2026 sẽ có một số sửa đổi về tổ chức thanh tra, rút ngắn thời gian xét tốt nghiệp, giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời và chứng nhận kết quả thi được tích hợp chung một văn bản, cũng như thủ tục, trình tự phúc khảo cũng rút ngắn lại.

Đặc biệt, kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 sẽ diễn ra sớm hơn nửa tháng so với năm ngoái.

Quy chế tuyển sinh đại học 2026 đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến các cơ sở đào tạo và phân tích, đánh giá lại toàn bộ quá trình… nên chưa công bố dự thảo quy chế.

ĐH Quốc gia TP.HCM đổi mới tuyển sinh, đẩy mạnh đào tạo tích hợp, liên ngành, liên trường ĐỌC NGAY

Cũng theo thầy Hùng, quy chế tuyển sinh cũng dự kiến điều chỉnh giảm từ 3 xuống 1-2 điểm đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Điểm ưu tiên khu vực sẽ được quy định như năm ngoái.

Về phương thức tuyển sinh, các trường đại học vẫn được tự chủ xác định phương thức xét tuyển, nhưng dự kiến mội trường chỉ được áp dụng tối đa 5 phương thức, trừ phương thức xét tuyển thẳng theo quy định của bộ.

Đối với khối ngành đào tạo giáo viên, dự kiến thí sinh sẽ không được phép đăng ký tràn lan, mà chỉ được đăng ký ở một số nguyện vọng nhất định để đảm bảo tính tập trung trong quá trình xét tuyển.

TS Nguyễn Mạnh Hùng (Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo)

Dự kiến sẽ có một số điều chỉnh, như số lượng nguyện vọng thí sinh đăng ký năm 2025 không giới hạn nên có nhiều thí sinh đăng ký hàng trăm nguyện vọng gây lãng phí và phức tạp cho hệ thống xét tuyển. Bộ đang xin ý kiến các trường để khống chế quy định thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng.

Bất ngờ điều chỉnh tổ hợp môn xét tuyển, các trường giải thích ra sao?

Tại buổi tư vấn, rất nhiều học sinh lo lắng việc nhiều trường bất ngờ công bố điều chỉnh tổ hợp môn xét tuyển, bỏ các tổ hợp truyền thống…

Giải đáp những băn khoăn của nhiều thí sinh về việc môn tiếng Anh được đưa vào nhiều tổ hợp xét tuyển, điều này có bất lợi cho thí sinh ở vùng sâu vùng xa… TS Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Công nghiệp TP.HCM - xác nhận thực tế có việc các trường có điều chỉnh tổ hợp xét tuyển trong năm 2026 so với trước đây.

Điều chỉnh này xuất phát từ yêu cầu của quy chế tuyển sinh quy định môn cốt lõi trong tổ hợp xét tuyển chiếm tỉ trọng 50%. Do vậy nhiều trường đã công bố bỏ tổ hợp C00 (văn - sử - địa).

"Tuy nhiên việc điều chỉnh tổ hợp môn xét tuyển này phải đảm bảo có môn khối kiến thức cốt lõi để học một ngành ở đại học. Không phải ngành học nào cũng quy định tiếng Anh là môn cốt lõi.

Ví dụ đối với các ngành kỹ thuật - công nghệ môn cốt lõi toán, lý là môn bắt buộc; khối ngành sức khỏe môn cốt lõi toán - hóa, toán - sinh… Môn tiếng Anh chỉ là một trong số các môn nên các bạn yên tâm", thầy Nhân trấn an.

Về phương thức xét tuyển tổng hợp, theo thầy Nhân, năm 2026 nhìn chung khá nhiều trường đại học sẽ xét tuyển theo phương thức tổng hợp (điểm thi THPT, điểm thi đánh giá năng lực, học bạ, chứng chỉ ngoại ngữ…).

Với quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc quy đổi điểm xét tuyển của các phương thức, trong khi các trường không có đủ dữ liệu để quy đổi nên không tự điều chỉnh tỉ trọng điểm trúng tuyển các phương thức.

Thầy Nhân giải thích: "Khi áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp, các trường có thể tính toán, quy định tỉ trọng điểm ở mỗi cột điểm. Ví dụ có trường tỉ trọng điểm THPT cao hơn, có trường tỉ trọng điểm đánh giá năng lực cao hơn…

Cho dù các trường xét tuyển phương thức riêng hay tổng hợp, nếu các bạn có năng lực tốt sẽ nhiều cơ hội trúng tuyển".

Cách thức đăng ký nguyện vọng xét tuyển để có nhiều cơ hội trúng tuyển

Học sinh Thái Thùy Trâm (Trường THPT thực hành Cao Nguyên) hỏi cách đăng ký nguyện vọng xét tuyển: "Sau thi THPT xong thì đăng ký nguyện vọng hay có thi đánh giá năng lực phải đợi có điểm kỳ thi này mới đăng ký nguyện vọng? Điểm đánh giá năng lực có phải quy đổi về thang 30 điểm nữa hay không?".

ĐH Quốc gia TP.HCM chỉ xét tuyển 1 phương thức, phụ huynh, thí sinh lo lắng ĐỌC NGAY

Thạc sĩ Cù Xuân Tiến - Trưởng phòng tuyển sinh và công tác sinh viên Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM) - cho hay cách thức đăng ký xét tuyển năm nay dự kiến sẽ như năm 2025. Thí sinh cần lưu ý các mốc thời gian Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định để đăng ký xét tuyển cho đúng.

Thí sinh cần theo dõi thông tin từ các đơn vị tổ chức thi đánh giá năng lực để đăng ký dự thi kịp thời. Sau khi có kết quả thi tốt nghiệp THPT, có điểm thi đánh giá năng lực, năng khiếu… thí sinh phải đăng ký nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo theo hướng dẫn.

"Năm nay sẽ giới hạn số lượng nguyện vọng, nguyện vọng 1 là ưu tiên cao nhất. Thí sinh cần lưu ý việc này để sắp xếp nguyện vọng cho đúng, tăng cơ hội trúng tuyển", thầy Tiến tư vấn.

Thầy Tiến cũng khuyên thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển theo ba nhóm. Nhóm 1 thí sinh nên tham khảo điểm chuẩn các năm trước nếu điểm cao hơn mức điểm của mình một chút. Nhóm 2 là các ngành mình yêu thích có điểm chuẩn ngang với mức điểm của mình. Nhóm 3 vào các ngành, trường có điểm chuẩn các năm so với mức điểm của mình đảm bảo tự tin trúng tuyển.

Nếu thí sinh đăng ký nguyện vọng thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp theo cách trên thì cơ hội trúng tuyển sẽ cao vào ngành và trường mình yêu thích nhất.