Phóng to

Triết gia Jean Francois Revel

Giáo sư Jean Francois Revel, nhà triết học, nhà báo, nhà văn, thành viên nổi tiếng của Viện Hàn lâm, người có nhiều bài bình luận trên diễn đàn của Pháp và thế giới, một trụ cột trong giới truyền thông, đã qua đời hôm 30-4-2006 tại bệnh viện Kremlin- Bicetre, phía Nam Paris, ở tuổi 82.

Francois Revel sinh ngày 19-1-1924 tại Marseille. Ngay từ khi còn trẻ, ông đã đạt được vị trí cao trong triết học và sau đó giảng dạy tiếng Pháp tại một số trường trung học ở Mexico, Florence và Italy. Là nhà văn đa tài nhưng ông lại khởi nghiệp văn chương muộn.

Trong thập niên 50, Revel đã bỏ nghề dạy học để dành hết tâm trí cho nghề báo và truyền thanh. Cuốn sách đầu tiên của ông - Pourquoi des Philosophes, phê bình chủ nghĩa Marx, được xuất bản năm 1957. Năm 1960, ông được mời vào làm tại 3 Nhà Xuất bản uy tín.

Làm việc nhiều năm với vai trò chủ bút và cố vấn văn chương, Revel đã trở thành Tổng Biên tập tờ Tuần báo L’Express năm 1978, và là người bình luận trên một số Đài phát thanh, tạp chí Le Point suốt thập niên 90. Năm 1997, ông được bầu vào Viện Hàn lâm, tổ chức văn hóa uy tín nhất của Pháp, và được xem là người giữ gìn ngôn ngữ Pháp.

Trong cuộc đời, Revel đã sáng tác hơn 30 đầu sách ở nhiều lĩnh vực, từ ẩm thực, thơ ca, chính trị cho tới triết học. Và có lẽ ông được biết đến nhiều nhất từ quan điểm chính trị chống Mỹ. Cuốn sách mới nhất của ông được xuất bản năm 2002 có tên là Obsession Anti Ame'ricaine, son Fonctionnement, ses Causes, ses Inconsequences (Chống Mỹ, những ám ảnh, nhiệm vụ, nguyên nhân và sự đương nhiên của nó).

Con trai ông, Matthieu Ricard, triết gia, nhà sinh vật học nổi tiếng đã từ bỏ sự nghiệp đang lên để học Phật pháp với Đức Đạt Lai Lạt Ma và sau đó trở thành nhà sư. Hai cha con ông đã cùng viết một cuốn sách có tựa đề Le Moine et le Philosophe, xuất bản năm 1997, thảo luận về ý nghĩa của cuộc sống thông qua sự đối thoại giữa triết học và Phật giáo. Cuốn sách này được dịch sang 21 thứ tiếng và đứng ở vị trí best- seller suốt 35 tuần liền tại Pháp.

D’Ormeson nói trên đài phát thanh France-Info: “Revel rất thú vị trên con đường chính trị khi chuyển từ quan điểm khoa học sang những quan điểm kinh tế tự do”.

Thủ tướng Dominique de Villepin nói: “Revel là người làm việc với tinh thần tự do, đã để lại dấu ấn trên con đường riêng, phong phú và thiết yếu”.

Tờ Associated Press đã dẫn lời của Jean d’Ormesson, một nhân vật ưu tú làm việc với Revel trong Viện Hàn lâm đã gọi ông là “người trí thức vĩ đại hiện nay” và cho rằng sự ra đi của ông là “mất mát lớn lao cho Viện Hàn lâm và nước Pháp”.