Bạn sẽ chi cho mình như thế nào, quà tặng bao nhiêu cho người thân, gói ghém chi tiêu trong số tiền mình có? Tuổi Trẻ giới thiệu một số ý kiến bạn đọc xung quanh việc này.

- Bà LÊ THỊ HOÀNG YẾN (Thủ Đức):

Tiết kiệm cả năm, xài gần hết trong mùa Tết

Tôi bán thuốc ở một nhà thuốc tư nhân, chồng tôi làm thợ điện nước, tổng thu nhập của hai vợ chồng khoảng 20 triệu đồng/tháng, có một bé gái 2 tuổi. Thu nhập vừa đủ chi tiêu nên tôi rất dè sẻn để tiết kiệm phòng thân.

Năm nay tôi quyết định về quê sớm hơn, một phần vì nhớ nhà, phần nữa là muốn cho con về ông bà ngoại chơi lâu hơn. Số tiền dự tính cho đợt Tết khoảng 15 triệu đồng. Trong đó, tiền xe hết 2 triệu đồng, biếu cha mẹ mỗi bên 5 triệu đồng. 

Quà Tết cho các cô bác họ hàng lớn tuổi hết vài triệu, mua áo quần mới cho con, tiền lì xì tết cho trẻ con ở quê... Mùa Tết xài gần hết tiền tiết kiệm cả năm, rồi ra năm quay lại TP.HCM "cày cuốc" tiếp.

- Bà NGUYỄN THỊ HIỀN (50 tuổi, quê Bến Tre cũ):

Gói ghém Tết trong vài triệu đồng

Người ở quê ăn Tết không cầu kỳ, chỉ dọn vườn tược, nhà cửa cho sạch sẽ, tảo mộ, cúng ông bà, nấu mấy món quê như nồi thịt kho hột vịt, đòn bánh tét chờ con cháu về xum vầy là ra cái Tết. Tiền tiêu Tết chủ yếu để lì xì cho con cháu, mua mấy món mứt, trái cây bàn gia tiên. Mỗi năm tôi tiêu khoảng 3 triệu cho mùa Tết, không có tiền thì mua sắm trong 1 triệu đồng cũng xong.

Nhu cầu của chúng tôi ở quê không nhiều, nếu con cháu ở xa về có chút tiền biếu thì tôi để dành phòng thân, còn không có cũng vui vẻ đón Tết với con cháu, chỉ cần tâm trí thong thả. Con cháu ở xa về quê để nghỉ ngơi, tận hưởng một kỳ nghỉ dài thư giãn bên gia đình, không nên tay xách nách mang quà lớn quà nhỏ, biếu người già, tặng người trẻ... như một nghi lễ.

- HỒ THỊ NGỌC DIỆU (sinh viên Trường đại học Văn hóa TP.HCM):

Chi tiền để khỏi "lạc hậu" với bạn bè dịp Tết

Tết là dịp quan trọng và ý nghĩa nhất trong năm với những người trẻ xa quê nhà như tôi. Được nghỉ dài cũng có nhiều hoạt động vui chơi, tụ hội nên Tết thường phát sinh nhiều khoản chi tiêu bất thường.

Ngoài khoản chi tiêu bắt buộc như tiền tàu xe về quê, thì tôi và các bạn đồng trang lứa chi nhiều tiền để mua áo quần, giày dép, phụ kiện, làm tóc, làm móng. Khoản này thay đổi theo trào lưu từng năm. Năm nay trào lưu ăn mặc của bạn bè quanh tôi là áo dài nên ai cũng cố gắng sắm tối thiểu một bộ để có với bạn bè.

Bạn bè quanh tôi còn rủ nhau chụp ảnh Tết. Rất nhiều nhóm rủ nhau tìm nơi có phong cảnh đẹp, thuê áo quần, thuê cả thợ trang điểm chuyên nghiệp, thợ chụp ảnh. Khoản này khá tốn kém nhưng rất nhiều bạn làm theo vì không muốn "lạc hậu" với bạn bè. Có nhiều bạn phải đi làm thêm để trang trải chi phí học hành, sinh hoạt nhưng Tết đến cũng không chịu thua kém bạn bè.

- Bà TRẦN THỊ THU NGÂN (TP.HCM):

Cân bằng giữa tiết kiệm và tận hưởng

Tết là khoảng thời gian gắn kết tình cảm gia đình. Việc chi tiêu hợp lý sẽ giúp mỗi người vừa giữ được niềm vui sum vầy vừa tránh áp lực tài chính sau Tết. Tôi cho rằng chi tiêu dịp Tết không nên đặt ra câu hỏi tiêu nhiều hay tiêu ít mà quan trọng hơn là tiêu đúng, chi tiêu có kế hoạch, chi tiêu phù hợp với hoàn cảnh của mỗi người.

Các bạn trẻ (nhất là sinh viên) chủ yếu dựa vào trợ cấp gia đình hoặc làm thêm nên nguồn tài chính thường hạn chế thì cần xác định rõ đâu là khoản chi mang ý nghĩa thiết thực trong dịp Tết. Bạn trẻ không nên chạy theo tâm lý "Tết phải bằng bạn bằng bè", mua sắm quần áo, thiết bị công nghệ hoặc chi tiêu cho các cuộc vui vượt quá khả năng tài chính. Nhưng tiết kiệm không đồng nghĩa với kham khổ, chỉ cần lựa chọn hợp lý, ưu tiên giá trị tinh thần thay vì hình thức. 

Đối với nhân viên văn phòng, áp lực chi tiêu dịp Tết thường lớn, từ mua sắm cá nhân, biếu tặng đến các khoản chi tiêu xã giao. Các bạn nhóm này tránh chi tiêu theo cảm xúc hoặc chi tiêu không phù hợp với thu nhập thực tế. Việc kiểm soát chi tiêu giúp người lao động không phải vay mượn, điều này có thể kéo theo rủi ro tài chính sau Tết.

Với các gia đình trẻ, Tết không nên trở thành lý do để phá vỡ kỷ luật tài chính đã xây dựng trước đó. Chi tiêu Tết cần được đặt trong mối liên hệ với các mục tiêu tài chính dài hạn như nuôi dạy con cái, dự phòng hay tích lũy. Chi tiêu, mua sắm Tết nên giản lược hình thức, tập trung vào sự ấm cúng, chia sẻ và trải nghiệm chung của các thành viên sẽ mang lại giá trị bền vững hơn so với những khoản chi phô trương.

Chi tiêu dịp Tết lý tưởng là sự cân bằng giữa tiết kiệm và tận hưởng. Mỗi đồng tiền chi ra nên mang lại giá trị thực cả về vật chất lẫn tinh thần. Khi biết giới hạn của mình và chi tiêu có trách nhiệm, mỗi người không chỉ đón Tết nhẹ nhàng, vui vẻ mà còn khởi đầu năm mới với tâm thế chủ động và vững vàng về tài chính.

Tết không phải là cuộc so sánh ai tiêu nhiều hơn, mà là dịp để mỗi người được trở về với gia đình, với chính mình. Khi biết tiết chế kỳ vọng và trân trọng những điều giản dị, Tết sẽ nhẹ hơn, ấm hơn và đúng nghĩa hơn.

TS VŨ QUỐC ANH

- TS NGUYỄN THỊ ĐÔNG (khoa kinh tế Trường đại học Kinh tế - Luật):

Làm nguội cảm xúc trước khi đi mua sắm

Người Việt thường có tâm lý tích lũy cả năm để bung vào dịp Tết với niềm tin đầu năm sung túc, cả năm phát tài nên tự cho phép mình chi một khoản tiền hào phóng cho ngày Tết. Rất nhiều trường hợp vung tay mua sắm để sau Tết đồ dư thừa phải bỏ đi.

Việc mua sắm kiểu này được gọi là phi lý trí, nghĩa là mua sắm không dựa vào nhu cầu thật mà dựa vào cảm xúc, kỳ vọng văn hóa và nỗi sợ Tết không trọn vẹn. Các doanh nghiệp bán hàng nắm bắt tâm lý này nên đưa ra các chiến thuật chim mồi như tung khuyến mãi, đếm ngược thời gian giảm giá... Người mua sắm Tết dễ rơi vào trạng thái hưng phấn và "sập bẫy" mua sắm.

Để vừa có một cái Tết trọn vẹn, vừa giữ tài chính gia đình ổn định sau Tết, chúng ta nên thực hiện chiến lược đặt độ trễ trước khi mua. Trước hết, mỗi gia đình phải lập danh sách những thứ cần mua, đây là lúc chúng ta cho mình tự thỏa mãn cảm xúc.

Có thể chờ vài ngày để sự phấn khích mua sắm giảm xuống, giúp lý trí quay lại và gạch bỏ những thứ chỉ phục vụ cho sự ham thích nhất thời. Với cách làm này khoảng 40% món đồ trong danh sách sẽ tự rơi ra vì không thật sự cần. Đây chính là cách chuyển từ mua vì Tết sang mua vì nhu cầu.

Đừng để việc sắm Tết gây ra khủng hoảng dài hạn. Một cái Tết đầy đủ là khi chúng ta làm chủ được chi tiêu, để sau Tết thay vì lo âu nhìn số dư tài khoản, chúng ta thong dong bắt đầu một năm mới với sự ổn định tài chính bền vững.

Gói ghém tiêu Tết 10-15 triệu đồng có được không?

Các bạn cho biết năm nay sẽ vạch ra cụ thể những khoản chi tiêu quan trọng để không bị viêm màng túi.