Tối 27-6 theo giờ Việt Nam, tiểu hành tinh 1997 NC1 sẽ đi qua điểm gần Trái đất nhất, tạo ra một trong những lần tiếp cận đáng chú ý của các vật thể gần Trái đất trong năm nay.

Tiểu hành tinh có đường kính nhỏ hơn 1 km

Theo Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), thời điểm áp sát của 1997 NC1 rơi vào khoảng 11h14 UTC ngày 27-6, tức khoảng 18h15 cùng ngày theo giờ Việt Nam. 

Khi đó, tiểu hành tinh này cách Trái đất khoảng 2,56 triệu km, tương đương 6,66 lần khoảng cách trung bình từ Trái đất đến Mặt trăng.

Khoảng cách này rất xa nếu nhìn từ đời sống thường ngày. Tuy nhiên, trong thang đo thiên văn, đây vẫn là một lần bay ngang tương đối gần, nhất là với một vật thể có kích thước lớn.

ESA ước tính 1997 NC1 rộng khoảng 750-1.650m, dựa trên độ sáng và khả năng phản xạ ánh sáng của bề mặt. Với kích thước này, tiểu hành tinh có thể tương đương vài tòa nhà chọc trời ghép lại.

Chi tiết mới đáng chú ý đến từ các quan sát radar của NASA/JPL. Dữ liệu từ hệ thống radar Goldstone ngày 25-6 cho thấy 1997 NC1 có thể là một vật thể quay chậm, có hình dạng chia thành hai phần hoặc hai thùy. 

Kết quả radar cũng gợi ý đường kính của tiểu hành tinh này có thể nhỏ hơn 1km, thấp hơn so với một số ước tính trước đó.

Sự khác biệt này không lạ trong nghiên cứu tiểu hành tinh. Khi quan sát qua ánh sáng phản xạ, các nhà khoa học phải suy đoán kích thước dựa trên độ sáng và độ phản xạ của bề mặt. 

Nếu bề mặt tối, vật thể có thể lớn hơn. Nếu bề mặt phản xạ mạnh, vật thể có thể nhỏ hơn.

Radar giúp thu hẹp khoảng chưa chắc chắn ấy, đồng thời cung cấp thêm dữ liệu về hình dạng, chuyển động quay và cấu trúc bề mặt.

Thuộc nhóm 'có khả năng gây nguy hiểm tiềm tàng'

1997 NC1 được phát hiện ngày 5-7-1997 nhờ một hệ thống theo dõi tiểu hành tinh ở Haleakala, Hawaii (Mỹ). 

Vật thể này thuộc nhóm tiểu hành tinh gần Trái đất và được xếp vào nhóm "tiểu hành tinh có khả năng gây nguy hiểm tiềm tàng". Đây là một phân loại kỹ thuật dành cho các vật thể đủ lớn và có quỹ đạo có thể đến gần Trái đất trong một số điều kiện nhất định.

Trong lần bay ngang tối 27-6, các cơ quan vũ trụ đều khẳng định 1997 NC1 đi qua an toàn, chưa có nguy cơ va chạm với Trái đất. Việc xếp loại theo dõi giúp các nhà khoa học ưu tiên quan sát, cập nhật quỹ đạo và chuẩn bị dữ liệu cho các chương trình phòng thủ hành tinh.

NASA/JPL cho biết đây là lần 1997 NC1 đến gần Trái đất nhất kể từ trước năm 1600, mốc xa nhất mà chuyển động của nó hiện được tính lùi lại. Lần tiếp theo vật thể này bay gần Trái đất ở khoảng cách tương tự sẽ rơi vào năm 2133.

Với người yêu thiên văn, 1997 NC1 có thể được quan sát bằng kính thiên văn nhỏ trong điều kiện bầu trời tối và ít ô nhiễm ánh sáng. Vật thể này quá mờ để nhìn bằng mắt thường, nên người quan sát chỉ có thể thấy nó như một điểm sáng nhỏ di chuyển chậm giữa nền sao.

Các nhà khoa học quan tâm đặc biệt đến lần bay ngang này vì nó mở ra cơ hội đo đường cong ánh sáng, phân tích quang phổ nhìn thấy - hồng ngoại, đo bức xạ hồng ngoại và quan sát radar. 

NASA/JPL đã lên lịch dùng radar Goldstone trong các ngày 24, 25, 27 và 29-6 nhằm làm rõ kích thước, loại phổ, độ phản xạ bề mặt và trạng thái quay của 1997 NC1.

NASA phát hiện điều bất thường trên tiểu hành tinh lắc lư như con quay

Cơ quan Hàng không và Vũ trụ (NASA) đã công bố nhiều thông tin về Donaldjohanson - tiểu hành tinh được tàu vũ trụ Lucy phát hiện hồi năm ngoái.