Tiến tới Đại hội Thể thao toàn quốc 2026: Ứng dụng khoa học vào thể thao để nâng cao thành tích

Khoa học - Y học Thể thao đang dần trở thành một phần quan trọng trong thể thao thành tích cao. Ở TP.HCM, phòng Khoa học và Y học Thể thao trực thuộc Trung tâm Huấn luyện và thi đấu Thể dục thể thao TP.HCM đang từng bước xây dựng nền tảng để đưa khoa học đến gần hơn với công tác huấn luyện.

Bác sĩ Phạm Thanh Nghị - Trưởng phòng Khoa học và Y học Thể thao cho biết SSM có nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ nhằm nâng cao thành tích. Đồng thời, đội ngũ SSM còn chăm sóc sức khỏe, điều trị và phục hồi sau chấn thương cho các vận động viên (VĐV).

Từng bước vượt khó

Theo ông Nghị, thách thức lớn nhất trong giai đoạn đầu là trang thiết bị và cơ sở vật chất. Việc đầu tư các thiết bị khoa học thể thao không đơn giản, bởi chúng cần được trang bị đồng bộ để phục vụ quá trình kiểm tra, đánh giá và huấn luyện.

Những ngày đầu, hoạt động của phòng chủ yếu dựa vào sức người và sự kiên trì của đội ngũ nhân sự, trước khi thiết bị được bổ sung dần. 

Quá trình xây dựng nền tảng vì thế đòi hỏi thời gian, trong bối cảnh khoa học - y học thể thao vẫn còn là lĩnh vực tương đối mới tại Việt Nam và chỉ xuất hiện ở một số trung tâm huấn luyện.

Hiện nay, phòng SSM không chỉ nghiên cứu mà còn trực tiếp tham gia vào quá trình huấn luyện thể lực cho VĐV. Nhân sự của đơn vị trực tiếp xây dựng giáo án, tổ chức tập luyện và kiểm tra thể trạng, qua đó cung cấp dữ liệu để các HLV đánh giá, điều chỉnh chương trình phù hợp với từng người.

“Thể thao thành tích cao không thể tách rời khoa học công nghệ. Sự cải thiện năng lực thể chất của con người không chỉ đến từ bản thân họ, mà còn nhờ những điều kiện và phương pháp hỗ trợ xung quanh”, bác sĩ Phạm Thanh Nghị chia sẻ.

Từ thành tích cao đến sức khỏe cộng đồng

Một trong những hướng đi của SSM là hỗ trợ HLV phát hiện sớm nguy cơ chấn thương, rút ngắn thời gian phục hồi để VĐV không bị gián đoạn quá trình đào tạo. Trong điều kiện một HLV đôi khi phải phụ trách nhiều mặt chuyên môn, sự hỗ trợ về thể lực và khoa học giúp giảm bớt gánh nặng.

Bên cạnh thể thao thành tích cao, phòng còn hướng đến việc lan tỏa kiến thức vận động và chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng. Đơn vị tổ chức các chương trình tư vấn tập luyện, đồng thời triển khai những buổi vận động dành cho người cao tuổi nhằm hạn chế các vấn đề về cơ xương khớp.

Theo bác sĩ Nghị, điểm khác biệt của y học thể thao không chỉ nằm ở việc giúp người bị chấn thương trở lại sinh hoạt bình thường, mà còn tìm cách hạn chế nguy cơ tái chấn thương. Định hướng này cho thấy khoa học - y học thể thao không dừng lại ở việc nâng thành tích thi đấu, mà còn có thể đóng góp vào sức khỏe lâu dài của người dân.

Từ nền tảng còn nhiều thiếu thốn, phòng Khoa học - Y học Thể thao TP.HCM đang từng bước mở rộng vai trò trong huấn luyện và chăm sóc VĐV. Thách thức phía trước vẫn còn, nhưng việc kết nối nghiên cứu, thực hành và sức khỏe cộng đồng sẽ là hướng đi quan trọng để lĩnh vực này phát triển bền vững.

Runner ở độ tuổi nào gặp nhiều rủi ro sức khỏe nhất khi chạy bộ?

Liên tiếp những tai nạn thương tâm trên đường chạy là lời cảnh tỉnh, phần nào giúp cộng đồng runner phong trào nhìn lại yếu tố sức khỏe của bản thân, trước khi tiếp tục dấn thân vào các giải chạy bộ đầy thử thách.