Giải độc gan, mát gan, hạ men gan có giúp "tiêu mỡ gan"

Bác sĩ Dương Minh Tuấn, chuyên khoa nội tiết - đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai, chia sẻ rất nhiều người bị gan nhiễm mỡ nhưng đang điều trị sai cách. Họ uống đủ loại thuốc bổ gan, thực phẩm chức năng "giải độc", "mát gan", "hạ men gan", nhưng lại bỏ qua điều quan trọng nhất đã được chứng minh có thể làm giảm mỡ trong gan và ngăn bệnh tiến triển.

Bác sĩ Tuấn chia sẻ thường gặp những bệnh nhân cầm kết quả siêu âm ghi "gan nhiễm mỡ độ 1" hoặc "độ 2" rồi lo lắng hỏi bác sĩ kê thuốc để "làm tan mỡ gan".

Tuy nhiên, gan nhiễm mỡ không đơn thuần là bệnh của riêng lá gan và thường không thể giải quyết chỉ bằng một vài hộp thuốc.

Theo đó, gan nhiễm mỡ là tình trạng có liên quan rối loạn chuyển hóa. Lượng mỡ tích tụ trong gan thường liên quan đến thừa cân, béo bụng, kháng insulin, đái tháo đường, tăng triglyceride, rối loạn cholesterol, ít vận động và chế độ ăn dư thừa năng lượng.

"Chỉ uống thuốc bổ gan nhưng cân nặng vẫn tăng, vòng bụng không giảm, đường máu và mỡ máu vẫn cao thì nguyên nhân gây bệnh vẫn còn nguyên", bác sĩ Tuấn phân tích.

Điều bác sĩ quan tâm không chỉ là gan nhiễm mỡ độ 1 hay độ 2 trên siêu âm, mà quan trọng hơn là gan đã có viêm và xơ hóa hay chưa.

Theo bác sĩ, mức độ xơ hóa gan liên quan chặt chẽ hơn với nguy cơ bệnh tiến triển thành xơ gan, suy gan và ung thư gan. Bên cạnh đó, men gan bình thường cũng không đồng nghĩa gan chắc chắn không bị tổn thương.

Vì vậy, người có gan nhiễm mỡ, đặc biệt khi kèm béo phì, đái tháo đường hoặc nhiều yếu tố nguy cơ chuyển hóa, cần được đánh giá toàn diện hơn. Các kiểm tra có thể bao gồm đường máu, HbA1c, mỡ máu, men gan, tiểu cầu, chỉ số FIB-4 và khi cần đo độ đàn hồi gan bằng FibroScan.

Làm sao để cải thiện tình trạng gan nhiễm mỡ?

Theo bác sĩ Tuấn, với người thừa cân hoặc béo phì, giảm cân là một trong những biện pháp điều trị hiệu quả nhất đối với gan nhiễm mỡ.

Giảm khoảng 5% trọng lượng cơ thể có thể giúp giảm lượng mỡ trong gan; mức giảm 7-10% có thể cải thiện tình trạng viêm. Nếu giảm trên 10%, một số người bệnh còn có khả năng cải thiện tình trạng xơ hóa gan.

Chẳng hạn, một người nặng 80kg nếu giảm được khoảng 6-8kg và duy trì lâu dài có thể mang lại lợi ích cho gan rõ rệt hơn nhiều so với chỉ sử dụng các sản phẩm được quảng cáo là "bổ gan".

Tuy nhiên, điều trị gan nhiễm mỡ không có nghĩa là nhịn ăn cực đoan hoặc loại bỏ hoàn toàn tinh bột. Người bệnh cần giảm tổng năng lượng đưa vào cơ thể, đồng thời điều chỉnh chất lượng khẩu phần ăn.

Các loại nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo, nước ép đóng chai, đồ chiên rán, thức ăn nhanh, thịt chế biến sẵn và thực phẩm siêu chế biến nên được hạn chế. Khẩu phần cơm, bún, phở, bánh mì cũng cần điều chỉnh phù hợp thay vì duy trì theo thói quen.

Ngược lại, người bệnh nên ưu tiên rau xanh, cá, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, chất đạm ít mỡ và nguồn chất béo không bão hòa.

Vận động cũng là phần không thể thiếu trong quá trình điều trị. Người bệnh nên hướng tới ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa mỗi tuần, chẳng hạn đi bộ nhanh 30 phút trong 5 ngày, kết hợp các bài tập sức mạnh 2-3 buổi mỗi tuần.

Theo bác sĩ Tuấn, tập luyện có thể giúp giảm mỡ trong gan và cải thiện độ nhạy insulin ngay cả khi cân nặng chưa giảm nhiều.

Bên cạnh đó, muốn điều trị gan nhiễm mỡ hiệu quả, cần đồng thời kiểm soát đường máu, huyết áp, triglyceride và LDL-cholesterol.

"Các loại thuốc bổ gan hoặc thực phẩm chức năng không thể thay thế việc giảm cân và điều trị rối loạn chuyển hóa. Một sản phẩm làm men gan giảm chưa chắc đã làm giảm viêm gan hay cải thiện xơ hóa. Thậm chí, một số chế phẩm thảo dược không rõ thành phần còn có thể gây tổn thương gan do thuốc", bác sĩ Tuấn khuyến cáo.

Người bị gan nhiễm mỡ có nên ăn trứng mỗi ngày?

Người bị bệnh gan không nhất thiết phải kiêng trứng. Trứng cung cấp protein và choline, những chất dinh dưỡng có giá trị, nhưng lượng cholesterol trong trứng khiến khẩu phần cần được cân nhắc.