Ngày 13-3, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự khai mạc "Diễn đàn tầm nhìn vũ trụ Việt Nam - Nhật Bản 2026: Hợp tác cho kỷ nguyên mới" và khánh thành công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam - dự án khoa học công nghệ cao đầu tiên được triển khai bằng nguồn vốn vay ODA của Chính phủ Nhật Bản. 

Phát triển không gian vũ trụ

Thứ trưởng Bộ Kinh tế và Công nghệ Nhật Bản Hiroyuki Hatada và Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki và các đối tác Nhật Bản cho rằng Nhật Bản mong muốn và cam kết đồng hành cùng Việt Nam làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác "Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và thế giới giữa Việt Nam - Nhật Bản", trong đó có lĩnh vực khoa học công nghệ không gian vũ trụ vì mục đích hòa bình, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, phòng chống thiên tai, chống biến đổi khí hậu..

Theo Thủ tướng Phạm Minh Chính, sự kiện khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ hữu nghị và hợp tác tốt đẹp giữa Việt Nam và Nhật Bản. Đây là tổ hợp hạ tầng hiện đại, có quy mô và trình độ công nghệ thuộc nhóm tiên tiến trong khu vực Đông Nam Á. 

Việt Nam nhất quán quan điểm phát triển không gian vũ trụ. Thủ tướng nhấn mạnh Việt Nam tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách cho hoạt động vũ trụ phù hợp với điều kiện Việt Nam và thông lệ quốc tế; nghiên cứu, chuẩn bị cơ sở khoa học và thực tiễn để từng bước hoàn thiện khung khổ pháp lý, tiến tới xây dựng Luật Vũ trụ.

Việt Nam huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển khoa học công nghệ không gian vũ trụ. Tập trung thúc đẩy liên kết viện - trường - doanh nghiệp; đẩy mạnh hợp tác công - tư; từng bước hình thành thị trường dịch vụ dữ liệu vệ tinh và hệ sinh thái ứng dụng công nghệ vũ trụ. 

Người đứng đầu Chính phủ chỉ đạo Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp tục tổ chức vận hành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam hiệu quả, an toàn, chuyên nghiệp và bền vững; phát huy đồng bộ các chức năng nghiên cứu, tích hợp, thử nghiệm, vận hành, khai thác dữ liệu, đào tạo và chuyển giao công nghệ; đưa trung tâm thực sự trở thành hạ tầng năng lực lõi của quốc gia trong lĩnh vực khoa học và công nghệ vũ trụ.

Về thúc đẩy khoa học công nghệ vũ trụ, đặc biệt khai thác tiềm năng hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản, Thủ tướng Chính phủ chỉ rõ, tiếp tục cụ thể hóa các định hướng lớn của lãnh đạo cấp cao hai nước thành các chương trình, kế hoạch, thỏa thuận và dự án hợp tác. 

Tập trung hợp tác nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyển giao công nghệ, vận hành và khai thác vệ tinh, phát triển ứng dụng viễn thám, xử lý và phân tích dữ liệu, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật và phát triển hệ sinh thái công nghiệp vũ trụ.

Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, phải phối hợp chặt chẽ để phóng vệ tinh LOTUSat-1 vào cuối năm 2027 và khai thác hiệu quả; đồng thời mở rộng hợp tác theo hướng xây dựng năng lực lâu dài cho Việt Nam về quan sát Trái đất, ứng dụng dữ liệu vệ tinh và từng bước phát triển các hệ vệ tinh nhỏ.

Phát hiện 'nhịp tim vũ trụ' trong vụ nổ tia gamma cực mạnh

Các nhà thiên văn học vừa lần đầu tiên phát hiện một tín hiệu dao động nhịp nhàng giống như 'nhịp tim' phát ra từ một ngôi sao mới sinh ẩn trong vụ nổ tia gamma mạnh mẽ nhất vũ trụ.