Thủ tướng Nhật Shinzo Abe đọc bài phát biểu Ảnh: Reuters

Theo AFP, trong bài phát biểu một ngày trước lễ kỷ niệm 70 năm chấm dứt Thế chiến II, Thủ tướng Abe tuyên bố: “Nhật từng nhiều lần bày tỏ sự hối tiếc chân thành và lời xin lỗi từ đáy lòng về những hành động thời chiến tranh. Chúng tôi đã hiến thân cho hòa bình và sự thịnh vượng của khu vực kể từ sau khi chiến tranh kết thúc”.

Ông nhấn mạnh những lời xin lỗi của các chính phủ Nhật tiền nhiệm là “không thể lay chuyển”. Ông bày tỏ lời chia buồn tới hàng triệu nạn nhân thiệt mạng trong Thế chiến II, bao gồm những người chết vì hai quả bom nguyên tử của Mỹ. Ông mô tả Nhật “đã ghi lại trong tim” những đau khổ mà người dân các nước châu Á như Hàn Quốc, Indonesia hay Philippines phải gánh chịu.

Tuy nhiên ông Abe cho rằng các thế hệ tương lai của nước Nhật không cần phải tiếp tục xin lỗi về tội ác của cha ông trong quá khứ. “Chúng ta không thể để con, cháu chúng ta và các thế hệ kế tiếp phải nói lời xin lỗi dù không hề có dính dáng đến chiến tranh” - ông Abe giải thích.

Trước đó Trung Quốc và Hàn Quốc nhiều lần đòi hỏi Thủ tướng Abe xin lỗi về Thế chiến II giống như các nhà lãnh đạo Nhật trước đây từng làm. Sau bài phát biểu của ông Abe, truyền thông Hàn Quốc đã phản ứng khá tiêu cực. Hãng tin Yonhap cho rằng ông Abe đã không nói lời xin lỗi của riêng mình.

Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho biết Ngoại trưởng Nhật Fumio Kishida đã gọi điện cho người đồng cấp Hàn Quốc Yun Byung-Se để giải thích thông điệp của ông Abe. Ông Yun nói Seoul muốn thấy Tokyo có những “hành động chân thành” về các vấn đề lịch sử. Ông Yun cũng cho biết phía Hàn Quốc sẽ nghiên cứu kỹ bài phát biểu của ông Abe trước khi đưa ra phản ứng chính thức.

Trung Quốc chưa có phản ứng chính thức, nhưng Tân Hoa xã bình luận ông Abe “không đưa ra lời xin lỗi nào mới”.