Thủ tướng Nhật Bản kêu gọi Iran không thu phí qua eo biển Hormuz

KHÁNH QUỲNH

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đề nghị Iran sớm khôi phục hoạt động hàng hải tự do, an toàn qua eo biển Hormuz mà không thu thêm bất kỳ khoản phí nào.

Trong cuộc điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 12-8, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhấn mạnh việc không áp phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Phát biểu sau cuộc điện đàm, bà Takaichi cho biết đã nói với ông Pezeshkian rằng điều quan trọng là "khôi phục hoạt động hàng hải tự do và an toàn qua eo biển Hormuz càng sớm càng tốt mà không áp thêm phí".

Hãng thông tấn Kyodo News nhận định Nhật Bản là quốc gia nghèo tài nguyên và phụ thuộc lớn vào nguồn dầu thô nhập khẩu từ Trung Đông. Trong khi đó eo biển Hormuz lại gần như bị đóng cửa do chiến sự Mỹ - Iran.

Do đó bà Takaichi nhấn mạnh sự cần thiết phải đạt được thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran, đặc biệt đối với vấn đề hạt nhân.

Ngoài ra, Thủ tướng Nhật Bản cũng bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về tình hình an ninh năng lượng tại eo biển Bab el-Mandeb, nằm ở phía tây nam bán đảo Ả Rập. Bà đề nghị Iran thúc giục lực lượng Houthi ở Yemen kiềm chế.

Về phía Iran, trong cuộc điện đàm kéo dài khoảng 20 phút, Tổng thống Pezeshkian đã giải thích lập trường của Tehran, trong đó có tình hình đàm phán giữa Iran với Oman liên quan đến eo biển Hormuz.

Đây là cuộc điện đàm đầu tiên giữa bà Takaichi và ông Pezeshkian kể từ tháng 6, và là lần trao đổi thứ tư giữa hai nhà lãnh đạo kể từ khi chiến sự Mỹ - Israel với Iran bắt đầu vào cuối tháng 2. Dù là đồng minh thân cận của Mỹ, Nhật Bản lâu nay vẫn duy trì quan hệ hữu nghị với Iran.

Cuộc xung đột kéo dài giữa Mỹ và Iran đã làm tê liệt hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz. Dù vậy, giới phân tích nhận định những tác động này nhiều khả năng sẽ còn kéo dài ngay cả khi hai bên đạt được thỏa thuận về việc xuất khẩu năng lượng qua eo biển Hormuz.

Không chỉ riêng khu vực Trung Đông, việc gián đoạn nguồn hàng qua eo biển Hormuz cũng khiến các đồng minh của Mỹ tại châu Á phải nhìn nhận lại tình hình.

Trước khi chiến sự xảy ra, Nhật Bản nhập khẩu tới 93% lượng dầu thô tiêu thụ trong nước qua eo biển Hormuz. Ngoài ra tuyến đường này cũng chiếm vai trò quan trọng với Hàn Quốc, khi 70% lượng dầu và 20% lượng khí đốt tự nhiên nước này sử dụng được vận chuyển qua đây.