Việt Nam đang tiến tới Đại hội Đảng với mục tiêu rõ ràng: Đến năm 2030, củng cố vị thế một quốc gia đang phát triển có thu nhập trung bình cao cùng nền công nghiệp hiện đại; đến năm 2045 trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, tự cường trước mọi biến động và là một xã hội công bằng đúng như tâm nguyện của các bậc khai quốc.

Phối hợp và thực thi

Đại hội XIV sẽ được lịch sử ghi nhận như một cột mốc vàng, tái khẳng định quyết tâm quốc gia trong việc chuyển đổi sang mô hình phát triển mới dựa trên năng suất cao hơn, đổi mới sáng tạo, sự bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Đại hội sẽ truyền đi thông điệp mạnh mẽ rằng thời điểm vàng cho những cải cách then chốt của Việt Nam chính là ngay lúc này.

Tuy nhiên, sự thành bại trong giai đoạn phát triển kế tiếp của Việt Nam phụ thuộc vào khả năng phối hợp và thực thi.

Thách thức không nằm ở việc Việt Nam thiếu tầm nhìn thuyết phục mà bởi những mục tiêu phía trước đòi hỏi năng lực lãnh đạo nhạy bén và sự nâng tầm năng lực của toàn bộ hệ thống quản trị công. Do đó sự phối hợp đồng bộ chính là chìa khóa.

Các mục tiêu như năng suất, chuyển đổi xanh, hạ tầng tự cường, dịch vụ công, kỹ năng lao động và chuyển đổi số đều mang tính liên ngành. 

Chúng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành và địa phương, giữa chính sách quốc gia và thực tiễn cơ sở, giữa các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp và giữa vốn đầu tư với năng lực thực chất của con người.

Câu hỏi đặt ra rất đơn giản: Liệu Việt Nam có thể biến các ưu tiên quốc gia thành những hành động nhất quán và tiến bộ hữu hình tại từng nơi làm việc, từng cộng đồng và từng dịch vụ công trên khắp dải đất hình chữ S?

Hãy xem "tăng trưởng năng suất" thực tế là gì. Đó là một nhà cung cấp trong cụm công nghiệp có thể đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng một cách ổn định, không chỉ một lần mà là mọi lúc.

Đó là chuỗi logistics vận hành đúng giờ. Đó là lực lượng lao động tiếp thu nhanh các kỹ thuật mới. Đó là một hệ sinh thái hỗ trợ nâng cấp kết nối chặt chẽ giữa đào tạo, tiêu chuẩn, hạ tầng, tài chính và công nghệ - nơi các doanh nghiệp nội địa đủ sức bứt phá thay vì bị mắc kẹt.

Hãy xem "sự bền vững" hiện diện thế nào trong đời sống. Đó là nguồn năng lượng tin cậy với giá cả phải chăng để thúc đẩy công nghiệp trong khi vẫn giảm thiểu ô nhiễm. Đó là không khí sạch hơn tại các đô thị.

Đó là khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh ven biển, nơi sinh kế đang ngày càng bị đe dọa bởi nắng nóng, xâm nhập mặn và bão lũ.

Đó là việc biến chuyển đổi xanh thành cơ hội phát triển - với những ngành công nghiệp mới, công việc tốt hơn và cộng đồng an toàn hơn - thay vì xem đó là một gánh nặng.

Hãy xem "không để ai bị bỏ lại phía sau" nghĩa là gì. Đó là khi người nông dân, công nhân hay những hộ gia đình ở khu vực phi chính thức có thể tiếp cận kỹ năng, dịch vụ và an sinh xã hội trong dòng chảy chuyển dịch kinh tế.

Đó là khi dịch vụ công tiếp cận người dân một cách công bằng và hiệu quả hơn. Đó là cơ hội được lan tỏa đồng đều thay vì chỉ tập trung vào một vài lĩnh vực hay địa phương trọng điểm.

Năng lực thế hệ mới

Những kết quả trên không tự nhiên mà có. Chúng phụ thuộc vào một yếu tố ít được nhìn thấy nhưng lại mang tính quyết định: Năng lực thế hệ mới bên trong các tổ chức công thiết yếu - những phương thức làm việc hiệu quả hơn giúp hệ thống biết ưu tiên, phối hợp, thực thi và học hỏi.

Quá trình đó bắt đầu từ việc xác định ưu tiên: Khi mọi thứ đều là ưu tiên, sự phối hợp sẽ bị dàn trải và khó thấy được tiến bộ.

Chỉ khi một nhóm các ưu tiên quốc gia được xác định rõ ràng - theo trình tự và gắn liền với kết quả cụ thể - các bộ ngành và địa phương mới có thể đồng lòng, tập trung nguồn lực và đo lường được bước tiến.

Kế đến là sự kiên trì thực thi. Các nhiệm vụ liên ngành chỉ thành công khi trách nhiệm rõ ràng, lộ trình thực tế và lãnh đạo sâu sát với quá trình triển khai.

Những hệ thống hiệu quả nhất luôn duy trì một "nhịp độ thực thi" ổn định: rà soát định kỳ để tháo gỡ điểm nghẽn, đưa ra quyết định kịp thời và giữ vững đà tiến tới. Đây không phải là việc tăng thêm báo cáo mà là biến quá trình rà soát thành hành động.

Học hỏi cũng quan trọng không kém. Sự tiến bộ nhanh nhất đến khi các cải cách được thiết kế để hoàn thiện thông qua thực tiễn. Hãy thí điểm ở những nơi hội đủ điều kiện, theo dõi kết quả, tinh chỉnh phương pháp rồi mới nhân rộng. Qua thời gian, tư duy này sẽ xây dựng niềm tin và năng lực cho toàn hệ thống.

Năng lực thế hệ mới cũng đồng nghĩa với sợi dây liên kết chặt chẽ giữa định hướng quốc gia và thực tế địa phương.

Tỉnh thành chính là nơi mô hình phát triển mới được thực hiện - từ nâng cấp công nghiệp, hiệu quả năng lượng đến chuyển đổi số. Việc thực thi mạnh mẽ đòi hỏi sự kết hợp giữa tính chủ động của địa phương với các ưu tiên quốc gia rõ rệt, sự hướng dẫn thực tiễn và trách nhiệm giải trình minh bạch.

Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thúc đẩy tất cả quá trình này khi được áp dụng để giải quyết các vấn đề sát sườn của người dân và doanh nghiệp: thủ tục hành chính tinh gọn, dịch vụ nhanh hơn, quy hoạch tốt hơn và các chương trình an sinh xã hội chính xác hơn.

Công nghệ phải vừa nâng cao hiệu quả vừa tăng cường tính công bằng, củng cố niềm tin trong tiến trình hiện đại hóa đất nước.

Đại hội Đảng lần thứ XIV sẽ đặt ra những tiêu chuẩn cao, đồng thời tạo ra một xung lực mạnh mẽ. Với năng lực thực thi được củng cố - ưu tiên rõ ràng, thực thi kiên trì và không ngừng học hỏi, Việt Nam hoàn toàn có thể biến các cột mốc 2030 và 2045 thành những thành quả bền vững về năng suất, sự thịnh vượng và một xã hội công bằng cho tất cả mọi người.

UNDP cam kết đồng hành

Trong thời khắc cải cách quan trọng này, sự hỗ trợ về chiến lược và quản trị là vô cùng quý giá. UNDP tự hào là đối tác lâu dài của Việt Nam trong phát triển con người và chúng tôi sẽ tiếp tục đồng hành để hỗ trợ chương trình nghị sự về năng lực thế hệ mới này.

Chúng tôi sẽ thực hiện điều đó thông qua sự cộng tác chặt chẽ với các cơ quan hoạch định chính sách, chiến lược, các học viện đào tạo hàng đầu cùng các đối tác tại các bộ ngành trung ương và địa phương.

Đóng góp của chúng tôi mang tính thực tiễn: hỗ trợ đối thoại chính sách để kết nối ý tưởng với quá trình ra quyết định; cung cấp bằng chứng và kinh nghiệm quốc tế có thể thích ứng với bối cảnh Việt Nam; hỗ trợ thiết kế, thử nghiệm các cách tiếp cận khả thi để nhân rộng - từ đó tăng cường khả năng phối hợp, thực thi và học hỏi trong các lĩnh vực ưu tiên.

Đại hội Đảng XIV: Việt Nam chia sẻ tầm nhìn phát triển với báo chí quốc tế tại Liên hợp quốc

Tại New York, Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc thông tin tới báo chí quốc tế về Đại hội Đảng XIV và định hướng phát triển thời gian tới.