Đại biểu tham gia hội nghị tại Huế ngày 24-9 trao đổi trong giờ giải lao - Ảnh: Thái Lộc

[AUDIO id=1411804142067 alt=]//static.tuoitre.vn/tto/r/2014/09/27/b3AbPp3E.mp3[/AUDIO]

Đó là một trong những lo ngại được nhiều đại biểu đặt ra tại hội nghị do Bộ GD-ĐT tổ chức sáng 26-9 ở TP.HCM. Trước đó, hội nghị chủ đề tương tự được diễn ra tại Huế.

Mở đầu hội nghị “Triển khai phương án thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH, CĐ từ năm 2015”, ông Mai Văn Trinh - cục trưởng Cục Khảo thí và kiểm định chất lượng giáo dục (Bộ GD-ĐT) - cho biết trong quá trình xây dựng phương án, bộ đã tham khảo ý kiến rộng rãi thông qua rất nhiều kênh.

Việc lấy ý kiến thực hiện từ sở GD-ĐT, hiệu trưởng trường ĐH; lấy ý kiến bằng văn bản của 120 trường ĐH, CĐ, của 2.788 trường THPT...

Chấp hành nhưng không thoải mái

Theo ông Trinh, đề thi sẽ có cấu trúc từ dễ đến khó, không phân biệt môn theo khối, theo hệ giáo dục thường xuyên hay THPT. Chỉ có một đề chung cho từng môn thi.

Phần cơ bản của đề thi sẽ phù hợp với tất cả thí sinh, chỉ cần cố gắng hoàn thành phần này là có thể đủ điều kiện tốt nghiệp. Phần phân loại thí sinh của đề thi sẽ có mức độ khó hơn.

Đối với những thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, bộ sẽ cân nhắc, xem xét để miễn thi môn ngoại ngữ khi xét tốt nghiệp THPT.

Sẽ có cơ sở dữ liệu chung của kỳ thi để đảm bảo xử lý chung trong cả nước, tránh trường hợp thí sinh đạt điểm rất cao nhưng không trúng tuyển ĐH như trong các kỳ thi trước đây.

Tuy nhiên, ông Dương Thế Phương - giám đốc Sở GD-ĐT Bình Dương - cho rằng đến thời điểm này sở chấp hành chủ trương về kỳ thi quốc gia của bộ nhưng không mấy thoải mái và còn nhiều băn khoăn.

“Về phương án kỳ thi quốc gia năm 2015, lúc đầu bộ đưa ra ba phương án lấy ý kiến các sở nhưng sau đó lại chọn một phương án khác. Việc tổ chức thi do các trường ĐH tổ chức nhưng người ký bằng tốt nghiệp THPT lại là giám đốc sở GD-ĐT, như vậy có phù hợp hay không?” - ông Phương thẳng thắn trình bày.

Trong khi đó, về việc tổ chức kỳ thi theo cụm, ông Phương cho rằng học sinh dồn về một cụm khiến áp lực về chỗ ăn ở, bố trí phòng thi rất lớn.

Cụm thi ĐH được thực hiện nhiều năm nay nhưng chia ra từng đợt nên áp lực giảm bớt, trong khi cụm thi quốc gia lượng học sinh sẽ rất lớn, cơ sở vật chất, phòng trọ, phòng thi sẽ rất khó khăn. 

Cùng quan điểm này, đại diện Sở GD-ĐT Bà Rịa - Vũng Tàu cho rằng: “Với việc tổ chức các cụm thi như vậy, lượng học sinh sẽ tập trung rất lớn ở một tỉnh nào đó. Chúng tôi lo lắng về chỗ ăn ở của học sinh. Chúng ta có thể tăng cụm nhưng có sự tham gia của các trường ĐH để giảm áp lực này”.

Nhiều đại biểu cũng lo lắng về cách bố trí phòng thi ở các cụm.

Một số đại biểu cho rằng cần phải có phần mềm quản lý việc đăng ký môn thi, bố trí địa điểm thi cho thí sinh để tránh trường hợp hôm nay thi môn này ở điểm này, ngày mai thi môn khác lại di chuyển sang một địa điểm khác, như vậy rất khó khăn cho thí sinh cũng như công tác tổ chức.

Trả lời những băn khoăn của đại biểu vể việc thay đổi thi cử, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận cho rằng phương án kỳ thi quốc gia năm 2015 ra đời trong điều kiện xã hội thiếu tin tưởng vào kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Tỉnh nào cũng báo cáo kỳ thi thành công, bộ cũng báo cáo thành công nhưng xã hội lại nghi ngờ về chất lượng.

Trong khi đó, theo Luật giáo dục ĐH, các trường ĐH được tự chủ tuyển sinh nhưng phần lớn các trường chưa sẵn sàng nên bộ vẫn phải tổ chức kỳ thi “3 chung” năm 2014, điều đó là không đúng luật.

Trong điều kiện như vậy phải tổ chức kỳ thi quốc gia vừa để xét tốt nghiệp THPT vừa để xét tuyển vào ĐH. Tuy nhiên, phương án này là đổi mới của học sinh học chương trình cũ, thi chương trình cũ, do đó chưa phải là phương án hoàn chỉnh cuối cùng.

Phương án hoàn chỉnh cuối cùng là phương án dành cho học sinh học chương trình mới, sách giáo khoa mới. Phương án này là chúng ta cải tạo cái cũ. Mỗi năm chúng ta nhích lên một bước để đáp ứng yêu cầu mới, việc thay đổi dạy và học phải diễn ra liên tục, không ngừng, phải theo lộ trình.

Tìm giải pháp ngăn thí sinh ảo

Đối với việc dùng kết quả kỳ thi quốc gia để xét tuyển ĐH, không chỉ các trường ĐH mà ngay cả các sở cũng băn khoăn về mặt kỹ thuật và lo lắng tỉ lệ ảo sẽ rất lớn.

Bởi hiện nay vẫn chưa có quyết định về việc thí sinh được cấp bao nhiêu giấy chứng nhận kết quả, có bao nhiêu nguyện vọng, bao nhiêu đợt xét tuyển, xét tuyển theo nguyên tắc nào... 

Nhiều trường đề xuất các giải pháp xét tuyển khác nhau để tránh ảo. PGS-TS Đỗ Văn Dũng, hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM, đề xuất giải pháp xét tuyển theo đợt.

Căn cứ vào điểm sàn năm 2014, sẽ có ba đợt xét tuyển cho các trường: đợt 1 dành cho các trường xác định điểm xét tuyển từ 17 điểm trở lên, xong rồi mới đến các trường xét từ 15-17 điểm và cuối cùng là các trường còn lại.

PGS-TS Đỗ Văn Xê, phó hiệu trưởng Trường ĐH Cần Thơ, đề xuất cần phải xác định rõ điểm ưu tiên để tránh trường hợp lộn xộn như trong kỳ thi tuyển sinh năm 2014.

Ngoài ra, ông Xê đề xuất bộ nên cân nhắc lại quy định ngưỡng điểm tối thiểu đối với từng môn khi xét tuyển ĐH bởi thực tế đây là điểm liệt.

Đối với kỳ thi ĐH trước đây, điểm liệt là 0 điểm, nếu năm 2015 quy định ngưỡng tối thiểu từng môn thì sẽ rất khó bởi có thể thí sinh có điểm tổng ba môn cao nhưng lại bị vướng ngưỡng tối thiểu của môn nào đó.

Ngay cả việc cấp giấy chứng nhận cho thí sinh bộ cũng nên quy định rõ để tránh tình trạng ảo và rắc rối.

Tương tự, TS Nguyễn Quốc Chính - trưởng ban ĐH và sau ĐH (ĐHQG TP.HCM) - đề nghị nên cấp cho mỗi thí sinh một mã đăng ký dự thi để quản lý thống nhất dữ liệu trong toàn quốc, kể cả điểm thi.

Nếu không có phần mềm quản lý thì việc in giấy chứng nhận kết quả tuyển sinh nên làm thủ công như mọi năm, nếu không tỉ lệ ảo sẽ rất lớn.

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga cho biết sẽ cân nhắc lại việc xác định ngưỡng tối thiểu của từng môn thi. Ngoài ra, bộ cũng sẽ cân nhắc việc bổ sung kết quả bậc THPT vào hồ sơ đăng ký dự thi của thí sinh để các trường có xét tuyển yếu tố này có thể sử dụng.

Việc bố trí cụm thi sao cho phù hợp với điều kiện địa lý, chọn trường ĐH có năng lực tổ chức cụm, bố trí số lượng thí sinh vừa phải cho từng cụm... sẽ được tính toán kỹ.