Nhân dịp kỷ niệm 80 năm thể dục thể thao Việt Nam, Tuổi Trẻ đã có cuộc phỏng vấn riêng với ông Nguyễn Danh Hoàng Việt - Cục trưởng Cục TDTT - về hành trình 80 năm và những mục tiêu mà thể thao Việt Nam (TTVN) hướng tới.

Tuổi Trẻ: Thưa ông, xin ông chia sẻ về ý nghĩa của Ngày thể thao Việt Nam 27-3. Những dấu mốc nào vĩ đại, mang tính bước ngoặt đối với sự phát triển của TTVN trong 80 năm qua?

- Ngày TTVN 27-3 có ý nghĩa đặc biệt sâu sắc đối với toàn ngành, với mỗi người dân Việt Nam. Đây không chỉ là dịp để tôn vinh truyền thống 80 năm xây dựng và phát triển của thể dục thể thao nước nhà, mà còn là thời điểm khẳng định quan điểm nhất quán của Đảng, Nhà nước: "Phát triển TDTT là nghĩa vụ, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; là đầu tư cho con người, cho tương lai và cho sự phát triển bền vững của đất nước".

Ngày 27-3 gắn liền với lời kêu gọi toàn dân tập thể dục của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào năm 1946 - văn kiện ngắn gọn nhưng hàm chứa tư tưởng lớn về xây dựng một dân tộc khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần.

Trong suốt 80 năm qua, TTVN đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển với những dấu mốc. Trước hết là việc hình thành hệ thống quản lý nhà nước về thể dục thể thao ngay từ những năm đầu độc lập, tạo nền tảng cho sự phát triển bài bản.

Sự phát triển mạnh mẽ của phong trào "Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại" đã tạo nên nền tảng xã hội rộng lớn cho thể thao nước nhà. Tỉ lệ người dân tham gia luyện tập TDTT thường xuyên ngày càng tăng, thể thao học đường được chú trọng, nhiều môn thể thao truyền thống được bảo tồn và phát huy. 

Tiếp đó là việc Việt Nam chính thức hội nhập sâu rộng vào phong trào thể thao quốc tế. Những thành tích ấn tượng tại các kỳ SEA Games, Asiad, Olympic đã đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc của thể thao thành tích cao Việt Nam, khẳng định vị thế ngày càng vững chắc trên bản đồ thể thao châu lục và thế giới.

Đặc biệt, việc đăng cai tổ chức thành công SEA Games 2003, Đại hội Thể thao châu Á trong nhà 2009, Đại hội thể thao bãi biển châu Á 2016, SEA Games 2022... đã khẳng định bước trưởng thành vượt bậc của TTVN cả về chuyên môn lẫn năng lực tổ chức, góp phần nâng cao vị thế đất nước trên trường quốc tế.

* Năm 1980 TTVN lần đầu dự Olympic mùa hè trong màu cờ của nước Việt Nam thống nhất, và năm 1989 lần đầu dự SEA Games. Việc hội nhập với thể thao quốc tế có ý nghĩa thế nào với sự phát triển của TTVN?

- Đây không chỉ là những dấu mốc thể thao đơn thuần, mà còn là những bước đi có ý nghĩa chiến lược trong tiến trình hội nhập quốc tế của đất nước, mở ra giai đoạn hội nhập sâu rộng của TTVN với khu vực và thế giới. 

Việc tham gia các đấu trường thể thao lớn đã khẳng định vị thế, tư cách pháp lý và hình ảnh của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế. Thể thao trở thành một kênh đối ngoại, góp phần củng cố niềm tin, tăng cường giao lưu và hợp tác giữa Việt Nam với các quốc gia trong khu vực và thế giới. 

Hội nhập quốc tế giúp Việt Nam có cơ hội là chủ nhà của nhiều đại hội thể thao quốc tế, VĐV giành nhiều thành tích vang dội ở đấu trường thế giới mà tiêu biểu là tấm HCV Olympic 2016 của xạ thủ Hoàng Xuân Vinh.

* Từ tấm HCV Asiad đầu tiên của võ sĩ taekwondo Trần Quang Hạ năm 1994 đến tấm HCB Olympic đầu tiên năm 2000 của Trần Hiếu Ngân (taekwondo), tiếp đến là HCV Olympic 2016 của xạ thủ Hoàng Xuân Vinh là một quá trình rất dài thể thao Việt Nam khẳng định tên tuổi trên đấu trường quốc tế. Ông có thể chia sẻ về quá trình này?

- Đấu trường Asiad, Olympic là những sân chơi thể thao đỉnh cao của châu lục và thế giới, nơi quy tụ các VĐV hàng đầu đến từ các cường quốc thể thao. Vì vậy, việc giành được huy chương tại các đấu trường này là kết quả của quá trình nỗ lực bền bỉ và ý chí phi thường của các VĐV, sự quan tâm đầu tư của Đảng và Nhà nước đối với thể thao thành tích cao.

Từ tấm HCV Asiad của Trần Quang Hạ, HCB Olympic của Trần Hiếu Ngân và đặc biệt là HCV Olympic 2016 lịch sử của Hoàng Xuân Vinh có thể thấy rõ hành trình nỗ lực không ngừng của TTVN trong quá trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới. 

Năm 1994, trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn về kinh tế và điều kiện tập luyện, chiến thắng của Trần Quang Hạ đã thắp lên niềm tin mạnh mẽ cho thể thao nước nhà. Chiếc HCV này không chỉ mang ý nghĩa về thành tích thể thao mà còn khẳng định khát vọng vươn lên, khả năng cạnh tranh của VĐV Việt Nam với các cường quốc thể thao.

HCB Olympic của Trần Hiếu Ngân đánh dấu lần đầu tiên thể thao Việt Nam ghi dấu ấn trên bục vinh quang Olympic. Đây là cột mốc quan trọng khẳng định rằng VĐV Việt Nam hoàn toàn có khả năng đạt thành tích cao tại đấu trường thể thao lớn nhất hành tinh, đồng thời mở ra định hướng đầu tư trọng điểm cho một số môn thể thao có thế mạnh.

Tấm HCV Olympic 2016 của Hoàng Xuân Vinh là kết quả của cả một quá trình chuẩn bị lâu dài, sự kết tinh của bản lĩnh, ý chí và khát vọng chinh phục đỉnh cao của TTVN. Những dấu mốc ấy khẳng định rằng khi có chiến lược đúng đắn, sự chuẩn bị khoa học, tinh thần quyết tâm cao, TTVN hoàn toàn có thể vươn tới đỉnh cao châu lục và thế giới.

* Thuận lợi - khó khăn mà TTVN đang phải đối mặt trước sự phát triển như vũ bão của thể thao quốc tế?

- TTVN đang đứng trước nhiều thời cơ và thuận lợi. Trước hết là sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Đảng, Nhà nước; sự ổn định chính trị - xã hội và đà phát triển kinh tế của đất nước tạo điều kiện tăng đầu tư cho thể thao. Quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng giúp chúng ta tiếp cận khoa học huấn luyện hiện đại, công nghệ thể thao tiên tiến và mô hình quản lý chuyên nghiệp. Phong trào thể thao quần chúng ngày càng lan tỏa, tạo nền tảng rộng cho thể thao thành tích cao.

Bên cạnh đó, TTVN cũng đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Sự phát triển của thể thao thế giới đòi hỏi trình độ chuyên môn, khoa học - công nghệ, y học thể thao và năng lực quản trị ngày càng cao. Nguồn lực đầu tư của TTVN còn hạn chế so với nhiều quốc gia trong khu vực và châu lục, cơ sở vật chất chưa đồng bộ, công tác đào tạo tài năng trẻ và hệ thống thi đấu chuyên nghiệp vẫn cần tiếp tục hoàn thiện. 

TTVN phải tận dụng tốt cơ hội, chủ động đổi mới, hoàn thiện cơ chế chính sách, nâng chất lượng đào tạo, từ đó tạo bước phát triển bền vững, tiến gần hơn tới trình độ châu lục và thế giới.

80 năm Thể thao Việt Nam: Gian nan và vinh quang!

80 năm trước, ngày 27-3-1946, trên báo Cứu Quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bài báo nổi tiếng với tựa đề "Sức khỏe và Thể dục".