Phóng to

Thủ tướng Thaksin phát biểu tại hội nghị chống tham nhũng

Các đại biểu đã có phần "bất ngờ" khi LHQ đề nghị rằng phải làm sao để từ "minh bạch" thấm thật sâu vào đời sống ở các công sở, văn phòng công ty và hành lang chính trị.

"Bất ngờ" vì đó là một đề nghị đã trở nên "nhàm" và "sáo" nhưng lại được nói ra bằng một giọng điệu nghiêm túc và thống thiết nhất.

Chẳng mấy ai không biết rằng tham nhũng cản trở tiềm năng phát triển bền vững, làm tăng khoảng cách giàu nghèo, gây ra vô số những bất công, là cội nguồn của những bất ổn kinh tế, chính trị và xã hội.

Thế nhưng, do triệt tham nhũng quá khó mà nhiều nơi đã hình thành tâm lý "sống chung với tham nhũng".

Tại cuộc họp ở New York, ông Peter Eigen - chủ tịch Tổ chức Minh bạch quốc tế - nhận định: "Giới kinh doanh đã hình thành thói quen xem tham nhũng là một cái ác không tránh khỏi. Họ thường nhún vai và nói rằng: tôi thù ghét hối lộ, và tôi cũng căm ghét tất cả những hệ quả mà việc đó gây ra... nhưng tôi vẫn buộc lòng phải làm thế".

Nhưng cái mới lần này là LHQ đã quyết rằng chống tham nhũng là một lẽ tồn tại của chính mình.

Tuyên bố của LHQ nêu rõ: "Giới kinh doanh phải chống tham nhũng ở mọi dạng thức của nó...". Bất chấp thiện ý của LHQ, người ta vẫn không khỏi nghi ngờ về tính "chung chung" của những tuyên bố. Ba biện pháp được đề nghị là:

1/ Việc hỗ trợ (song phương và đa phương) cho các nước đang phát triển kể từ nay sẽ tuân thủ nghiêm ngặt các điều khoản liên quan đến tham nhũng;

2/ Kiểm soát chặt chẽ tài sản và lối sống của các quan chức chính quyền, đặc biệt những người liên quan đến giới kinh doanh, đầu tư và viện trợ nước ngoài (thậm chí đã có ý kiến lập một dạng "lực lượng mũ nồi xanh chống tham nhũng" để can thiệp vào những nơi "có mùi khét");

3/ Thắt chặt các biện pháp trừng phạt.

Dĩ nhiên, từ lý thuyết đến thực tiễn là cả một cự ly lớn. Sẽ chẳng có mô hình vạn năng hay liều thuốc thần nào để thành công nếu không có lòng quyết tâm và những hành động cụ thể biểu hiện lòng quyết tâm đó.

Dẫu sao, ý nguyện của LHQ cũng phản ánh một thực tế đã trở nên nhức nhối ở qui mô toàn cầu.

Cũng trong tuần trước, tân Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh đã xuất hiện lần đầu trên truyền hình kể từ khi ông nắm quyền. Và đề tài đầu tiên mà ông đề cập là "nền kinh tế ngầm ở Ấn Độ" (tham nhũng, thủ lợi, buôn lậu, chợ đen, trốn thuế). Ông cho biết nền "kinh tế ngầm" này hiện vượt quá 200 tỉ USD/năm (!), tức bằng gần 1/3 GDP của nước ông.

Nếu biết rằng đây không chỉ là vấn nạn của Ấn Độ, chúng ta mới có thể hình dung Trái đất chúng ta đang phát triển lệch lạc như thế nào và tại sao LHQ lại thống thiết như thế.