Dưới tán những hàng cây xanh mướt vào cuối tháng 8-2026, ông Hoàng Huy Hoàng cùng nhân viên Vườn thực vật TP.HCM (ở xã Nhuận Đức, thuộc khu vực huyện Củ Chi trước đây) rảo bước trên những lối mòn trong khu vườn rộng 40ha, tuần tra bảo vệ, chủ động đề phòng cháy như thường lệ.

Ông Hoàng cho biết có khoảng 17 năm gắn bó khu vườn trên với việc tuần tra, bảo vệ cũng như chăm sóc cây sưu tập tại vườn. Nhìn số lượng cây ngày càng nhiều hơn, đa số phát triển tươi tốt, ông không giấu được niềm vui. "Vườn ngày càng đẹp và phát triển hơn, tôi rất thích. Nhiều học sinh, sinh viên và khách tham quan rất thích không gian mát lành cùng các loại cây quý tại đây", ông nói.

Bà Phan Thị Mỹ Dung, Giám đốc Vườn thực vật TP.HCM, cho biết đơn vị này trực thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ, đặc dụng TP.HCM. Trước đây vườn có tên Vườn thực vật Củ Chi, từ tháng 9-2025 đổi tên thành Vườn thực vật TP.HCM.

Nằm tại xã Nhuận Đức với diện tích 40,01ha, vườn được xây dựng trong giai đoạn 2010-2015, với hơn 600 loài thực vật sưu tầm từ nhiều nơi, trong đó có các khu bảo tồn, vườn quốc gia. Hiện vườn bảo tồn, tập hợp các nguồn gene quý hiếm của các loài thực vật họ sao - dầu, cau - dừa, tuế, tre trúc, phong lan, cây cảnh, xương rồng, dây leo và nhiều loài thực vật thân gỗ khác của Việt Nam.

Trong số hơn 600 loài cây tại vườn, có 40 loài quý hiếm thuộc Sách đỏ Việt Nam (như bách xanh, bàng vuông, bình linh nghệ, cẩm lai Bà Rịa, chè xốp, gụ lau, gụ mật, lười ươi, mun, sưa, du sam…) và 5 loài trong danh mục các loài nguy cấp, quý hiếm được ưu tiên bảo vệ gồm: chai lá cong, hoàng đàn, kiền kiền, sao lá hình tim, sao mạng.

Các loài cây tại vườn được phân chia thành các phân khu. Những loài cây phù hợp, vườn sẽ tiếp tục nhân giống (như nhân giống vô tính hay gieo ươm) để tiếp tục duy trì và bảo tồn những loài cây đó, góp phần cho sự đa dạng sinh học tại vườn. Thời gian tới, vườn dự kiến sưu tầm thêm nhiều loài cây và hạt giống từ các nơi để bổ sung vào bộ sưu tập.

Theo bà Dung, thời gian qua, vườn đã đón tiếp nhiều đoàn tham quan, học tập và nghiên cứu. Sinh viên từ một số trường đại học đến thực hiện đề tài, tìm hiểu hình thái và đặc điểm các loài cây. "Nhiều sinh viên và thầy cô khi đến đều nhận xét nơi đây đa dạng về loài, phù hợp cho nghiên cứu, học tập và có môi trường trong lành", bà Dung chia sẻ.

Bảo tồn những lá phổi xanh cũng là giúp người dân Đồng Tháp Mười làm ăn được mùa

Là khu Ramsar thứ tư của Việt Nam, Vườn quốc gia Tràm Chim, tỉnh Đồng Tháp được ví như "lá phổi xanh" và "túi chứa nước" điều tiết sinh thái cho cả vùng. Chính quyền địa phương, nhà khoa học và nông dân đang siết chặt tay, cùng nhau giữ màu xanh vùng Đồng Tháp Mười và tạo sinh kế bền vững cho tương lai.