Theo Hãng tin AP, ngày 17-7, các tập đoàn năng lượng phương Tây đã ký kết hàng chục thỏa thuận trị giá khoảng 60 tỉ USD với Chính phủ Iraq tại Phòng Thương mại Mỹ (Washington, Mỹ), bao gồm các thương vụ nhằm tạo ra những tuyến đường vận chuyển dầu ra khỏi vịnh Ba Tư.

Dù vậy, chưa thể xác định khi nào những thỏa thuận trên mới thực sự tạo ra giải pháp khả thi thay thế eo biển Hormuz, nơi vốn đảm nhận khoảng 1/5 lượng dầu vận chuyển toàn cầu.

Ngân hàng đầu tư Goldman Sachs ước tính riêng việc xây dựng đường ống trong phạm vi một quốc gia đã cần tối thiểu hai năm rưỡi, trong khi các tuyến đang được bàn tới lại phải băng qua từ hai nước trở lên.

Kể từ khi chiến sự Mỹ - Iran bùng phát ngày 28-2, Tehran liên tục tìm cách phong tỏa Hormuz khiến giá dầu biến động dữ dội. Chiều 17-7, dầu thô WTI tăng gần 5% lên 88 USD/thùng, so với mức 67 USD trước xung đột. 

Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Thomas Barrack nhận định các thỏa thuận đường ống lần này sẽ mở đường cho một chương trình khiến eo biển Hormuz "chỉ còn là chuyện quá khứ".

Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Mỹ hoan nghênh thỏa thuận giữa Iraq và Syria về việc phục hồi đường ống dầu thô nối hai nước, xem đây là dự án hạ tầng ưu tiên.

Theo giới chức Iraq, tuyến đường ống sẽ nối thành phố Basra ở miền nam Iraq với thành phố Haditha ở miền tây, sau đó dẫn tới cảng Ceyhan của Thổ Nhĩ Kỳ và cảng Baniyas của Syria, với công suất dự kiến khoảng 2 triệu thùng/ngày.

Một báo cáo của Ngân hàng Goldman Sachs công bố đầu tuần cho biết bảy đường ống đang được phát triển trong khu vực có thể gánh khoảng 60% lượng dầu hiện qua eo Hormuz vào cuối năm 2028, tương đương 14 triệu thùng/ngày - so với mức 23 triệu thùng/ngày trước chiến sự.

Là nước giàu dầu mỏ nhưng có cả dân quân do Iran hậu thuẫn lẫn căn cứ Mỹ, Iraq đã chịu nhiều tác động từ xung đột. 

Ngược lại, Syria đứng ngoài cuộc chiến và đang tận dụng vị thế này để quảng bá hình ảnh ổn định, đề xuất trở thành tuyến trung chuyển năng lượng thay thế dù vẫn đang khắc phục hậu quả nội chiến 14 năm.

Từ tháng 4, một số lô dầu đã được chở bằng xe tải từ Iraq sang Syria, qua cảng Baniyas để tới châu Âu, sau khi cửa khẩu biên giới phía bắc hai nước mở lại sau hơn một thập kỷ đóng cửa. 

Tuy nhiên, phương thức này thiếu hiệu quả và tốn kém hơn nhiều so với vận chuyển qua eo biển Hormuz. Chính vì thế, dự án đường ống mới được kỳ vọng sẽ là lời giải lâu dài cho bài toán xuất khẩu dầu của khu vực.

Tehran dọa 'nghiền nát' hạ tầng khu vực nếu Mỹ dám nhắm vào Iran

Iran cảnh báo sẽ tấn công và phá hủy các cơ sở hạ tầng trong khu vực nếu Mỹ thực hiện lời đe dọa nhắm vào cơ sở hạ tầng của Iran.