Tăng tốc chuyển đổi xe buýt điện, hướng tới 100% buýt xanh

Văn Bình
và 1 tác giả khác

Văn Bình

T.D.V.

Với mục tiêu đạt 100% xe buýt xanh vào năm 2030, TP.HCM đang tăng tốc triển khai các giải pháp chuyển đổi, chuẩn bị hạ tầng và đưa ra những chính sách hấp dẫn.

Xe buýt điện tuyến 156 kết nối hành khách đến ga metro số 1, được người dân ưa chuộng - Ảnh: NGÂN GIANG

Thêm hơn 500 xe buýt điện vào quý 1-2026

Theo Trung tâm Quản lý giao thông công cộng (Sở Xây dựng TP.HCM), hiện TP.HCM có khoảng 2.325 xe buýt đang hoạt động, trong đó có 1.082 xe sử dụng năng lượng sạch, chiếm gần 46,5% tổng số phương tiện.

Dự kiến trong quý 1-2026, các đơn vị tiếp tục chuyển đổi khoảng 500 xe buýt sử dụng điện, nâng đoàn phương tiện sử dụng điện, năng lượng xanh, sạch thân thiện môi trường lên 58,4%.

Đại diện Trung tâm Quản lý giao thông công cộng cho biết TP.HCM có mục tiêu, lộ trình rõ ràng để đạt 100% xe buýt sử dụng năng lượng xanh vào năm 2030.

"Chúng tôi đang tập trung vào đề án chuyển đổi xanh và kiểm soát khí thải, trong đó phương tiện giao thông công cộng giữ vai trò đi đầu, nhất là xe buýt. Chú trọng triển khai chuyển đổi xanh, nâng cao chất lượng dịch vụ trên địa bàn thành phố và các vùng lân cận", vị này cho biết.

Không chỉ đổi mới đoàn phương tiện, TP.HCM ưu tiên nâng cao chất lượng phục vụ hành khách - Ảnh: NGÂN GIANG

Hạ tầng đồng bộ, chính sách hấp dẫn

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, TS Nguyễn Bảo Thành - chuyên gia quy hoạch đô thị (Trường đại học Văn Lang) - nhận định thời gian qua ngành xe buýt ở thành phố đã có sự thay đổi về đoàn phương tiện, chất lượng phục vụ. Hàng nghìn xe buýt điện hoạt động êm ái, phục vụ tốt, bảo vệ môi trường…

Chuyển đổi xanh là xu hướng tất yếu của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó giao thông công cộng đóng vai trò quan trọng hàng đầu.

Thời gian tới, TP.HCM cần đẩy mạnh đầu tư hạ tầng sạc ở bến bãi xe buýt, một số khu vực công cộng để đủ phục vụ khi toàn bộ xe buýt trên địa bàn chuyển đổi xanh. Hạ tầng này cần đồng bộ, dùng chung cho nhiều hãng xe điện, công suất được tính toán đầy đủ…

Những chính sách khuyến khích tư nhân tham gia đầu tư xe, hạ tầng cũng đột phá để doanh nghiệp mạnh dạn hơn.

Kim Long Motors - Huế sản xuất đa dạng các dòng xe và là đối tác chiến lược của nhiều đơn vị vận tải - Ảnh: NGÂN GIANG

Được biết, đề án kiểm soát khí thải phương tiện giao thông TP.HCM đề ra mục tiêu và lộ trình đến năm 2030 có 100% xe buýt của TP.HCM sử dụng điện, năng lượng xanh. Để thực hiện, đề án đề xuất nhiều giải pháp đủ hấp dẫn để khuyến khích nhà đầu tư tham gia xe buýt sử dụng năng lượng xanh, đầu tư xây dựng trạm sạc điện phục vụ cho giao thông TP.HCM.

Cụ thể như mức vốn vay được ngân sách hỗ trợ lãi suất tối đa 85% phần vốn đầu tư phương tiện và không quá 300 tỉ đồng/dự án với thời gian hỗ trợ lãi suất tối đa 7 năm. Lãi suất nhà đầu tư trả cố định 3%/năm đối với phần vốn vay đầu tư xe, phần chênh lệch lãi suất còn lại do Nhà nước hỗ trợ.

TP.HCM cũng sẽ hỗ trợ 50% lãi suất đầu tư xây dựng trạm sạc điện phục vụ cho xe buýt; mức vốn vay được ngân sách hỗ trợ lãi suất tối đa 70% đối với phần vốn đầu tư xây dựng công trình và tối đa 85% đối với phần vốn đầu tư công nghệ, thiết bị và không quá 200 tỉ đồng/dự án.

Cùng với đó, Sở Xây dựng TP.HCM cũng vừa đề xuất TP.HCM phê duyệt đề án khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ (bến, bãi xe buýt) để đầu tư lắp đặt hệ thống trụ sạc điện phục vụ phương tiện giao thông trên địa bàn TP.HCM.

Theo đề án, 19 bến, bãi xe buýt được lựa chọn gồm: Văn Thánh, Sài Gòn, Chợ Lớn, Đầm Sen, Tân Phú, Khu chế xuất Linh Trung 2, bãi hậu cần kỹ thuật Linh Đông, Hiệp Thành, Thới An, Hóc Môn, Tân Quy, An Nhơn Tây, Lê Minh Xuân, điểm đầu cuối tuyến xe buýt đường Trần Đại Nghĩa, bến xe Quận 8, cầu Kênh Lộ, Cần Giờ, Củ Chi và Bình Thái.

Các trụ sạc sẽ ưu tiên phục vụ xe buýt điện từ 21h hôm trước đến 6h sáng hôm sau, đồng thời tất cả các loại xe buýt điện đều có thể sạc tại các trụ với hệ thống cổng CCS2 và phần mềm điều khiển mở.

Về cơ chế tài chính, tiền thuê quyền khai thác tài sản được thanh toán hằng năm. Phần doanh thu còn lại sau khi trừ chi phí sẽ nộp vào ngân sách nhà nước, ưu tiên bố trí vốn để đầu tư, nâng cấp, mở rộng và phát triển hạ tầng giao thông đường bộ.

Xe buýt điện vận hành trên nhiều tuyến xe buýt do FUTA Bus Lines khai thác, được sản xuất tại Nhà máy Kim Long Motors - Huế. Xe được thiết kế hiện đại, đảm bảo an toàn, tiện nghi - Ảnh: NGÂN GIANG

Để hoàn thiện đề án trên, lãnh đạo UBND TP.HCM giao Sở Xây dựng tiếp thu đầy đủ các ý kiến, khẩn trương phối hợp với Sở Tài chính, Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Tư pháp và các cơ quan, đơn vị liên quan để nghiên cứu, hoàn thiện nội dung đề án. Sở Xây dựng có trách nhiệm tham mưu, đề xuất trình UBND TP.HCM xem xét trong quý 1-2026.

Doanh nghiệp tư nhân tích cực tham gia

Với sự đồng hành tích cực của các doanh nghiệp, sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan quản lý và sự ủng hộ ngày càng lớn từ người dân, hệ thống xe buýt điện đang từng bước thay đổi thói quen đi lại, giảm dần phương tiện cá nhân, kéo giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường.

Một trong những đơn vị tiên phong là FUTA Bus Lines hiện khai thác 78 tuyến xe buýt, trong đó 46 tuyến xe buýt điện (614 xe).

Đại diện FUTA Bus Lines chia sẻ việc đưa vào khai thác, vận hành hàng loạt tuyến xe buýt điện nhằm phục vụ cho người dân đi lại trong nội thành TP.HCM thuận lợi hơn. Đồng thời thêm sự chọn lựa dịch vụ vận chuyển có chất lượng cao, góp phần to lớn vào việc giảm phát thải, ô nhiễm tiếng ồn trong lĩnh vực vận tải, cải thiện bầu không khí đô thị.

Điều này hướng tới xây dựng hình ảnh văn minh đô thị, phù hợp với xu thế của thế giới trong lĩnh vực giao thông công cộng.

Những chiếc xe buýt điện hiện đại được sản xuất tại Nhà máy Kim Long Motor - Huế, đối tác chiến lược của FUTA Bus Lines - với thiết kế hiện đại, đảm bảo an toàn, tiện nghi.

"Chúng tôi đặt mục tiêu đưa ra không chỉ là giải pháp giao thông thân thiện với môi trường, những chiếc xe này còn tích hợp công nghệ tiên tiến, mang lại trải nghiệm thoải mái và tiện lợi tối đa cho hành khách. Xây dựng đội xe đạt tiêu chuẩn quốc tế, khẳng định vị thế của hệ thống giao thông công cộng Việt Nam", vị này nói.