Tại Việt Nam, dư luận đang quan tâm đến thông tin một giáo viên có bằng cao nhất là cử nhân tham gia dạy đại học, nhưng trường đã cho ngưng dạy sau phản ánh của sinh viên.

Tại các nước khác, cử nhân có được đứng lớp đại học?

Chủ yếu là kinh nghiệm 

Tại Úc, theo Bộ tiêu chuẩn giáo dục đại học 2021, phiên bản mới nhất có hiệu lực từ ngày 14-7-2026, người giảng dạy, hướng dẫn hoặc giám sát học thuật phải có bằng cấp trong lĩnh vực liên quan cao hơn ít nhất một bậc theo Khung trình độ Úc so với bằng cấp mà chương trình đào tạo, hoặc có kinh nghiệm, chuyên môn học thuật, nghề nghiệp hay thực hành tương đương.

Theo Khung trình độ Úc, bằng cử nhân thông thường thuộc bậc 7. Vì vậy, nếu chỉ xét về bằng cấp, người giảng dạy chương trình cử nhân bậc 7 phải có trình độ ít nhất bậc 8, chẳng hạn bằng cử nhân danh dự, chứng chỉ sau đại học hoặc văn bằng sau đại học. Như vậy, người dạy chương trình cử nhân không nhất thiết phải có bằng thạc sĩ.

Quy định của Úc cũng có ngoại lệ đối với các chuyên gia chỉ tham gia một phần chương trình. Theo khoản 3.2.4 của bộ tiêu chuẩn, người phụ trách một phần chuyên biệt của khóa học có thể chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về bằng cấp hoặc kinh nghiệm tương đương. Trong trường hợp này, phần giảng dạy của họ phải được một người đủ chuẩn hướng dẫn và giám sát.

Tại Mỹ, tổ chức kiểm định đại học Higher Learning Commission (HLC) trong hướng dẫn mới, áp dụng từ ngày 1-9-2025, yêu cầu mỗi trường phải có chính sách và quy trình xác định người giảng dạy có đáp ứng tiêu chuẩn hay không.

Các căn cứ để đánh giá gồm bằng cấp, quá trình học để hoàn thành bằng cấp, kinh nghiệm tương đương hoặc kết hợp các yếu tố này. HLC cũng cho phép các trường xem xét kinh nghiệm thực tế của người dạy để xác định năng lực phù hợp với môn học.

Một tổ chức kiểm định khác của Mỹ là Hiệp hội các trường đại học và cao đẳng miền Nam (SACSCOC) cũng không yêu cầu mọi giảng viên phải có một loại bằng cấp cụ thể.

Tháng 10-2025, Chủ tịch SACSCOC Stephen L. Pruitt cho biết yêu cầu thường được nhắc đến rằng người dạy đại học phải có bằng thạc sĩ và 18 tín chỉ sau đại học đã không còn là yêu cầu của tổ chức này trong gần hai thập niên.

Tùy môn học, kinh nghiệm nghề nghiệp, giấy phép hành nghề, chứng chỉ hoặc thành tựu chuyên môn của người dạy có thể được xem xét để đánh giá năng lực.

Tại Anh, Office for Students (OfS) - cơ quan quản lý giáo dục đại học - yêu cầu đội ngũ giảng dạy có trình độ và năng lực phù hợp. Các tiêu chí gồm kiến thức chuyên sâu về môn học, bằng cấp hoặc quá trình đào tạo về giảng dạy, kinh nghiệm giảng dạy tương xứng với nội dung và trình độ khóa học, cùng các kỹ năng cần thiết để tổ chức dạy học.

Tại Singapore, theo quy định giáo dục tư nhân hiện hành, người có dưới 5 năm kinh nghiệm làm việc liên quan phải có bằng cấp đúng lĩnh vực và cao hơn ít nhất một bậc so với khóa học hoặc môn được giao giảng dạy.

Trong khi đó, người có từ 5 năm kinh nghiệm liên quan trở lên chỉ cần bằng cấp đúng lĩnh vực và ngang bậc với khóa học được giao dạy.

Thực tế tại các trường ra sao? 

Theo quy định về dạy và học hiện hành của Đại học Wollongong, Úc, người giữ vai trò giảng viên hoặc phụ trách môn thông thường phải có bằng cao hơn môn đang dạy một bậc theo Khung trình độ Úc, hoặc có bằng cùng bậc nhưng đã được trường công nhận kinh nghiệm nghề nghiệp, thực hành tương đương.

Với người hướng dẫn lớp học nhỏ, trường có thể chấp nhận người có trình độ cùng bậc với môn được giao, dù chưa đạt mức tương đương với bậc cao hơn, nhưng phải có hỗ trợ chuyên môn và người giám sát.

Thậm chí sinh viên năm trên của chương trình cử nhân có thể hướng dẫn hoặc tham gia đánh giá ở các môn nhập môn nếu phần việc này được người đủ chuẩn hướng dẫn và kiểm tra lại.

Đại học Wollongong còn có vị trí giảng viên khách mời, chủ yếu là chuyên gia hoặc người đang hành nghề được mời vào trình bày một chủ đề cụ thể trong môn học. Trường không quy định một mức bằng cấp cố định cho nhóm này. Thông thường họ tham gia một buổi và tối đa ba buổi trong một môn.

Ở Mỹ, có những trường hợp người chỉ có bằng cử nhân được làm nhiều hơn vai trò hỗ trợ.

Theo thông báo tuyển dụng mở ngày 21-8-2026 của Đại học California, Los Angeles (UCLA), Trường Âm nhạc Herb Alpert tuyển giảng viên bán thời gian dạy môn Các vấn đề pháp lý và kinh doanh trong xuất bản âm nhạc cho sinh viên cử nhân ngành công nghiệp âm nhạc.

Điều kiện cơ bản là bằng cử nhân trong lĩnh vực liên quan và đang có kinh nghiệm nghề nghiệp thực tế trong ngành xuất bản âm nhạc. Bằng luật hoặc bằng sau đại học chỉ là tiêu chí ưu tiên, không bắt buộc. Họ sẽ xây dựng và trực tiếp giảng dạy môn học, giao bài, chấm điểm và hướng dẫn sinh viên.

Tại Đại học California, Berkeley, đợt tuyển giảng viên luật kinh doanh mở từ tháng 6-2026 cũng đưa ra hai con đường. Người có bằng luật, tiến sĩ, MBA, LLM hoặc thạc sĩ cần ít nhất 3 năm kinh nghiệm nghề nghiệp. Người chỉ có bằng cử nhân cần tối thiểu 6 năm kinh nghiệm trong hành nghề luật, làm thư ký tư pháp hoặc giảng dạy luật tại Mỹ.

Theo thông báo của UC Berkeley, người được tuyển phải chuẩn bị đề cương môn học, học liệu, đánh giá bài làm, phản hồi cho sinh viên, cho điểm và tư vấn học tập.

Tại Anh, theo thông tin tuyển dụng năm học 2026-2027 của Đại học Manchester, vị trí giảng viên ngành nghiên cứu Ý yêu cầu ứng viên đã hoàn tất tiến sĩ. Vị trí giảng viên hoặc giảng viên cao cấp về kỹ thuật máy tính, phần cứng cũng yêu cầu tiến sĩ hoặc kinh nghiệm tương đương, trong đó có thể tính kinh nghiệm công nghiệp.

Trong khi đó, Trường Thời trang London (London College of Fashion), thuộc Đại học Nghệ thuật London (UAL) đang tuyển một giảng viên cao cấp ngành định hướng sáng tạo thời trang, hạn nhận hồ sơ ngày 14-9-2026.

Yêu cầu gồm kinh nghiệm giảng dạy và đánh giá trong giáo dục đại học hoặc tương đương, cùng bằng cử nhân phù hợp hoặc chuyên môn nghề nghiệp tương đương. 

Tại Đại học Quốc gia Singapore (NUS), trang tuyển dụng của khoa kỹ thuật hóa học và sinh học phân tử hiện công khai tiêu chí đối với giảng viên bán thời gian cho chương trình thạc sĩ về hệ thống năng lượng. Ứng viên có thể chỉ cần bằng cử nhân kỹ thuật và kinh nghiệm công nghiệp liên quan, tiến sĩ là lợi thế nhưng không bắt buộc.

Theo NUS, người được tuyển sẽ độc lập giảng dạy các môn được phân công, xây dựng học liệu, tư vấn và hướng dẫn sinh viên, thực hiện đánh giá và chấm điểm.

Giảng viên đại học chỉ có bằng cử nhân: Trường cho ngưng dạy sau phản ánh của sinh viên

Trường đại học Công nghệ TP.HCM cho biết đã ngưng hợp đồng một giảng viên thỉnh giảng có bằng cử nhân sau khi sinh viên phản ánh.