Để được xem xét hỗ trợ, người dân cần đáp ứng những điều kiện nhất định, chuẩn bị đúng hồ sơ và thực hiện giám định tỉ lệ tổn thương cơ thể theo quy định.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, luật sư Nguyễn Văn Duy, Giám đốc Công ty Luật TNHH Hoàng Duy và Cộng sự, cho biết pháp luật hiện hành đã quy định khá cụ thể về đối tượng, hồ sơ, cơ quan tiếp nhận cũng như trình tự giải quyết.

Ai thuộc diện được hỗ trợ?

Theo luật sư Duy, không phải mọi trường hợp bị tai nạn giao thông đều được quỹ hỗ trợ.

Trong khi đó, một số trường hợp bị loại trừ, chẳng hạn người trực tiếp gây ra tai nạn; nạn nhân có nồng độ cồn, chất ma túy hoặc chất kích thích bị cấm trong cơ thể tại thời điểm xảy ra tai nạn; người điều khiển phương tiện không đủ điều kiện lưu hành.

Tổ chức cứu hộ, cấp cứu đã thu phí dịch vụ của nạn nhân hoặc cán bộ đang làm nhiệm vụ bảo đảm trật tự, an toàn giao thông tham gia cứu hộ cũng không thuộc diện hỗ trợ theo cơ chế này.

Bên cạnh đó, vụ tai nạn phải được cơ quan công an lập hồ sơ, xác minh, điều tra. Đây là căn cứ để xác định vụ việc, tình trạng thương tích và các điều kiện liên quan khi xem xét hỗ trợ.

Trường hợp nạn nhân bị thương trên 81%, quỹ hỗ trợ hoạt động hòa nhập cộng đồng và tiếp tục phát triển, mức tối đa 100 triệu đồng/người/lần.

Hồ sơ gồm những gì?

Theo luật sư Duy, người đề nghị hỗ trợ trước hết cần chuẩn bị đơn đề nghị theo mẫu do Bộ Công an ban hành kèm Thông tư 126/2026/TT-BCA.

Hồ sơ còn có bản sao giấy tờ tùy thân của người đề nghị và nạn nhân; biên bản khám nghiệm hiện trường, biên bản hoặc kết luận điều tra, xác minh vụ tai nạn của cơ quan công an; tài liệu chứng minh tỉ lệ tổn thương cơ thể; giấy xác nhận hoàn cảnh khó khăn về kinh tế do UBND cấp xã nơi cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi nạn nhân học tập, làm việc xác nhận.

Trường hợp gia đình có người tử vong cần bổ sung giấy chứng tử và giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân để xác định người đại diện hợp pháp đứng đơn. Các hóa đơn, chứng từ về chi phí thực tế như viện phí, chi phí giám định cũng cần được lưu giữ nếu thuộc trường hợp được xem xét hỗ trợ.

Giám định thương tật ở đâu?

Bên cạnh đó, tỉ lệ tổn thương cơ thể là một trong những căn cứ quan trọng để xác định nạn nhân có thuộc nhóm được hỗ trợ hay không.

Nếu vụ tai nạn có dấu hiệu tội phạm và đã được khởi tố, cơ quan điều tra sẽ ra quyết định trưng cầu giám định pháp y. Việc giám định được thực hiện tại tổ chức giám định pháp y công lập có thẩm quyền, như Trung tâm Pháp y cấp tỉnh hoặc Viện Pháp y Quốc gia đối với những vụ việc phức tạp, cần giám định lại hoặc giám định bổ sung.

Trường hợp liên quan quân nhân có thể thuộc thẩm quyền của tổ chức giám định pháp y trong quân đội.

Trong trường hợp này, nạn nhân không phải tự mình thực hiện thủ tục yêu cầu giám định mà phối hợp với cơ quan chức năng, cung cấp hồ sơ bệnh án và có mặt khi được yêu cầu.

Nếu vụ việc không đủ yếu tố xử lý hình sự hoặc cơ quan điều tra không trưng cầu giám định, nạn nhân hoặc gia đình có thể chủ động yêu cầu giám định theo quy định của pháp luật về giám định tư pháp. Hồ sơ thường gồm đơn yêu cầu, bệnh án, giấy ra viện, phim chụp X-quang, CT, MRI và các tài liệu y tế liên quan.

Tỉ lệ tổn thương cơ thể được tính thế nào?

Việc xác định tỉ lệ tổn thương cơ thể được thực hiện theo bảng tỉ lệ phần trăm tổn thương cơ thể ban hành kèm thông tư 22/2019/TT-BYT của Bộ Y tế.

Mỗi dạng thương tích, tổn thương tại từng bộ phận cơ thể có mức tỉ lệ tương ứng. Khi một người có nhiều tổn thương, các tỉ lệ này không được cộng trực tiếp theo phép tính thông thường.

Thay vào đó, giám định viên áp dụng phương pháp cộng lùi. Chẳng hạn, nếu có nhiều tổn thương với các tỉ lệ khác nhau, tỉ lệ sau sẽ được tính trên phần cơ thể còn lại sau khi đã tính tỉ lệ trước đó. Cách tính này nhằm bảo đảm tổng tỉ lệ tổn thương cơ thể không vượt quá 100%.

Luật sư Duy lưu ý pháp luật hiện không quy định một mốc thời gian cứng như phải giám định trong bao nhiêu ngày kể từ khi xảy ra tai nạn.

Về chuyên môn, việc giám định thường cần được thực hiện khi thương tích đã tương đối ổn định, sau giai đoạn điều trị cấp cứu, phẫu thuật và khi các di chứng đã hình thành rõ.

Nếu giám định quá sớm, trong khi tình trạng thương tích còn thay đổi, kết quả có thể chưa phản ánh chính xác mức độ tổn thương, dẫn tới phải giám định bổ sung hoặc giám định lại.

"Điều quan trọng đối với nạn nhân và gia đình là cần lưu giữ đầy đủ hồ sơ vụ tai nạn, hồ sơ điều trị, kết quả giám định và các giấy tờ chứng minh hoàn cảnh kinh tế. Đây là những căn cứ giúp cơ quan chức năng có đủ cơ sở xem xét việc hỗ trợ, đồng thời hạn chế việc phải bổ sung hồ sơ nhiều lần", luật sư Duy nhấn mạnh.

Từ ngày 1-9, người bị thương nặng do tai nạn giao thông có thể được hỗ trợ đến 100 triệu đồng

Trường hợp nạn nhân bị thương trên 81%, quỹ hỗ trợ hoạt động hòa nhập cộng đồng và tiếp tục phát triển, mức tối đa 100 triệu đồng/người/lần.