Sửa Luật Đất đai: Hạn chế tối đa thu hồi đất ở của người dân chỉ nhằm đấu giá tạo nguồn thu

Chiều 1-10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự Luật Đất đai sửa đổi. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp trình bày tờ trình của Chính phủ về dự luật.

Bổ sung các trường hợp Nhà nước thu hồi đất

Đáng chú ý so với Luật Đất đai 2024, dự luật giữ nguyên các trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng đã được quy định trong Luật Đất đai.

Đồng thời luật hóa 1 trường hợp Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng tại nghị quyết 254 của Quốc hội.

Bổ sung trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh để làm bãi tạm giữ phương tiện vi phạm, tai nạn, trung tâm sát hạch và cấp giấy phép lái xe, nhà khách để đáp ứng các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Bổ sung 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng để thực hiện điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở công vụ, nhà ở cho thuê, nhà ở chính sách.

Với các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát, sửa đổi, bổ sung một số trường hợp thu hồi đất để thống nhất với pháp luật chuyên ngành, lĩnh vực.

Cụ thể thu hồi đất thực hiện dự án công cộng như: cơ sở đổi mới sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp, bảo tồn thiên nhiên, công trình đê điều, hành lang bảo vệ đê điều mà phải thu hồi đất,…, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển và thống nhất với các pháp luật chuyên ngành.

Thu hồi đất để thực hiện điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Thu hồi đất thực hiện dự án phát triển kinh tế như xây dựng trung tâm logistics phục vụ cảng biển, cảng hàng không, cảng thủy nội địa có quy mô sử dụng đất trên 50ha, dự án sản xuất, chế biến nông - lâm - thủy sản...

Qua đó dự luật bao quát các trường hợp thu hồi đất thực hiện các dự án hạ tầng, phát triển kinh tế, chỉnh trang đô thị - nông thôn, an sinh xã hội và tổ chức lại không gian phát triển, đồng thời vẫn bảo đảm nguyên tắc chỉ thu hồi đất trong trường hợp thật cần thiết vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Hạn chế tối đa thu hồi đất ở của người dân chỉ nhằm đấu giá tạo nguồn thu

Thẩm tra sơ bộ, Thường Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về thu hồi đất các trường hợp và căn cứ thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Việc này theo hướng quy định rõ ràng về tiêu chí dự án thuộc phạm vi thu hồi đất trong trường hợp thật cần thiết để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Giao Chính phủ quy định chi tiết để lượng hóa các tiêu chí về quy mô, lợi ích mà các dự án mang lại để thể hiện sự cần thiết, cấp thiết, phục vụ lợi ích chung.

Thường trực cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá tác động, tổng kết việc thực hiện các quy định tại nghị quyết 254 của Quốc hội để làm rõ cơ sở luật hóa các cơ chế mang tính đặc thù.

Trường hợp chưa làm rõ được cơ sở luật hóa, chưa chứng minh được tính phù hợp của quy định đã được kiểm nghiệm qua thực tiễn, đề nghị không quy định tại Luật Đất đai (sửa đổi).

Thường trực Ủy ban cũng đề nghị tiếp tục rà soát các trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, hạn chế tối đa việc thu hồi đất ở của người dân chỉ nhằm đấu giá tạo nguồn thu cho Nhà nước.

Cùng với đó cần cân nhắc trường hợp thu hồi đất (nhất là đất ở) để thực hiện dự án tái định cư khi tách dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án độc lập để thực hiện trước. Bởi có thể dẫn đến xung đột về mục tiêu chính sách, thực hiện thu hồi đất 2 lần, 2 khu vực mà chỉ để triển khai 1 dự án đầu tư, làm gia tăng chi phí xã hội, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của người dân.

Cơ quan thẩm tra cho rằng cần làm rõ cơ sở, báo cáo đánh giá tác động của quy định tại dự luật về trường hợp thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng khu đô thị theo quy định của pháp luật về xây dựng là mở rộng hơn so với quy định của Luật Đất đai năm 2024.

Đại biểu Quốc hội đề xuất nền tảng cùng đóng bảo hiểm xã hội cho tài xế công nghệ

Đại biểu Trần Thị Diệu Thúy (TP.HCM) đề nghị dự luật xác định tài xế công nghệ là nhóm đối tượng riêng thuộc diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.