Điểm đáng chú ý của nghị định là việc xử phạt hành vi vi phạm trong lĩnh vực quản lý, phát triển nhà trong trường hợp vi phạm quy định về sở hữu nhà ở tại Việt Nam của cá nhân. 

Cá nhân, tổ chức khi sở hữu nhà ở sẽ bị xử phạt khi nào?

Theo đó, phạt tiền từ 20-30 triệu đồng đối với chủ sở hữu nhà ở là cá nhân có hành vi sử dụng nhà ở không đúng mục đích theo quy định; không lập và không lưu trữ hồ sơ nhà theo quy định (trước đó, Nghị định 16/2022 không có quy định này).

Mức phạt trên cũng áp dụng với chủ sở hữu là cá nhân người nước ngoài không có văn bản thông báo về việc cho thuê nhà ở đến cơ quan quản lý trước khi cho thuê hoặc không có văn bản thông báo về việc chấm dứt hợp đồng cho thuê nhà.

Đồng thời, chủ sở hữu nhà ở là cá nhân nước ngoài có vi phạm trong các hành vi sau đây sẽ bị phạt từ 30-50 triệu đồng: Sở hữu nhà ở mà không đúng đối tượng, không bảo đảm điều kiện, thực hiện thanh toán tiền mua, thuê mua nhà ở không thông qua tổ chức tín dụng ở Việt Nam, chậm nộp hồ sơ gia hạn thời hạn sở hữu nhà ở...

Với những trường hợp này sẽ phải khắc phục hậu quả như buộc sử dụng nhà ở đúng mục đích; buộc lập và lưu trữ hồ sơ nhà ở, có văn bản thông báo cho thuê nhà ở nếu vẫn đang cho thuê hoặc thông báo về việc chấm dứt hợp đồng cho thuê. Với cá nhân nước ngoài sở hữu nhà không đúng đối tượng phải trả lại cho người bán và được hoàn lại tiền đã thanh toán, buộc thanh toán đúng quy định. 

Đối với chủ sở hữu nhà ở của tổ chức, áp dụng phạt tiền từ 40-60 triệu đồng nếu sử dụng không đúng mục đích, không lập và lưu trữ hồ sơ nhà ở thuộc sở hữu. 

Trường hợp tổ chức nước ngoài sở hữu nhà ở, sẽ bị phạt tiền từ 60-100 triệu đồng nếu vi phạm như không thuộc đối tượng được sở hữu, không đảm bảo điều kiện được sở hữu, sử dụng nhà ở để bố trí cho người không làm việc tại tổ chức, thanh toán tiền mua không qua ngân hàng đang hoạt động ở Việt Nam...  

Phạt chủ đầu tư ủy quyền cho bên thứ 3 ký hợp đồng cọc

Đối với lĩnh vực phát triển nhà ở, áp dụng mức phạt từ 80-100 triệu đồng với chủ đầu tư khi không báo tình hình triển khai, kết quả thực hiện dự án theo định kỳ và khi kết thúc dự án. Phạt tiền từ 100-120 triệu với chủ đầu tư nhà ở xã hội thiết kế, xây dựng không theo tiêu chuẩn, quy chuẩn, diện tích. 

Mức phạt áp dụng từ 100-140 triệu đồng với chủ đầu tư không thiết kế, không xây dựng tách biệt hệ thống trang thiết bị sử dụng chung cho từng khu chức năng và hệ thống trang thiết bị sử dụng chung cho cả công trình nhà ở hỗn hợp khi dự án đã được phê duyệt rõ phân chia riêng biệt. 

Mức phạt này cũng áp dụng khi chủ đầu tư không bố trí nhà ở thương mại hoặc nhà ở xã hội trong dự án nhà ở thương mại hoặc nhà ở xã hội đối với trường hợp người có nhà ở bị giải tỏa có nhu cầu tái định cư tại chỗ. Không thực hiện bàn giao hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội khi phải bàn giao, không hoàn thiện toàn bộ phần mặt ngoài của nhà ở trước khi bàn giao.

Phạt tiền 140-160 triệu đồng đối với chủ đầu tư xây nhà ở thương mại có hành vi ủy quyền cho bên liên doanh, liên kết, hợp tác hoặc tổ chức cá nhân khác thực hiện ký hợp đồng thuê, thuê mua, mua bán nhà ở, hợp đồng đặt cọc giao dịch về nhà ở hoặc kinh doanh quyền sử dụng đất trong dự án.

Phạt tiền từ 160-200 triệu đồng khi ký kết văn bản huy động vốn, thực hiện huy động vốn phục vụ cho phát triển nhà ở khi chưa đủ điều kiện. Mức phạt tăng lên 300 triệu đồng khi huy động vốn để phân chia sản phẩm nhà ở hoặc để ưu tiên đăng ký, đặt cọc, hưởng quyền mua nhà ở hoặc để phân chia quyền sử dụng đất trong dự án. Các vi phạm trên đều phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả. 

Chung cư đang ở hết thời hạn sử dụng, việc gì sẽ xảy ra?

Khi chung cư hết thời hạn sử dụng, các chủ sở hữu nhà ở trong chung cư lo lắng mình sẽ có những quyền lợi và nghĩa vụ gì?