Số ca đột quỵ tại Việt Nam tăng gấp đôi sau 4 năm, ngày càng trẻ hóa

Theo báo cáo "Thực trạng và xu hướng nguyên nhân tử vong tại Việt Nam giai đoạn 2021 - 2025", do Cục Thống kê phối hợp với Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) và Tổ chức Y tế công cộng toàn cầu vừa công bố, các bệnh của hệ tuần hoàn là nguyên nhân gây ra 179.800 ca tử vong trong giai đoạn này, chiếm gần 9,9% tổng số ca tử vong do bệnh tật được đăng ký khai tử.

Các bệnh của hệ tuần hoàn là những trường hợp chết do các bệnh lý của tim và hệ mạch máu, bao gồm: đột quỵ, tâm phế mãn, nhồi máu cơ tim, suy tim, thiếu máu cơ tim cục bộ, tăng huyết áp biến chứng và các bệnh mạch máu não. Đây là nhóm nguyên nhân quan trọng và thường chiếm tỉ lệ cao trong tổng số ca tử vong.

Trong đó, đột quỵ là nguyên nhân tử vong hàng đầu trong nhóm bệnh tuần hoàn, với 109.400 trường hợp, chiếm 60,8%. Số ca tử vong do đột quỵ tăng từ 16.000 trường hợp năm 2021 lên 33.100 trường hợp năm 2025, tức tăng hơn gấp đôi sau 4 năm.

Đột quỵ là nguyên nhân tử vong hàng đầu trong nhóm bệnh tuần hoàn

Theo báo cáo, từ năm 2021 đến 2025, số trường hợp tử vong do các bệnh của hệ tuần hoàn và tỉ trọng trong tổng số ca tử vong do bệnh tật đều có xu hướng tăng.

Cụ thể, năm 2021, nhóm bệnh này gây ra 29.700 ca tử vong, chiếm 7,7% tổng số ca tử vong do bệnh tật. Đến năm 2025, con số tăng lên 47.300 trường hợp, chiếm 15,4%.

Trong nhóm bệnh của hệ tuần hoàn, đột quỵ (tai biến mạch máu não) chiếm tỉ trọng lớn nhất với 109.400 trường hợp tử vong trong 5 năm, tương đương 60,8%.

Đứng thứ hai là bệnh tim thiếu máu cục bộ, bao gồm nhồi máu cơ tim, với 33.700 ca tử vong. Số ca tử vong do nhóm bệnh này giảm từ 7.236 trường hợp năm 2022 xuống 5.564 trường hợp năm 2024, nhưng tăng trở lại lên 7.659 trường hợp vào năm 2025.

Tử vong do tăng huyết áp, bao gồm tăng huyết áp có suy tim, ghi nhận 4.915 trường hợp trong giai đoạn 2021 - 2025. Số ca tử vong tăng từ 682 trường hợp năm 2021 lên 1.409 trường hợp năm 2025, tương đương hơn gấp đôi.

Đối với viêm cơ tim và tâm phế mạn, dù chiếm tỉ trọng nhỏ trong nhóm bệnh tuần hoàn, số ca tử vong cũng có biến động. Riêng năm 2025 ghi nhận 687 trường hợp tử vong do hai nhóm bệnh này.

Tử vong do đột quỵ có xu hướng xuất hiện ở độ tuổi trẻ hơn

Phân tích cơ cấu tuổi cho thấy tử vong do đột quỵ và các bệnh khác của hệ tuần hoàn đều tăng theo tuổi. Tuy nhiên, tử vong do đột quỵ có xu hướng xuất hiện ở các nhóm tuổi trẻ hơn so với những bệnh tuần hoàn khác.

Ở nhóm dưới 30 tuổi, tỉ lệ tử vong do hai nhóm nguyên nhân này đều rất thấp. Từ nhóm tuổi 30 - 34 đến 50 - 54, tỉ lệ bắt đầu tăng nhanh. Riêng với đột quỵ, tỉ lệ tăng từ 2% lên 9,5%; trong khi các bệnh tuần hoàn khác tăng từ 2,3% lên 7,3%.

Đến nhóm tuổi 60 - 69, tỉ lệ tử vong do đột quỵ và các bệnh tuần hoàn khác đều ở mức cao, khoảng 12 - 14%.

Ở nhóm 70 - 79 tuổi, tỉ trọng tử vong do hai nhóm nguyên nhân này giảm xuống, trước khi tăng trở lại ở nhóm từ 80 tuổi trở lên. Tại nhóm tuổi này, đột quỵ chiếm 11,9%, trong khi các bệnh tuần hoàn khác chiếm 18,2%.

Báo cáo cũng ghi nhận sự khác biệt đáng kể về số ca tử vong do đột quỵ giữa nam và nữ. Trong tổng số 109.400 trường hợp tử vong do đột quỵ giai đoạn 2021 - 2025, nam giới chiếm 69,2%, nữ giới chiếm 30,8%. Số ca tử vong ở nam cao gấp 2,2 lần nữ.

Chênh lệch thể hiện rõ ở các nhóm tuổi từ 25 - 49. Cụ thể, ở nhóm 25 - 29 tuổi, số nam giới tử vong do đột quỵ là 1.004 trường hợp, cao gấp 5,7 lần nữ giới (175 trường hợp). Ở nhóm 35 - 39 tuổi, nam giới có 3.088 ca tử vong, trong khi nữ giới có 496 ca, cao gấp 6,2 lần.

Từ 50 tuổi trở lên, số ca tử vong do đột quỵ ở cả hai giới đều tăng. Nam giới vẫn có số ca tử vong cao hơn nữ giới, dù khoảng cách dần thu hẹp ở các nhóm tuổi cao.

Ở nhóm 75 - 79 tuổi, số ca tử vong do đột quỵ ở nam là 4.761 trường hợp, so với 4.096 trường hợp ở nữ. Tuy nhiên, ở nhóm từ 80 tuổi trở lên, số ca tử vong ở nữ lại cao hơn nam, với 7.168 trường hợp so với 5.824 trường hợp.

Những số liệu này cho thấy đột quỵ chiếm tỉ trọng lớn trong tử vong do các bệnh của hệ tuần hoàn tại Việt Nam, đồng thời ghi nhận sự khác biệt rõ rệt về cơ cấu tuổi và giới trong các trường hợp tử vong.

80% trường hợp đột quỵ có thể phòng ngừa: Đâu là yếu tố nguy cơ hàng đầu?

Thống kê lâm sàng cho thấy 71% bệnh nhân đột quỵ có tiền sử tăng huyết áp. Các chuyên gia Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh kiểm soát tốt huyết áp và các yếu tố nguy cơ có thể giúp phòng ngừa tới 80% trường hợp đột quỵ.