Sinh viên nuôi ruồi lính đen làm kinh tế tuần hoàn, giảm rác thải hữu cơ

Tận dụng rác thải hữu cơ làm kinh tế tuần hoàn

Thay vì bị bỏ đi, rác thải hữu cơ, phế phẩm từ các chợ đầu mối và hộ dân được tận dụng để tạo ra giá trị bền vững, nhất là giảm bớt chi phí thức ăn chăn nuôi và tăng nguồn lợi kinh tế cho người nông dân trong việc chăn nuôi gia cầm, thủy sản hoặc chim cảnh.

Từ đó, nhóm bạn trẻ Cần Thơ phát triển dự án "Xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn quy mô hộ gia đình từ ruồi lính đen (BSFL Mekong) nhằm tối ưu hóa chuỗi giá trị nông nghiệp sạch và bền vững tại Cần Thơ".

Dự án được nhóm bạn Nguyễn Minh Thành, Nguyễn Toàn Quốc (Đại học Cần Thơ), Trang Thị Huỳnh Như, Huỳnh Quốc Hưng (Trường cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Cần Thơ) và Lê Hửu Bằng (Trường đại học Đà Lạt) lên ý tưởng và thực hiện trong hơn 2 tháng.

Bạn Nguyễn Minh Thành - Trưởng nhóm dự án - cho biết một số loại chất thải hữu cơ và phụ phẩm nông nghiệp như rau cải, rau muống, bắp cải, vỏ chuối, vỏ dưa hấu, đu đủ, xoài hư, trái cây dập nát, cám gạo, bã đậu nành, bã sắn, phụ phẩm ngô… phù hợp để làm thức ăn cho ấu trùng ruồi lính đen.

Qua quá trình sinh trưởng, ấu trùng tích lũy sinh khối giàu dinh dưỡng và có thể sử dụng làm nguyên liệu thức ăn cho vật nuôi. Phần phụ phẩm sau nuôi ruồi lính đen được thu gom, xử lý để hướng đến sản xuất phân bón hữu cơ.

"Nhóm chúng tôi thực hiện dự án này nhằm hướng đến việc biến nguồn nguyên liệu sẵn có thành giá trị mới tạo sự kết nối giữa xử lý rác hữu cơ - chăn nuôi và trồng trọt - tạo sinh kế", Thành nói.

Vận hành bằng vòng đời sinh học của ruồi lính đen

Điểm mới của dự án nằm ở việc kết hợp thiết kế nuôi cao tầng với công nghệ vi sinh nhằm tối ưu diện tích và hạn chế tác động đến môi trường xung quanh.

Thứ nhất, nhóm ứng dụng mô hình Vertical Farming (nông nghiệp cao tầng), bố trí hệ thống giá đỡ ba tầng thay vì chỉ nuôi trên một mặt phẳng. Với 10m² diện tích sàn, hệ thống có thể cung cấp gần 30m² diện tích nuôi. Điều này giúp tăng diện tích sản xuất mà không cần mở rộng mặt bằng tương ứng.

Thứ hai, dự án sử dụng chế phẩm vi sinh EM trong quá trình ủ thức ăn cho ấu trùng để kiểm soát mùi hôi phát sinh từ chất thải hữu cơ.

Ruồi lính đen (tên khoa học là Hermetia illucens) có vòng đời gồm trứng, ấu trùng, nhộng và ruồi trưởng thành. Theo đó, trong giai đoạn ấu trùng, chúng sử dụng nguyên liệu hữu cơ phù hợp để phát triển và tạo sinh khối. Khi đạt kích thước thích hợp, ấu trùng được thu hoạch.

Theo đó, giai đoạn ấu trùng cũng là thời điểm thích hợp để áp dụng kỹ thuật nuôi thương phẩm: từ ngày thứ 5 đến ngày 25, ấu trùng cần nhiều thức ăn nhất. Để thu hoạch khoảng 200kg sâu canxi (ấu trùng ruồi lính đen) từ 100g trứng, cần khoảng 1,2 tấn rác hữu cơ mỗi lứa.

Sau đó, ấu trùng được tách khỏi phần bã hữu cơ bằng máy sàng rung hoặc phương pháp thủ công sử dụng ánh sáng. 

Sau thu hoạch, sâu tươi có thể dùng làm thức ăn cho gà, vịt, chim cảnh. Riêng phần bã được thu gom, ủ hoai mục để làm phân bón hữu cơ cho cây trồng.

Nhóm lựa chọn những cá thể sâu canxi to, khỏe, thân chuyển màu đen, đưa vào khu vực tối và khô ráo để hóa nhộng. Sau đó, nhộng được đặt trong lồng lưới để ruồi trưởng thành nở.

Ngoài ra cũng sẽ bố trí các khe đẻ bằng gỗ vụn hoặc que gỗ để ruồi giao phối và đẻ trứng, tạo nguồn giống cho các lứa nuôi tiếp theo hướng đến chủ động nguồn giống và duy trì chu trình sản xuất khép kín.

Tìm lời giải cho bài toán logistics và kinh tế tuần hoàn từ công nghệ Việt - Hàn

Thay vì những bài thuyết trình chung chung, các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam và Hàn Quốc đã đem những giải pháp ‘chạm’ đúng nhu cầu thực tế đến bàn kết nối.