Nhạc sĩ Huy Tuấn: Nhà nước nên đóng vai trò kiến tạo luật chơi

Từ góc nhìn của một người đang hoạt động trong ngành công nghiệp âm nhạc lẫn công nghiệp biểu diễn, để đưa văn hóa thực sự trở thành "nguồn lực nội sinh", "quyền lực mềm" để đất nước phát triển bền vững, theo tôi, điều quan trọng nhất với những người làm nghề là kiến tạo sản phẩm có khả năng tồn tại lâu dài và bắt tay vào làm ngay khi có điều kiện.

Hiện nay, khái niệm "công nghiệp văn hóa" đang được nhắc tới rất nhiều, gần như trở thành một xu hướng. 

Nhưng khi nhìn vào số lượng sản phẩm cụ thể thì kết quả vẫn còn khá khiêm tốn. Về phía quản lý, Nhà nước nên đóng vai trò kiến tạo luật chơi minh bạch, tạo không gian thử nghiệm cho các mô hình mới thay vì làm thay thị trường.

Cần mở cơ chế để các lực lượng sáng tạo ngoài hệ thống được thực sự tham gia và tiếp cận nguồn đầu tư từ các quỹ văn hóa do Nhà nước quản lý, thay vì phải đơn thương độc mã.

 "Quyền lực mềm" không thể hình thành trong một sớm một chiều; nó đòi hỏi sự kiên nhẫn, kỷ luật và tầm nhìn dài hạn - điều mà ngành văn hóa Việt Nam đang rất cần ở giai đoạn hiện nay.

Đại diện DatVietVAC: Lấy công nghiệp nội dung làm gốc

Với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực truyền thông - giải trí, đây là thời điểm đặc biệt quan trọng. Những định hướng của nghị quyết 80 và Đại hội Đảng XIV tạo đồng thuận về tư duy, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn, xây dựng mô hình vận hành theo chuẩn công nghiệp, đồng thời chủ động kết nối văn hóa với các ngành kinh tế liên quan như du lịch, thời trang, công nghệ, ẩm thực và kinh tế số.

Nói đến công nghiệp văn hóa là nói đến năng lực tạo vốn hóa quy mô lớn đến từ sáng tạo nguyên bản (innovation), từ đó khai thác quyền sở hữu trí tuệ (IP), tạo được chuỗi giá trị đến từ nội dung số và xuất khẩu văn hóa toàn cầu.

Công nghiệp nội dung là nền tảng và động lực cốt lõi của công nghiệp văn hóa. Để văn hóa Việt Nam trở thành sức mạnh nội sinh và quyền lực mềm quốc gia, cần xác lập một chiến lược nhất quán: lấy công nghiệp nội dung làm gốc để dẫn dắt toàn bộ hệ sinh thái công nghiệp văn hóa. 

Nội dung không chỉ để "xem" hay "giải trí", mà phải được tổ chức như một ngành sản xuất có khả năng nhân bản, mở rộng và xuất khẩu.

Điều đó đòi hỏi các cơ chế hỗ trợ phù hợp và rõ ràng cho doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa - từ hạ tầng sáng tạo, chính sách thuế, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đến hỗ trợ đưa nội dung ra thị trường quốc tế. 

Cũng cần bảo đảm nguyên tắc cạnh tranh bình đẳng giữa doanh nghiệp trong nước và các nền tảng xuyên biên giới, tạo điều kiện hình thành những thương hiệu quốc gia và doanh nghiệp quy mô lớn.

Cục trưởng Cục Điện ảnh Đặng Trần Cường: Doanh nghiệp là động lực trung tâm

Nghị quyết số 80 là dấu mốc về nhận thức và hành động, mở ra giai đoạn phát triển mới cho văn hóa Việt Nam. 

Trong nghị quyết, nhóm giải pháp có ý nghĩa thiết thực nhất và mang tính "mở cửa" lớn nhất thể hiện tập trung ở một số định hướng lớn sau đây:

1. Nhóm giải pháp về hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo, khơi thông nguồn lực xã hội có ý nghĩa nền tảng và mang tính mở rất rõ. 

Nghị quyết xác định chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển, coi thể chế là "đòn bẩy" để phát triển văn hóa.

Cùng với đó là chủ trương sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật về nghệ thuật, công nghiệp văn hóa, bản quyền, đặt hàng sáng tạo, hợp tác công tư... tạo hành lang pháp lý thông thoáng hơn cho doanh nghiệp, nghệ sĩ và các chủ thể sáng tạo.

2. Nhóm giải pháp phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, coi doanh nghiệp là động lực trung tâm mang tính "mở cửa" rất rõ rệt.

Nghị quyết xác định điện ảnh là một trong những lĩnh vực mũi nhọn; khuyến khích hình thành các tập đoàn, cụm, khu công nghiệp sáng tạo, sàn giao dịch sản phẩm văn hóa.

Đồng thời thúc đẩy gắn kết văn hóa với du lịch, thương mại và công nghệ. Cách tiếp cận này mở ra dư địa lớn để điện ảnh phát triển theo chuỗi giá trị hoàn chỉnh, từ sáng tạo, sản xuất, phát hành đến xuất khẩu, từng bước hình thành thương hiệu điện ảnh quốc gia.

3. Nhóm giải pháp về khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và môi trường sáng tạo: tạo ra không gian phát triển hoàn toàn mới cho ngành văn hóa, đặc biệt là điện ảnh. 

Nghị quyết khuyến khích ứng dụng công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, nền tảng số trong sản xuất, phân phối và bảo vệ bản quyền nội dung. 

Điều này không chỉ giúp mở rộng thị trường tiếp cận khán giả trong và ngoài nước mà còn tạo điều kiện để điện ảnh Việt Nam tham gia cạnh tranh bình đẳng hơn trên các nền tảng xuyên biên giới.

4. Các giải pháp hội nhập quốc tế về văn hóa gắn với xây dựng thương hiệu quốc gia có ý nghĩa "mở cửa" rất thực chất: đưa văn hóa, nghệ thuật trở thành nội dung quan trọng trong ngoại giao, quảng bá hình ảnh đất nước; 

Chủ động tham gia các liên hoan, sự kiện, thị trường điện ảnh quốc tế; mở rộng hợp tác, đồng sản xuất và xuất khẩu sản phẩm văn hóa. Đây là nền tảng để điện ảnh Việt Nam từng bước gia nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

NSND Thanh Thúy: Văn hóa là 'hồn cốt' của dân tộc

Bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM, nói với Tuổi Trẻ: 'Văn hóa là 'hồn cốt' của dân tộc, tạo ra sức mạnh mềm, niềm tin và khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh'.